
Zasiłek macierzyński a ustalenie kapitału początkowego• Data publikacji: 13-03-2026 • Autor: Adwokat Katarzyna Bereda |
|
W 1988 r. w okresie urlopu wychowawczego urodziłam dziecko i pobierałam przez 3 miesiące zasiłek macierzyński, który był moim jedynym dochodem w tym roku i był okresem składkowym. Czy w związku z tym, że dochód otrzymywałam przez 3 miesiące, przy ustalaniu kapitału początkowego powinno dokonać się obliczeń odpowiednio do 3 miesięcy, a nie całego roku? |
|
Ustalenie kapitału początkowegoZgodnie z art. 173 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych „kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat”.
Zgodnie z art. 174 ww. ustawy: „1. Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2–12. 2. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1–3 i 6–12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2. 3. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. 3b. Jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu”. Zasiłek macierzyński a kapitał początkowyW wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 listopada 2021 r. (sygn. akt III AUa 39/21) wskazano, że „Dla obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego dla ubezpieczonego, który pozostawał w ubezpieczeniu społecznym jedynie przez część miesięcy danego roku kalendarzowego w myśl art. 174 ust. 3b u.e.r.f.u.s., do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu”.
Ww. oddaje zasadę proporcjonalności. Zatem biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać Pani stanowisko za prawidłowe. FAQ – najczęściej zadane pytaniaCzy zasiłek macierzyński jest uwzględniany przy ustalaniu kapitału początkowego?
Czy dochód z zasiłku macierzyńskiego z części roku liczy się do kapitału początkowego?
Czy przy ustalaniu kapitału początkowego bierze się pod uwagę cały rok kalendarzowy?
Czy urlop wychowawczy wpływa na ustalenie kapitału początkowego?
Czy sądy potwierdzają zasadę proporcjonalnego liczenia miesięcy ubezpieczenia? PrzykładyStaż pracy sprzed 1999 roku Pani Maria, urodzona w 1962 roku, przez większość życia pracowała na etacie jako księgowa. Gdy nadszedł czas ustalenia kapitału początkowego, ZUS wziął pod uwagę jej najlepiej opłacane dziesięć lat sprzed 1999 roku – w jej przypadku lata 1987–1996. Ze względu na to, że w tych latach pracowała bez przerwy i opłacała składki, kapitał początkowy obliczono na podstawie pełnych danych, bez przeliczeń proporcjonalnych. Dzięki temu emerytura pani Marii będzie dokładnie odzwierciedlać jej rzeczywisty staż i wynagrodzenia.
Urlop macierzyński a niepełny rok składkowy Pani Anna w 1995 roku przez pół roku przebywała na zasiłku macierzyńskim, a przez pozostałą część roku nie pracowała. Przy ustalaniu kapitału początkowego ZUS zastosował art. 174 ust. 3b i obliczył przeciętne wynagrodzenie tylko za sześć miesięcy, w których była ubezpieczona. Dzięki temu niepełny rok nie zaniżył niekorzystnie jej kapitału, co pozwoliło na bardziej sprawiedliwe wyliczenie przyszłej emerytury.
Okresy nieskładkowe i ich wpływ na kapitał Pan Jan odbywał zasadniczą służbę wojskową, a po studiach przez rok był osobą bezrobotną z zasiłkiem. Później przez wiele lat pracował w firmie budowlanej. ZUS, ustalając kapitał początkowy, uwzględnił zarówno jego okresy składkowe, jak i nieskładkowe – ale tylko w takim wymiarze, na jaki pozwala ustawa (nie więcej niż 1/3 długości składkowych). W ten sposób kapitał pana Jana został obliczony rzetelnie, bez nadmiernego wpływu okresów bez pracy. PodsumowanieKapitał początkowy to wartość wyliczana dla osób, które pracowały przed 1 stycznia 1999 r. Ustalany jest na podstawie okresów składkowych i – w ograniczonym zakresie – nieskładkowych sprzed reformy. Do obliczenia przyjmuje się m.in. najlepiej opłacane 10 lat pracy przed 1999 r. Jeśli dana osoba była ubezpieczona tylko przez część roku (np. z powodu urlopu macierzyńskiego), wysokość kapitału oblicza się proporcjonalnie – zgodnie z art. 174 ust. 3b. Kapitał ten stanowi podstawę do dalszych wyliczeń emerytury w nowym systemie, wpływając istotnie na jej wysokość. Oferta porad prawnychUstalanie kapitału początkowego może mieć ogromny wpływ na Twoją przyszłą emeryturę. Skorzystaj z naszych porad prawnych online i dowiedz się, jak najlepiej zadbać o swoje uprawnienia. Nie czekaj, skontaktuj się z nami już dzisiaj – wypełnij formularz umieszczony pod tekstem. Źródła:1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118 2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt III AUa 39/21
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adwokat Katarzyna Bereda Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale