Refundacja okularów przez pracodawcę dla kierowcy

Czy pracodawca musi zapłacić za okulary korekcyjne kierowcy?

Co do zasady nie. Jeżeli pracownik jest zatrudniony jako kierowca autobusu i lekarz medycyny pracy wskazał w orzeczeniu, że może prowadzić pojazd wyłącznie w okularach korekcyjnych, takie zalecenie oznacza warunek dopuszczenia do pracy na danym stanowisku. Samo w sobie nie tworzy jednak po stronie pracodawcy ustawowego obowiązku sfinansowania zwykłych okularów korekcyjnych.

Obowiązek pracodawcy polega przede wszystkim na zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, kierowaniu pracownika na badania profilaktyczne oraz niedopuszczaniu do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego. Jeżeli z orzeczenia wynika konieczność używania okularów podczas prowadzenia pojazdu, pracownik powinien stosować się do tego zalecenia, ale koszt prywatnych okularów korekcyjnych zasadniczo obciąża pracownika, chyba że przepisy wewnętrzne u danego pracodawcy stanowią inaczej.

Refundacja okularów przy pracy z monitorem ekranowym

Inna zasada obowiązuje przy stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Aktualne rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe przewiduje, że pracodawca musi zapewnić pracownikowi okulary albo szkła kontaktowe korygujące wzrok, jeżeli potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora wykażą badania okulistyczne przeprowadzone w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej.

Ten obowiązek dotyczy pracownika, który użytkuje monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Dlatego refundacja okularów przy monitorach nie może być automatycznie przenoszona na każdego pracownika, który z przyczyn zdrowotnych musi nosić okulary.

Warto też pamiętać, że przepisy o monitorach ekranowych nie obejmują m.in. kabin kierowców oraz systemów komputerowych na pokładach środków transportu. Sam fakt, że autobus lub pojazd ma wyświetlacze, tachograf, panel sterowania albo ekran nawigacji, nie oznacza jeszcze, że kierowca nabywa prawo do refundacji okularów na podstawie rozporządzenia o monitorach ekranowych.

Okulary korekcyjne a okulary ochronne lub przeciwsłoneczne

W praktyce często mylone są dwa różne świadczenia: okulary korekcyjne oraz okulary ochronne, w tym przeciwsłoneczne. Zwykłe okulary korekcyjne służą korekcji wady wzroku pracownika. Okulary ochronne mają natomiast chronić przed czynnikami występującymi w środowisku pracy, takimi jak pył, odpryski, promieniowanie, olśnienie albo inne zagrożenia określone w ocenie ryzyka zawodowego.

Jeżeli w tabeli przydziału środków ochrony indywidualnej przewidziano dla kierowców okulary przeciwsłoneczne lub ochronne, pracodawca powinien je zapewnić zgodnie z zasadami BHP. Nie oznacza to jednak automatycznie obowiązku zakupu okularów korekcyjnych dobranych do indywidualnej wady wzroku pracownika.

Inaczej należałoby oceniać sytuację, w której z oceny ryzyka i rodzaju pracy wynikałaby konieczność zapewnienia specjalistycznych okularów ochronnych wykonanych z korekcją, np. przy pracy wymagającej jednoczesnej ochrony oczu i ostrego widzenia. Taka sytuacja wymagałaby indywidualnej analizy stanowiska pracy, dokumentacji BHP i zaleceń lekarskich.

Czy regulamin pracy może przewidywać zwrot kosztów?

Tak. Brak ustawowego obowiązku refundacji zwykłych okularów korekcyjnych dla kierowcy nie oznacza, że pracodawca nigdy nie może ich sfinansować. Zwrot kosztów może wynikać z regulaminu pracy, regulaminu wynagradzania, układu zbiorowego, zarządzenia wewnętrznego, tabeli świadczeń BHP albo indywidualnej decyzji pracodawcy.

Jeżeli pracodawca sam wprowadził zasadę refundacji, powinien stosować ją równo wobec pracowników znajdujących się w porównywalnej sytuacji. W praktyce warto sprawdzić, czy w zakładzie pracy istnieje procedura dotycząca dofinansowania okularów, jaki dokument trzeba przedłożyć, czy wymagane jest zalecenie lekarza medycyny pracy i jaki jest limit zwrotu.

Jak powinien postąpić pracownik?

Pracownik powinien w pierwszej kolejności sprawdzić treść orzeczenia lekarza medycyny pracy oraz wewnętrzne przepisy obowiązujące u pracodawcy. Jeżeli orzeczenie wskazuje jedynie, że pracownik ma prowadzić pojazd w okularach, nie jest to jeszcze równoznaczne z ustawowym obowiązkiem refundacji.

Warto złożyć pisemny wniosek o zwrot kosztów i poprosić pracodawcę o wskazanie podstawy decyzji. Jeżeli pracodawca odmawia, a pracownik uważa, że okulary są środkiem ochrony indywidualnej albo że wykonuje także pracę przy monitorze ekranowym w wymaganym wymiarze, powinien powołać się na konkretne okoliczności: opis stanowiska, ocenę ryzyka zawodowego, czas pracy przy monitorze oraz zalecenia lekarza.

Podsumowanie

Pracodawca nie ma ogólnego obowiązku refundacji okularów korekcyjnych kierowcy tylko dlatego, że lekarz zalecił ich używanie podczas prowadzenia pojazdu. Obowiązkowa refundacja okularów albo szkieł kontaktowych dotyczy przede wszystkim pracowników objętych przepisami o pracy przy monitorach ekranowych i wymaga odpowiedniego zalecenia lekarskiego. Okulary przeciwsłoneczne lub ochronne wpisane do tabeli środków ochrony indywidualnej nie są tym samym co prywatne okulary korekcyjne. W każdej sprawie trzeba dodatkowo sprawdzić regulamin pracy, ocenę ryzyka i zakładowe zasady BHP, zwłaszcza gdy problem dotyczy zagadnień takich jak praca kierowcy a BHP.

FAQ

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe - tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 58