PKD i obowiązki prawne przy organizacji zajęć survivalowych

Jak dobrać PKD do zajęć survivalowych

Przy zajęciach survivalowych nie ma jednego kodu, który zawsze będzie prawidłowy. Kod PKD trzeba dobrać do faktycznie wykonywanej działalności, bo wpis w CEIDG ma odzwierciedlać rzeczywisty przedmiot działalności przedsiębiorcy. Wynika to z art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy.

Jeżeli główną usługą są warsztaty, kursy i szkolenia praktyczne, kod 85.59.B bywa zasadny jako działalność w zakresie pozostałych pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowanych. Jeżeli jednak dominują wydarzenia terenowe o charakterze rekreacyjnym lub outdoorowym, częściej rozważa się także kody z działu 93. W praktyce dla zajęć survivalowych najczęściej analizuje się następujące kody:

• 85.59.B – gdy dominują szkolenia, warsztaty i nauka określonych umiejętności;
• 93.19.Z – gdy działalność ma charakter pozostałej działalności związanej ze sportem lub aktywnością fizyczną;
• 93.29.Z – gdy przeważa rekreacja i organizacja aktywności czasu wolnego;
• 79.12.Z – tylko wtedy, gdy model biznesowy rzeczywiście wchodzi w zakres działalności organizatorów turystyki;
• 55.20.Z lub inne kody uzupełniające – jeżeli działalność obejmuje także noclegi, biwakowanie lub zaplecze pobytowe.

Nie warto wpisywać kodów „na zapas” bez związku z realną działalnością, ale przy modelu mieszanym można wpisać kilka kodów dodatkowych. Warto też od początku przemyśleć dobór kodów PKD, bo może on wpływać na ocenę właściwej stawki ryczałtu, obowiązków branżowych i zakresu działalności ujawnionego w CEIDG.

Zmiana wpisu w CEIDG

Jeżeli rozszerzasz jednoosobową działalność gospodarczą o zajęcia survivalowe, zmianę wpisu składasz przez CEIDG. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CEIDG przedsiębiorca ma obowiązek złożyć wniosek o zmianę wpisu nie później niż w terminie 7 dni od dnia zmiany danych.

W praktyce aktualizacji wymaga przede wszystkim:

• przedmiot działalności według PKD,
• ewentualnie miejsce wykonywania działalności, jeżeli zajęcia są prowadzone także w stałej bazie terenowej,
• dane kontaktowe i adresowe, jeśli ulegają zmianie,
• informacje podatkowe, jeśli zmiana modelu usług wpływa na formę opodatkowania lub VAT.

PKWiU – kiedy ma znaczenie

PKWiU nie wpisuje się do CEIDG jako podstawowego oznaczenia działalności, ale klasyfikacja ta może być potrzebna dla celów podatkowych, fakturowania, ryczałtu, przetargów, umów i statystyki. Dlatego pytanie o PKWiU jest praktyczne, ale odpowiedź zależy od tego, co dokładnie sprzedajesz: szkolenie, usługę rekreacyjną, pakiet pobytowy, imprezę terenową czy usługę mieszaną.

Wskazany kod PKWiU 85.51.10.0 nie zawsze będzie najlepszym wyborem dla zajęć survivalowych. Może być zbyt wąski, jeżeli działalność nie ma charakteru typowo sportowego lub instruktażu sportowego. W praktyce właściwy symbol PKWiU powinien być ustalany po analizie programu zajęć, sposobu sprzedaży usługi i dominującego elementu świadczenia. Jeżeli ma to wpływ na stawkę ryczałtu albo VAT, warto rozważyć wystąpienie o interpretację indywidualną podatkową lub o informację klasyfikacyjną w GUS.

Czy potrzebny jest wpis do ewidencji szkół, placówek albo RIS?

Sam wybór kodu 85.59.B nie powoduje automatycznie obowiązku wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych ani do Rejestru Instytucji Szkoleniowych. To zależy od modelu działalności.

Wpis do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego dotyczy podmiotów działających jako szkoły lub placówki w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w szczególności art. 2 i art. 168 tej ustawy. Typowe komercyjne warsztaty survivalowe dla klientów indywidualnych zwykle nie stają się przez to szkołą ani placówką niepubliczną.

