Odszkodowanie za zatrucie pizzą z restauracji

Kiedy można żądać odszkodowania za zatrucie pizzą?

Jeżeli po zjedzeniu pizzy z restauracji doszło do zatrucia pokarmowego, hospitalizacji albo innego rozstroju zdrowia, poszkodowany może dochodzić roszczeń cywilnych. Podstawą odpowiedzialności może być przede wszystkim art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, zgodnie z którym ten, kto z własnej winy wyrządził drugiemu szkodę, ma obowiązek ją naprawić.

W praktyce odpowiedzialność restauracji może wynikać także z art. 430 Kodeksu cywilnego, jeżeli szkoda została wyrządzona przez pracownika lub osobę działającą pod kierownictwem przedsiębiorcy, np. przez nieprawidłowe przechowywanie składników, naruszenie zasad higieny albo wydanie klientowi żywności niezdatnej do spożycia. Jeżeli klient zawarł umowę z restauracją, w określonych sytuacjach można również rozważać odpowiedzialność kontraktową z art. 471 Kodeksu cywilnego za nienależyte wykonanie zobowiązania.

Nie każda dolegliwość żołądkowa po posiłku automatycznie oznacza odpowiedzialność restauracji. Kluczowe jest wykazanie, że doszło do rozstroju zdrowia oraz że pozostaje on w normalnym związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem restauracji. Wynika to z art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym odpowiedzialność obejmuje normalne następstwa zdarzenia wywołującego szkodę.

Jakie roszczenia może zgłosić poszkodowany?

Zakres żądań zależy od skutków zatrucia, dokumentacji medycznej, czasu leczenia, utraconych zarobków i tego, czy zatrucie miało wpływ na życie zawodowe lub rodzinne. W sprawach o rozstrój zdrowia podstawowe znaczenie mają art. 444 § 1 i 2 oraz art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego.

Co trzeba udowodnić restauracji?

Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W procesie cywilnym tę zasadę uzupełnia art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, zgodnie z którym strony powinny wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

W sprawie o zatrucie pizzą trzeba więc wykazać zasadniczo trzy elementy:

• że poszkodowany zamówił i zjadł posiłek z konkretnej restauracji,
• że doszło do zatrucia lub innego rozstroju zdrowia,
• że istnieje związek przyczynowy między posiłkiem a rozstrojem zdrowia.

Sąd ocenia dowody według art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, czyli na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Nie oznacza to, że poszkodowany musi przedstawić dowód absolutny i niepodważalny, ale materiał dowodowy musi pozwalać sądowi przyjąć, że zatrucie wynikało właśnie z posiłku z danej restauracji, a nie z innego źródła.

Brak paragonu a dowód zakupu pizzy

Brak paragonu utrudnia sprawę, ale jej nie przekreśla. Zakup można próbować wykazać innymi dowodami, zwłaszcza gdy pizza była zamawiana z dostawą lub przez internet. Przydatne mogą być:

• potwierdzenie płatności kartą, BLIK-iem lub przelewem,
• historia zamówienia w aplikacji lub na stronie internetowej,
• SMS, e-mail lub powiadomienie z potwierdzeniem zamówienia,
• zeznania osób, które jadły pizzę albo były obecne przy dostawie,
• opakowanie, etykieta, numer zamówienia, zdjęcia posiłku,
• dane kuriera albo potwierdzenie dostawy, jeżeli są dostępne.

Jeżeli sprawa trafi do sądu, można wnosić o zobowiązanie restauracji do przedstawienia dokumentów lub danych dotyczących zamówienia. Podstawą takiego wniosku może być art. 248 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym każdy jest obowiązany przedstawić na zarządzenie sądu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że zachodzi ustawowa podstawa odmowy.

Znaczenie dokumentacji medycznej i zgłoszenia do sanepidu

Najsilniejszym dowodem w tego typu sprawach jest dokumentacja medyczna: karta informacyjna leczenia szpitalnego, wyniki badań, rozpoznanie lekarskie, zalecenia, recepty i zaświadczenie o niezdolności do pracy. Jeżeli lekarz zlecił badania mikrobiologiczne albo wskazał na zatrucie pokarmowe, dokumenty te mogą mieć duże znaczenie dla oceny związku przyczynowego.

