
Dom wybudowany na ziemi ojczyma a prawo do dziedziczenia, komu należy się spadek?• Data publikacji: 18-03-2026 • Autor: Iryna Kowalczuk |
|
Mam pytanie odnośnie zachowku. Mama z ojczymem wybudowali dom na jego ziemi. Ojczym zmarł, pozostała mama, moja przyrodnia siostra (po mojej mamie i ojczymie) i ja – syn mamy z poprzedniego małżeństwa (mój tata nie żyje). Czy mogę się ubiegać o jakąś część spadku po ojczymie, czy – jak twierdzi siostra – wszystko jest jej? |
|
Co oznacza powinowactwo?Pomiędzy ojczymem a pasierbem zachodzi stosunek powinowactwa. Powinowactwo oznacza stosunek prawno-rodzinny zachodzący pomiędzy jednym z małżonków (ale nie jego krewnymi) a krewnymi drugiego z małżonków. Z opisu wynika, że ojczym nie przysposobił Pana. Gdyby tak się stało, jego dane znalazłyby się w Pana akcie urodzenia, a pomiędzy Panem i ojczymem zaistniałby stosunek taki, jak pomiędzy ojcem a dzieckiem w rodzinie naturalnej. W świetle prawa jest Pan pasierbem swojego zmarłego ojczyma. Zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego – w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Kto dziedziczy spadek po ojczymie?Dowodem istnienia więzi rodzicielskiej, będącej podstawą dziedziczenia, jest akt urodzenia, w którym zmarły wymieniony jest jako ojciec danej osoby. Pomiędzy Panem a ojczymem nie zachodził stosunek pokrewieństwa, nie przysposobił Pana, nie jest więc Pan uprawniony do dziedziczenia po ojczymie w pierwszej kolejności. Tak więc cały spadek po zmarłym ojczymie na podstawie ustawy (skoro zmarły nie pozostawił testamentu) dziedziczy Pana mama i córka zmarłego w równych częściach. W skład spadku wchodzi cały majątek, które należał do majątku wspólnego małżeńskiego oraz majątek osobisty Pana ojczyma. Reasumując, nie ma niestety Pan żadnych praw do spadku, ani zachowku po śmierci ojczyma. FAQ – najczęściej zadane pytaniaCzy pasierb dziedziczy po ojczymie?
Czy przysługuje zachowek po ojczymie?
Kto dziedziczy po ojczymie bez testamentu?
Czy fakt wspólnego zamieszkiwania lub budowy domu coś zmienia?
Czy adopcja zmienia sytuację prawną?
Czy można dochodzić jakichkolwiek roszczeń? PrzykładyPan Tomasz wychowywał się od ósmego roku życia z ojczymem, który poślubił jego matkę. Przez lata łączyła ich bliska relacja – ojczym traktował go jak syna, finansował jego edukację, wspierał w dorosłości. Gdy ojczym zmarł, Tomasz był przekonany, że skoro nie żyje jego biologiczny ojciec, a zmarły pełnił funkcję opiekuna i wychowawcy przez ponad dwie dekady, należy mu się część spadku. Niestety, nie został nigdy formalnie przysposobiony, a ojczym nie zostawił testamentu. Cały majątek przypadł żonie i ich wspólnej córce, a Tomasz – mimo emocjonalnej więzi – nie miał prawa do zachowku ani dziedziczenia.
Pani Karolina mieszkała z matką i ojczymem przez większość swojego życia. Gdy ojczym niespodziewanie zmarł, córka była przekonana, że odziedziczy część domu, w którym się wychowała. Okazało się jednak, że nieruchomość została wybudowana na działce, która należała wyłącznie do ojczyma, a żadna część nie została przekazana jej matce ani nie została objęta wspólnością majątkową. Ponieważ ojczym nie zostawił testamentu, jedyną spadkobierczynią całego majątku została jego biologiczna córka. Karolina nie mogła rościć sobie żadnych praw – była dla niego tylko pasierbicą.
Pan Marek pomagał przez lata swojemu ojczymowi w prowadzeniu firmy budowlanej. Czuł się jak syn, choć formalnie nim nie był. Uważał, że to naturalne, że po śmierci ojczyma powinien dostać przynajmniej część zakładu, który współtworzył. Jednak zgodnie z prawem nie miał żadnych uprawnień spadkowych, bo nigdy nie został przez ojczyma adoptowany. W efekcie całość majątku – w tym firma – została podzielona wyłącznie między wdowę i biologiczne dzieci zmarłego. PodsumowanieChoć relacje rodzinne bywają silne i pełne emocji, prawo spadkowe kieruje się jasnymi zasadami. Pasierbowie – o ile nie zostali formalnie przysposobieni – nie dziedziczą po ojczymie lub macosze ani nie mają prawa do zachowku. Aby zapewnić im udział w spadku, konieczne jest sporządzenie testamentu lub przeprowadzenie adopcji. W przeciwnym razie cały majątek przechodzi na współmałżonka i biologiczne dzieci zmarłego. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych lub masz wątpliwości, czy przysługuje Ci zachowek? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Prześlij opis swojej sytuacji, a doświadczony prawnik udzieli Ci jasnej, konkretnej odpowiedzi wraz z praktycznymi wskazówkami. Pomagamy zrozumieć prawo i bronić Twoich praw. Źródła:1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Iryna Kowalczuk Magister prawa, absolwentka Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych Ukrainy, uzyskany tytuł: magister prawa ukraińskiego; ukończyła także Studium Podyplomowe prawa UE na Uniwersytecie Warszawskim. Doświadczenie nabyła w trakcie pracy w dwóch kancelariach adwokackich. Ze względu na biegłość w analizie różnorodnych zagadnień prawnych w serwisie ePorady24 pełni funkcję administratora. Udziela porad z zakresu prawa spadkowego i rodzinnego oraz w sprawach związanych z prawem ukraińskim. Biegle posługuje się zarówno językiem ukraińskim, rosyjskim, jak i polskim. |
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale