Czy policja zabierze brytyjskie prawo jazdy za prędkość?

Kiedy policja może zatrzymać brytyjskie prawo jazdy?

Jeżeli kierowca w Polsce prowadzi pojazd na obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h, policjant ma podstawę do zatrzymania prawa jazdy. Wynika to z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Następnie organ administracji, co do zasady starosta, wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W praktyce oznacza to, że znaczenie ma nie samo posiadanie prawa jazdy wydanego poza Polską, lecz fakt prowadzenia pojazdu na terytorium Polski i popełnienia wykroczenia objętego przepisem. Jeżeli brytyjskie prawo jazdy jest ważne i zostało okazane podczas kontroli, policjant może je zatrzymać za pokwitowaniem. Jeżeli dokument nie zostanie fizycznie zatrzymany, informacja o naruszeniu i tak może trafić do właściwego organu w celu wydania decyzji administracyjnej.

Warto odróżnić sytuację przekroczenia prędkości o dokładnie 50 km/h od przekroczenia o więcej niż 50 km/h. Art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami posługuje się sformułowaniem „o więcej niż 50 km/h”. Jeżeli więc limit wynosi 50 km/h, administracyjne zatrzymanie prawa jazdy dotyczy co do zasady wyniku od 101 km/h wzwyż, przy założeniu prawidłowego pomiaru i braku innych okoliczności wpływających na odpowiedzialność.

Czy po Brexicie brytyjskie prawo jazdy jest uznawane w Polsce?

Po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej brytyjskie prawo jazdy nie jest już dokumentem wydanym przez państwo członkowskie UE. Nie oznacza to jednak automatycznie, że nie można się nim posługiwać w Polsce. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami dokumentem potwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem może być także prawo jazdy wydane przez państwo będące stroną Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., jeżeli spełnia wymagania tej konwencji.

Wielka Brytania jest stroną Konwencji wiedeńskiej, dlatego ważne brytyjskie prawo jazdy co do zasady może być uznawane w Polsce. Jeżeli jednak kierowca mieszka w Polsce na stałe albo przebywa tu długotrwale, mogą powstać dodatkowe obowiązki związane z wymianą dokumentu. Ocena zależy od daty wydania prawa jazdy, miejsca zwykłego pobytu, obywatelstwa i tego, czy dokument odpowiada wymogom konwencji.

Co dokładnie robi policja podczas kontroli?

Policjant ustala przede wszystkim wynik pomiaru, miejsce zdarzenia oraz status dokumentu. Jeżeli naruszenie polega na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, czynność zatrzymania prawa jazdy jest konsekwencją ustawową. Dla kierowcy istotne jest pokwitowanie oraz informacja, jaka prędkość została przyjęta przez funkcjonariusza.

W przypadku prawa jazdy wydanego przez Wielką Brytanię polskie organy nie cofają samego brytyjskiego uprawnienia w sensie obowiązywania dokumentu w Wielkiej Brytanii. Mogą natomiast uniemożliwić korzystanie z tego uprawnienia na terytorium Polski przez okres wynikający z decyzji administracyjnej. Jeżeli dokument został zatrzymany fizycznie, kwestia jego zwrotu zależy od dalszego toku sprawy oraz od korespondencji między organami.

Decyzja starosty i okres zatrzymania prawa jazdy

Po kontroli sprawa trafia do organu administracji. Art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w razie kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Okres zatrzymania wynosi 3 miesiące. Decyzja ma charakter administracyjny i jest odrębna od mandatu za wykroczenie.

Jeżeli kierowca uważa, że pomiar był nieprawidłowy, że miejsce nie było obszarem zabudowanym albo że doszło do pomyłki co do osoby kierującej, powinien reagować od razu. W sprawie administracyjnej można składać wyjaśnienia i dowody. Znaczenie mogą mieć między innymi nagrania, dane z wideorejestratora, dokumentacja urządzenia pomiarowego, oznakowanie drogi oraz treść notatki policyjnej.

