Desery z alkoholem a zezwolenie na sprzedaż alkoholu

Czy deser lodowy z likierem wymaga zezwolenia?

Tak, w wielu przypadkach sprzedaż deseru lodowego, ciasta, kawy, koktajlu lub innego produktu z dodatkiem likieru wymaga zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W praktyce przedsiębiorcy często mówią o nim potocznie jako o koncesji, ale ustawa posługuje się pojęciem zezwolenia.

Kluczowe znaczenie ma art. 46 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z nim napojem alkoholowym jest produkt przeznaczony do spożycia, zawierający alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w stężeniu przekraczającym 0,5% objętościowych alkoholu. Jeżeli więc oferowany produkt po przygotowaniu przekracza ten próg albo polega na podaniu klientowi alkoholu jako składnika deseru, trzeba liczyć się z obowiązkiem posiadania zezwolenia.

Nie jest bezpieczne założenie, że mała ilość alkoholu automatycznie zwalnia z formalności. Jeżeli klient kupuje deser polany likierem, kawę z alkoholem, shake z alkoholem albo deser przygotowany według receptury z użyciem alkoholu, organ kontrolujący może oceniać taką sprzedaż jako sprzedaż lub podawanie napoju alkoholowego.

Jakie zezwolenie jest potrzebne na alkohol w deserach?

Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży albo poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Zezwolenia wydaje się oddzielnie na trzy rodzaje napojów alkoholowych:

• do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,
• powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu, z wyjątkiem piwa,
• powyżej 18% zawartości alkoholu.

W przypadku deserów szczególnie ważny jest art. 18 ust. 14 ustawy. Przedsiębiorcy podający lub sprzedający różne mieszaniny napojów alkoholowych na podstawie posiadanych receptur, z wykorzystaniem napojów zawierających powyżej 18% alkoholu, są obowiązani posiadać zezwolenie obejmujące napoje powyżej 18% alkoholu. Oznacza to, że lody z polewą na bazie mocnego likieru, deser z rumem albo koktajl z dodatkiem spirytualiów mogą wymagać zezwolenia kategorii obejmującej alkohol powyżej 18%.

Jeżeli alkohol w produkcie nie przekracza 0,5% objętościowych, np. jest jedynie aromatem albo po obróbce technologicznej nie pozostaje w produkcie w ilości przekraczającej próg ustawowy, ryzyko obowiązku uzyskania zezwolenia jest mniejsze. Warto jednak mieć recepturę, specyfikację surowca i dokumentację technologiczną, ponieważ w razie kontroli to przedsiębiorca będzie musiał wykazać, co faktycznie sprzedaje.

Formalności przed rozpoczęciem sprzedaży

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien wskazywać m.in. rodzaj zezwolenia, dane przedsiębiorcy, numer KRS, o ile przedsiębiorca go posiada, NIP, przedmiot działalności, adres punktu sprzedaży oraz adres punktu składowania napojów alkoholowych, czyli magazynu dystrybucyjnego.

Do wniosku należy dołączyć w szczególności:

• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży,
• zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy albo administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży ma być zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
• decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu.

Organ wydaje zezwolenie po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Opinia dotyczy zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, w tym z limitem zezwoleń i zasadami usytuowania punktów sprzedaży alkoholu. Z tego powodu przed podpisaniem umowy najmu warto sprawdzić lokalne uchwały gminy.

Jeżeli lokal działa w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, sama umowa najmu lub zgoda właściciela lokalu może nie wystarczyć. Ustawa wymaga odrębnej zgody właściciela, użytkownika, zarządcy albo administratora budynku. W praktyce to właśnie ten dokument bywa problematyczny przy lodziarniach, kawiarniach i punktach gastronomicznych w parterach budynków mieszkalnych.

Opłaty i terminy przy zezwoleniu alkoholowym

Opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wnosi się na rachunek gminy. Dla przedsiębiorcy rozpoczynającego działalność wynosi ona:

• 525 zł na sprzedaż napojów do 4,5% alkoholu oraz piwa,
• 525 zł na sprzedaż napojów powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa,
• 2100 zł na sprzedaż napojów powyżej 18% alkoholu.

