Czy lekarz w spółce komandytowej musi mieć praktykę lekarską?

Podmiot leczniczy a praktyka lekarska – to nie jest to samo

Osobno trzeba przeanalizować zagadnienie praktyka lekarska a wpis do KRS, ponieważ wpis spółki do rejestru przedsiębiorców nie zastępuje wymogów dotyczących wykonywania działalności leczniczej. Najpierw trzeba rozdzielić dwie różne kwestie: prowadzenie podmiotu leczniczego oraz osobiste wykonywanie zawodu lekarza. To, że spółka komandytowa może prowadzić działalność leczniczą, nie oznacza jeszcze, że lekarz może wykonywać zawód właśnie w formie spółki komandytowej jako praktyki zawodowej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, podmiotami leczniczymi są m.in. przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że spółka komandytowa może być podmiotem leczniczym.

Jednocześnie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej rozróżnia pojęcie podmiotu leczniczego od praktyki zawodowej. Lekarz może więc działać albo w strukturze podmiotu leczniczego, albo jako wykonujący działalność leczniczą w ramach praktyki zawodowej.

Jeżeli interesują Panią także inne zagadnienia dotyczące form wykonywania działalności leczniczej, warto zobaczyć materiał: działalność lecznicza stomatologa.

Czy lekarz może wykonywać zawód w formie spółki komandytowej?

Co do zasady – nie jako praktykę zawodową lekarza. Katalog dopuszczalnych form wykonywania działalności leczniczej przez lekarza jako praktyki zawodowej wynika z art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy o działalności leczniczej.

Zgodnie z tym przepisem lekarz może wykonywać działalność leczniczą jako praktykę zawodową w formie:

• jednoosobowej działalności gospodarczej – jako indywidualna praktyka lekarska albo jedna z jej odmian,
• spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej – jako grupowa praktyka lekarska.

W tym katalogu nie ma spółki komandytowej. To oznacza, że lekarz nie może wykonywać zawodu lekarza jako praktyki zawodowej w tej właśnie formie organizacyjnej.

Potwierdza to także art. 5 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym wykonywanie zawodu w ramach praktyki zawodowej nie jest prowadzeniem podmiotu leczniczego. Są to więc odrębne reżimy prawne.

Kiedy stanowisko NFZ może być prawidłowe?

Stanowisko NFZ może być prawidłowe wtedy, gdy lekarz ma udzielać świadczeń osobiście jako odrębny wykonawca, a nie wyłącznie jako osoba zatrudniona przez podmiot leczniczy na podstawie stosunku pracy.

W praktyce trzeba odróżnić dwie sytuacje:

Podstawą jest tu art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o działalności leczniczej, który przewiduje m.in. indywidualną praktykę lekarską wykonywaną wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem.

Jeżeli więc NFZ wymaga od lekarza wpisu praktyki, zwykle chodzi o sytuację, w której świadczenia mają być wykonywane na kontrakcie, a nie w ramach etatu. Sama informacja, że lekarz jest wspólnikiem albo reprezentantem spółki komandytowej, nie przesądza jeszcze sprawy.

Jakie przepisy regulują wykonywanie zawodu lekarza?

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje świadczeń zdrowotnych, w szczególności badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób, leczeniu, rehabilitacji, udzielaniu porad lekarskich oraz wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich.

Samo prawo wykonywania zawodu nie rozstrzyga jednak jeszcze, w jakiej formule organizacyjnej lekarz może udzielać świadczeń. Tę kwestię reguluje przede wszystkim ustawa o działalności leczniczej.

Z kolei art. 17 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej wskazuje podstawowe wymagania wobec podmiotów wykonujących działalność leczniczą, w tym obowiązek posiadania odpowiednich pomieszczeń, urządzeń odpowiadających wymaganiom fachowym i sanitarnym oraz udzielania świadczeń przez osoby wykonujące zawód medyczny, które spełniają wymagania zdrowotne.

Jakie wpisy do rejestrów są potrzebne?

Wpisy zależą od tego, czy mamy do czynienia z podmiotem leczniczym, czy z praktyką lekarską.