Mandat i punkty karne za przekroczenie prędkości

Zatrzymanie prawa jazdy nie zastępuje odpowiedzialności za wykroczenie. Kierowca może otrzymać mandat według rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń. Dla przekroczeń powyżej 50 km/h stawki są wysokie, a przy recydywie wykroczeniowej mogą być podwojone.

Punkty karne wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Przy przekroczeniu prędkości o 51–60 km/h kierowca otrzymuje 13 punktów, przy przekroczeniu o 61–70 km/h 14 punktów, a przy przekroczeniu o więcej niż 70 km/h 15 punktów.

Czy można dalej jechać po zatrzymaniu prawa jazdy?

Po zatrzymaniu prawa jazdy policjant może wydać pokwitowanie. Uprawnienie do dalszej jazdy na podstawie pokwitowania zależy od przyczyny zatrzymania. Przy zatrzymaniu za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym dalsze prowadzenie pojazdu po upływie dopuszczalnego czasu wskazanego w pokwitowaniu albo wbrew decyzji organu jest ryzykowne i może prowadzić do dalszych sankcji.

Art. 102 ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami przewiduje wydłużenie okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy, jeżeli osoba prowadzi pojazd w okresie zatrzymania. Jeżeli mimo wydłużenia okresu kierowca ponownie prowadzi pojazd, art. 102 ust. 1e tej ustawy przewiduje możliwość cofnięcia uprawnienia. W przypadku decyzji o cofnięciu uprawnienia prowadzenie pojazdu może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 180a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.

Co zrobić, jeżeli zatrzymano brytyjskie prawo jazdy?

Po pierwsze należy ustalić, czy przekroczenie wynosiło rzeczywiście więcej niż 50 km/h. Po drugie trzeba sprawdzić, czy miejsce kontroli było obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów ruchu drogowego. Po trzecie należy odebrać korespondencję z organu administracji, ponieważ brak reakcji na pisma nie zatrzymuje biegu sprawy.

Jeżeli kierowca nie zgadza się z ustaleniami, powinien rozważyć złożenie wyjaśnień oraz ewentualne odwołanie od decyzji. Termin i tryb odwołania wynikają z pouczenia w decyzji oraz z art. 127 § 1 i art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Co do zasady odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał.

FAQ

Czy policja może zabrać brytyjskie prawo jazdy w Polsce?

Tak, jeżeli zachodzi ustawowa podstawa, np. przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą czynności policji jest art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a podstawą decyzji administracyjnej art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Czy zatrzymanie w Polsce unieważnia brytyjskie uprawnienie?

Polski organ nie unieważnia brytyjskiego prawa jazdy w Wielkiej Brytanii. Może jednak zakazać korzystania z uprawnienia na terytorium Polski przez okres wynikający z decyzji. Jeżeli dokument został fizycznie zatrzymany, praktyczne odzyskanie dokumentu zależy od dalszego toku sprawy.

Czy dokładnie 50 km/h ponad limit wystarczy do zatrzymania prawa jazdy?

Nie z tej podstawy administracyjnej. Art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami mówi o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Dokładnie 50 km/h ponad limit może jednak oznaczać mandat i punkty karne.

Na jak długo zatrzymuje się prawo jazdy za takie wykroczenie?

Standardowo na 3 miesiące. Jeżeli kierowca prowadzi pojazd w okresie zatrzymania, organ może wydłużyć ten okres do 6 miesięcy na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami.

Czy można odwołać się od decyzji starosty?

Tak. Od decyzji administracyjnej przysługuje odwołanie na zasadach określonych w art. 127 § 1 oraz art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Co do zasady termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, a odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

Źródła

• Art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
• Art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1d i art. 102 ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
• Art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
• Art. 127 § 1 oraz art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 180a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.
• Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego.
• Konwencja o ruchu drogowym, sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.