Przedsiębiorcy, którzy prowadzili sprzedaż w poprzednim roku, składają do 31 stycznia oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w danym punkcie. Jeżeli roczna wartość sprzedaży przekroczy ustawowe progi, opłata jest liczona procentowo: 1,4% wartości sprzedaży dla napojów do 4,5% oraz od 4,5% do 18%, a 2,7% dla napojów powyżej 18%.

Opłatę roczną można wnieść jednorazowo do 31 stycznia albo w trzech równych ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września. Niedopełnienie obowiązku złożenia oświadczenia albo zapłaty opłaty w terminie może doprowadzić do wygaśnięcia zezwolenia. Ustawa przewiduje 30-dniowy mechanizm ratunkowy, ale wymaga wtedy dopełnienia obowiązku i wniesienia dodatkowej opłaty w wysokości 30% odpowiedniej opłaty.

Sprzedaż deserów z alkoholem na miejscu i na wynos

Zezwolenie jest powiązane z konkretnym punktem sprzedaży oraz z tym, czy alkohol jest przeznaczony do spożycia w miejscu sprzedaży, czy poza tym miejscem. Lodziarnia sprzedająca deser do stolika działa w innym modelu niż punkt sprzedający deser z alkoholem na wynos. Jeżeli przedsiębiorca chce prowadzić oba rodzaje sprzedaży, powinien upewnić się, że zakres zezwolenia odpowiada rzeczywistemu sposobowi sprzedaży.

Po uzyskaniu zezwolenia trzeba przestrzegać ustawowych zakazów. Nie wolno sprzedawać ani podawać napojów alkoholowych osobom do lat 18, osobom, których zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości, ani na kredyt lub pod zastaw. W razie wątpliwości co do wieku klienta sprzedawca ma prawo żądać dokumentu potwierdzającego wiek.

W miejscu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych powinna być także uwidoczniona informacja o szkodliwości spożywania alkoholu. Alkohol trzeba nabywać od uprawnionych dostawców, a sprzedaż wolno prowadzić tylko w miejscu wymienionym w zezwoleniu.

Co grozi za sprzedaż alkoholu bez zezwolenia?

Sprzedaż lub podawanie napojów alkoholowych bez wymaganego zezwolenia albo wbrew jego warunkom jest zagrożone grzywną. Tej samej odpowiedzialności może podlegać kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, jeżeli nie dopełnił obowiązku nadzoru i przez to dopuścił do naruszenia.

Sąd może dodatkowo orzec przepadek napojów alkoholowych, nawet jeśli nie były własnością sprawcy, a także zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży lub podawaniu napojów alkoholowych. Nie należy więc opierać działalności na założeniu, że mała ilość likieru w deserze nie zostanie potraktowana jako sprzedaż alkoholu.

Osobnym ryzykiem jest cofnięcie już posiadanego zezwolenia. Może do tego dojść m.in. w razie sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, nieprzestrzegania warunków sprzedaży, wprowadzenia do sprzedaży alkoholu z nielegalnych źródeł albo przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży. Po cofnięciu zezwolenia przedsiębiorca może wystąpić o nowe dopiero po upływie 3 lat.

FAQ

Podsumowanie

Sprzedaż deserów z dodatkiem alkoholu nie jest obszarem wolnym od regulacji tylko dlatego, że alkohol stanowi dodatek smakowy. Jeżeli produkt zawiera alkohol w rozumieniu ustawy albo przedsiębiorca podaje klientowi mieszaninę z użyciem napojów alkoholowych, konieczne może być zezwolenie na sprzedaż alkoholu.

Największe znaczenie ma moc użytego alkoholu, finalna zawartość alkoholu w produkcie, sposób sprzedaży oraz lokalizacja punktu. Przed wprowadzeniem do menu lodów z likierem, deserów z rumem czy kaw z alkoholem warto przeanalizować receptury i lokalne warunki wydawania zezwoleń.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności art. 11¹, art. 12, art. 13, art. 15, art. 18, art. 18 ust. 14, art. 43 i art. 46.
• Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w szczególności art. 65 ust. 1 pkt 2.
• Aktualny tekst ustawy o wychowaniu w trzeźwości w Internetowym Systemie Aktów Prawnych: eli.gov.pl.