• Podmiot leczniczy wpisuje się do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Rejestr prowadzi wojewoda właściwy ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu – art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej.
• Praktykę zawodową lekarza wpisuje się do rejestru prowadzonego przez właściwą okręgową radę lekarską – art. 106 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

W praktyce oznacza to, że możliwe są dwa równoległe wpisy: jeden dla spółki komandytowej jako podmiotu leczniczego oraz drugi dla lekarza jako wykonującego praktykę zawodową, jeżeli lekarz ma działać w tej formule.

Zobacz również:

Czy wspólnik spółki komandytowej może jednocześnie leczyć pacjentów?

Tak, ale nie dlatego, że jest wspólnikiem spółki komandytowej. Może to robić tylko wtedy, gdy posiada odrębną, zgodną z prawem podstawę wykonywania zawodu lekarza.

Najczęściej będą to:

• umowa o pracę zawarta z podmiotem leczniczym,
• umowa cywilnoprawna z podmiotem leczniczym przy równoczesnym wykonywaniu zawodu w ramach właściwie zarejestrowanej praktyki zawodowej,
• inna dopuszczalna prawem forma wynikająca z organizacji danego podmiotu i sposobu udzielania świadczeń.

Jeżeli więc lekarz jest komandytariuszem albo komplementariuszem w spółce, to ten status sam w sobie nie zastępuje praktyki zawodowej i nie tworzy nowej dopuszczalnej formy wykonywania zawodu lekarza.

Czy trzeba rejestrować indywidualną praktykę lekarską?

Nie zawsze. To zależy od konkretnego modelu współpracy.

Jeżeli lekarz ma wykonywać świadczenia jako przedsiębiorca na podstawie umowy z podmiotem leczniczym, najczęściej konieczne będzie prowadzenie praktyki zawodowej i wpis do odpowiedniego rejestru. Jeżeli natomiast lekarz ma udzielać świadczeń jako pracownik podmiotu leczniczego, odrębna praktyka zwykle nie jest wymagana tylko z tego powodu, że leczy w podmiocie prowadzonym przez spółkę komandytową.

Znaczenie mogą mieć również warunki umowy z NFZ, sposób zgłoszenia personelu, regulamin organizacyjny podmiotu i faktyczny sposób rozliczania świadczeń. Dlatego odpowiedź w indywidualnej sprawie wymaga analizy dokumentów.

Co wynika z tego praktycznie?

Jeżeli spółka komandytowa została prawidłowo zarejestrowana jako podmiot leczniczy, to sama forma spółki jest dopuszczalna do prowadzenia podmiotu leczniczego. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy lekarz chce osobiście wykonywać zawód w formule, której ustawa nie przewiduje.

W takim układzie prawidłowy tok rozumowania jest następujący:

1. spółka komandytowa może prowadzić podmiot leczniczy,
2. lekarz nie może wykonywać praktyki zawodowej w formie spółki komandytowej,
3. jeżeli lekarz ma leczyć pacjentów osobiście na kontrakcie, zwykle potrzebuje praktyki zawodowej we właściwej formie,
4. jeżeli lekarz ma być zatrudniony na etacie, sytuacja może wyglądać inaczej.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak te same przepisy działają w różnych modelach organizacyjnych.

FAQ

Czy spółka komandytowa może być podmiotem leczniczym?

Tak. Wynika to z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej, który dopuszcza co do zasady wykonywanie działalności leczniczej przez przedsiębiorców w formach przewidzianych dla działalności gospodarczej.

Czy lekarz może prowadzić praktykę lekarską jako spółka komandytowa?

Nie. Art. 5 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej nie przewiduje spółki komandytowej jako formy praktyki zawodowej lekarza.

Czy każdy lekarz w podmiocie leczniczym musi mieć własną praktykę?

Nie. Zależy to od podstawy wykonywania świadczeń. Przy zatrudnieniu na umowę o pracę własna praktyka nie jest zawsze konieczna. Przy współpracy kontraktowej najczęściej jest potrzebna.

Kto prowadzi rejestr podmiotów leczniczych?

W odniesieniu do podmiotów leczniczych rejestr prowadzi wojewoda właściwy ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu – art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej.

Kto prowadzi rejestr praktyk lekarskich?

Rejestr praktyk zawodowych lekarzy prowadzi właściwa okręgowa rada lekarska – art. 106 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Źródła

• Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 i 3, art. 17 ust. 1, art. 106 ust. 1.
• Ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w szczególności art. 2 ust. 1.
• Ustawa z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.