Czy da się nadrobić brakujące lata w KRUS-ie?

Podleganie ubezpieczeniu rolnemu

Podstawa prawna to art. 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników:

„1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

– jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

1a. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy pomocnik rolnika, wyłącznie w zakresie ograniczonym do świadczeń określonych w art. 9 pkt 1.

2. Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek obejmuje się innego rolnika lub domownika, jeżeli działalność rolnicza stanowi stałe źródło jego utrzymania, a także osobę, która będąc rolnikiem przeznaczyła grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

3. Innego rolnika, domownika lub osobę, która przeznaczyła grunty do zalesienia, obejmuje się ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek, wyłącznie w zakresie ograniczonym do świadczeń określonych w art. 9 pkt 1, jeżeli podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu albo mają ustalone prawo do emerytury lub renty lub do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do emerytów i rencistów, którzy mają orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji”.

Sytuacja jest bardziej złożona i zależy od indywidualnych okoliczności. Rozumiem, że po przerwie w opłacaniu składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) zastanawia się Pan nad możliwością uzupełnienia brakujących lat składkowych poprzez opłacenie zaległych składek. Odpowiedź brzmi, że i tak nie można opłacać składek wstecz. Co do zasady KRUS wskazuje, że niestety, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie ma możliwości opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy przeszłe, w których nie podlegał Pan ubezpieczeniu w KRUS-ie. Ubezpieczenie w KRUS-ie może być objęte na wniosek od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia jego złożenia. Jednakże są sytuację, które umożliwiają opłacenie składek wstecz, np. młodzieńcza praca na roli rodziców, bliskiego wujka. Praca na roli w młodości, zwłaszcza przed osiągnięciem pełnoletności, może być uznana za okres pracy w gospodarstwie rolnym, który nie musi być poparty opłacaniem składek, ale może zostać uznany na podstawie dowodów.

Okresy ubezpieczenia w ZUS-ie

Jeśli posiada Pan okresy ubezpieczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), warto sprawdzić możliwość doliczenia tych lat do emerytury rolniczej. Obecnie trwają dyskusje na temat zmian w przepisach umożliwiających doliczenie lat składkowych z ZUS-u do emerytury KRUS, jednak na chwilę obecną nie zostały one wprowadzone.

Zalecam skontaktowanie się bezpośrednio z placówką KRUS w celu uzyskania szczegółowych informacji na temat Pana sytuacji oraz możliwości uzupełnienia brakujących lat składkowych. Możliwe, że dla KRUS-u nie będzie żadnych możliwości i dowie się Pan, że nic Panu nie przysługuje i nic nie można zrobić. To tak uczulam.

Jest możliwość uznania okresów pracy w gospodarstwie, należy wtedy powołać świadków (najlepiej dwóch), dokumenty z urzędów gminy potwierdzające zamieszkanie i pracę w gospodarstwie, zeznania rodzinne, zaświadczenia z KRUS lub innych instytucji.

Tak jak wskazuję, możliwość opłacenia składek wstecz jest ograniczona. Formalnie KRUS nie przewiduje ubezpieczenia wstecznego, ale warto:

 • złożyć wniosek do KRUS-u z opisem sytuacji,

 • powołać się na art. 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i prosić o indywidualne potraktowanie, np. jako kontynuację ubezpieczenia po opiece nad osobą niepełnosprawną.

Można również otrzymać emeryturę zarówno z ZUS, jak i z KRUS, ale muszą być spełnione określone warunki. Taka sytuacja nazywana jest zbiegiem uprawnień do dwóch emerytur. Jednakże w pierwszej kolejności należy się starać o emeryturę z KRUS-u, a potem z ZUS-u. Bo jeśli najpierw będzie emerytura z ZUS-u, to już z emeryturą z KRUS-u będzie ciężko, a nawet niemożliwie.

Polecałabym:

 1. Ustalić, ile lat brakuje do emerytury i jak wygląda historia ubezpieczeniowa (KRUS i ZUS).

 2. Wystąpić o zaświadczenie z ZUS-u i KRUS-u o przebiegu ubezpieczenia.

 3. Zgromadzić dowody pracy w gospodarstwie rolnym (świadkowie, dokumenty).

 4. Złożyć ewentualny wniosek do KRUS-u z prośbą o objęcie ubezpieczeniem z datą wsteczną – nawet jeśli zostanie odmówiony, można zyskać pisemne stanowisko i próbować dalej.

 5. Ewentualnie później po próbach złożyć wniosek do ZUS-u o doliczenie okresów pracy na roli, nawet jeśli nie były opłacane składki.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy można opłacić składki KRUS za lata wstecz?
Co do zasady nie. Ubezpieczenie w KRUS może objąć rolnika najwcześniej od dnia złożenia wniosku, a nie za okresy, w których nie podlegał on ubezpieczeniu.

Czy praca w gospodarstwie rolnym w młodości może być zaliczona do stażu?
Tak, w niektórych przypadkach okres pracy w gospodarstwie rodzinnym może zostać uznany, nawet jeśli nie były opłacane składki. Konieczne jest jednak przedstawienie dowodów, np. zeznań świadków czy dokumentów z gminy.

Czy lata ubezpieczenia w ZUS można doliczyć do emerytury z KRUS?
Na razie przepisy nie przewidują prostego doliczania lat z ZUS do emerytury rolniczej. Warto jednak sprawdzić swoją historię ubezpieczenia w obu instytucjach.

Czy można mieć jednocześnie emeryturę z KRUS i ZUS?
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. Najczęściej najpierw trzeba uzyskać prawo do emerytury rolniczej, a dopiero później ubiegać się o świadczenie z ZUS.

Co zrobić, jeśli brakuje lat do emerytury rolniczej?
Warto ustalić przebieg ubezpieczenia w KRUS i ZUS, zgromadzić dowody pracy w gospodarstwie oraz skontaktować się z placówką KRUS, aby sprawdzić możliwe rozwiązania w indywidualnej sytuacji.