Warto także jak najszybciej zgłosić sprawę do właściwej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Państwowa Inspekcja Sanitarna działa na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z art. 1 tej ustawy wynika, że Inspekcja realizuje zadania z zakresu zdrowia publicznego, a art. 4 ust. 1 ustawy obejmuje nadzór nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia. Kontrola sanepidu może ujawnić naruszenia higieny, nieprawidłowe przechowywanie żywności albo inne uchybienia, które potem mogą wspierać roszczenie cywilne.

Na poziomie prawa żywnościowego istotne są także art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002, zgodnie z którym żywność niebezpieczna nie może być wprowadzana na rynek, a za niebezpieczną uznaje się żywność szkodliwą dla zdrowia albo nienadającą się do spożycia przez ludzi. Art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia nakłada na podmioty działające na rynku spożywczym obowiązek zapewnienia zgodności żywności z wymaganiami prawa żywnościowego. Z kolei art. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 wymaga, aby przedsiębiorcy zapewniali spełnianie wymogów higieny żywności na wszystkich etapach pozostających pod ich kontrolą.

Do kogo kierować roszczenie: do sieci, lokalu czy franczyzobiorcy?

Nie zawsze pozwanym będzie sama ogólnopolska sieć widoczna w reklamach. W pierwszej kolejności trzeba ustalić, jaki podmiot faktycznie sprzedał posiłek albo prowadził lokal. Może to być spółka zarządzająca siecią, lokalny franczyzobiorca, ajent albo inny przedsiębiorca wystawiający paragon i obsługujący zamówienie.

Warto sprawdzić dane sprzedawcy na paragonie, fakturze, potwierdzeniu zamówienia, regulaminie aplikacji lub stronie lokalu. Jeżeli paragonu nie ma, pomocne mogą być dane z płatności bankowej, potwierdzenie e-mail albo oznaczenie punktu, z którego dostarczono pizzę. Błędne wskazanie pozwanego może wydłużyć postępowanie i zwiększyć koszty.

Jak przygotować wezwanie do zapłaty?

Przed skierowaniem sprawy do sądu warto wysłać do restauracji pisemne wezwanie do zapłaty. W piśmie należy wskazać datę i godzinę zamówienia, lokal, objawy, przebieg leczenia, wysokość żądania oraz dowody. Jeżeli poszkodowany domaga się zwrotu utraconych dochodów z firmy, powinien przedstawić sposób ich wyliczenia, ponieważ art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego obejmuje zarówno stratę, jak i korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono.

W wezwaniu można żądać między innymi:

• zwrotu udokumentowanych kosztów leczenia i leków,
• zwrotu kosztów dojazdów do lekarzy i szpitala,
• rekompensaty utraconego dochodu z działalności gospodarczej,
• zadośćuczynienia za ból, cierpienie i pobyt w szpitalu,
• wskazania ubezpieczyciela OC restauracji, jeżeli przedsiębiorca posiada taką polisę.

Jeżeli restauracja odmawia zapłaty, nie odpowiada albo proponuje kwotę rażąco zaniżoną, kolejnym krokiem może być pozew o zapłatę. Wtedy istotne będą zasady postępowania cywilnego, w tym prawidłowe oznaczenie stron, dokładne sformułowanie żądania i dołączenie dowodów.

Przedawnienie roszczeń

Jeżeli roszczenie jest dochodzone jako czyn niedozwolony, zastosowanie ma art. 442¹ Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia zdarzenia wywołującego szkodę.

W sprawach o szkodę na osobie szczególne znaczenie ma art. 442¹ § 3 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli roszczenie jest formułowane jako kontraktowe, trzeba dodatkowo ocenić art. 118 Kodeksu cywilnego, w tym 6-letni termin ogólny oraz 3-letni termin dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

FAQ

Podsumowanie

Roszczenie przeciwko restauracji za zatrucie pizzą jest możliwe, ale jego powodzenie zależy głównie od dowodów. Najważniejsze jest połączenie dokumentacji medycznej z dowodami zakupu i okolicznościami wskazującymi, że źródłem zatrucia był konkretny posiłek. Brak paragonu osłabia sprawę, lecz nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń, jeżeli istnieją inne wiarygodne potwierdzenia zamówienia.

Źródła

• art. 6, art. 118, art. 361 § 1 i 2, art. 415, art. 430, art. 444 § 1 i 2, art. 445 § 1, art. 471, art. 442¹ § 1 i 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
• art. 232, art. 233 § 1, art. 248 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
• art. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
• art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r.
• art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych