Praca w soboty wbrew umowie, czy pracodawca może to narzucić

Praca w sobotę jako nadgodziny

Zgodnie z umową o pracę wykonuje Pan swoje obowiązki od poniedziałku do piątku. Oznacza to, że każda praca w sobotę jest pracą w dniu wolnym i stanowi nadgodziny. Co do zasady nadgodziny mogą być rekompensowane czasem wolnym albo dodatkowym wynagrodzeniem. Wyjątkowo, gdy pracodawca nie ma możliwości udzielenia dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym.

Obowiązek zapewnienia dnia wolnego

Pracodawca jest zobowiązany do tego, aby zapewnić pracownikowi cały dzień wolny od pracy w zamian za wykonywanie pracy w dniu wolnym wynikającym z harmonogramu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Istotne jest to, że dzień ten powinien być ustalony w porozumieniu z pracownikiem. Nie może być więc jednostronnie narzucony przez pracodawcę. Praktyka powinna polegać na wspólnym uzgodnieniu terminu tak, aby odpowiadał pracownikowi i jednocześnie nie zakłócał organizacji pracy zakładu.

Zakaz planowania nadgodzin

Pracodawca nie ma prawa z góry planować nadgodzin jako stałego elementu organizacji pracy. Jeżeli pojawiają się sytuacje wyjątkowe, mogą one uzasadniać konieczność pracy w dodatkowym dniu, ale nie może to być systemowe rozwiązanie wprowadzane tylko dla części załogi. Sama groźba wypowiedzenia w przypadku braku zgody pracownika na takie warunki jest działaniem niezgodnym z prawem.

Podstawa prawna

Kodeks pracy
Art. 151³ [Rekompensata pracy nadliczbowej w dniu rozkładowo wolnym]
„Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.”

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141