Z kolei wpis do Rejestru Instytucji Szkoleniowych może być potrzebny wtedy, gdy chcesz świadczyć usługi szkoleniowe na rynku pracy w modelu wymaganym przez przepisy dotyczące instytucji szkoleniowych, zwłaszcza przy współpracy z urzędami pracy. Sama działalność komercyjna B2C nie zawsze tego wymaga.

Jeżeli planujesz kursy dla dzieci, szkół, instytucji publicznych albo finansowane ze środków publicznych, ocenę trzeba zrobić indywidualnie. W takich przypadkach znaczenie mają też przepisy oświatowe, wymogi organizacyjne i warunki prowadzenia zajęć z udziałem małoletnich.

Zobacz również:

• masaże - PKD
• obiekt hotelarski - turystyka

RODO przy zajęciach survivalowych

Jeżeli przyjmujesz zapisy, prowadzisz listy uczestników, wystawiasz faktury, kontaktujesz się telefonicznie lub mailowo, robisz dokumentację zajęć albo zbierasz dane rodziców dzieci, przetwarzasz dane osobowe i stosujesz RODO. Podstawowe obowiązki wynikają z:

• art. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. (RODO) – zasady przetwarzania danych,
• art. 6 ust. 1 RODO – podstawy legalności przetwarzania,
• art. 13 i 14 RODO – obowiązek informacyjny,
• art. 24 RODO – odpowiedzialność administratora,
• art. 25 RODO – privacy by design i by default,
• art. 28 RODO – umowy powierzenia przetwarzania danych,
• art. 30 RODO – rejestr czynności przetwarzania,
• art. 32 RODO – bezpieczeństwo przetwarzania.

Najważniejsze praktyczne obowiązki organizatora to:

• ustalenie, jakie dane są naprawdę potrzebne;
• przygotowanie klauzuli informacyjnej dla uczestników, a przy dzieciach także dla rodziców lub opiekunów;
• zawarcie umów powierzenia, jeśli z danych korzysta np. biuro księgowe, operator zapisów, hosting, system mailingowy;
• wdrożenie zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych;
• ustalenie zasad retencji danych, czyli jak długo przechowujesz formularze, zgody i dokumentację.

Nie zawsze potrzebujesz zgody na przetwarzanie danych. Jeżeli przetwarzasz dane do wykonania umowy, wystawienia faktury lub realizacji obowiązków prawnych, podstawą mogą być odpowiednio art. 6 ust. 1 lit. b, c albo f RODO. Zgoda jest potrzebna wtedy, gdy rzeczywiście nie ma innej podstawy, np. przy publikacji wizerunku uczestników w materiałach promocyjnych, o ile nie zachodzi inna podstawa legalności.

Dane o zdrowiu i uczestnictwo w zajęciach podwyższonego ryzyka

W działalności survivalowej często pojawia się pytanie o alergie, przeciwwskazania, przyjmowane leki czy stan zdrowia. To mogą być dane szczególnych kategorii w rozumieniu art. 9 ust. 1 RODO. Ich przetwarzanie jest co do zasady zabronione, chyba że zachodzi jedna z przesłanek z art. 9 ust. 2 RODO, np. wyraźna zgoda osoby, której dane dotyczą, zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. a RODO.

Dlatego formularze medyczne trzeba przygotować ostrożnie. Nie zbieraj nadmiarowych informacji „na wszelki wypadek”. Zakres danych powinien odpowiadać rzeczywistemu ryzyku zajęć. W przypadku dzieci trzeba dodatkowo zadbać o prawidłowe umocowanie rodzica lub opiekuna.

Bezpieczeństwo uczestników i odpowiedzialność organizatora

Nie ma jednej ustawy poświęconej wyłącznie zajęciom survivalowym, ale organizator odpowiada na zasadach ogólnych za należyte wykonanie usługi i za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym. Podstawę stanowią w szczególności art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, dotyczący odpowiedzialności kontraktowej, oraz art. 415 Kodeksu cywilnego, dotyczący odpowiedzialności deliktowej.

Jeżeli korzystasz z pracowników, instruktorów albo podwykonawców, znaczenie może mieć także art. 430 Kodeksu cywilnego, przewidujący odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez podwładnego przy wykonywaniu powierzonej czynności.

W praktyce organizator powinien zadbać co najmniej o:

• ocenę ryzyka zajęć i trasy,
• jasny regulamin uczestnictwa,
• procedury reagowania na wypadek, zagubienie uczestnika, pożar, kontakt z dzikimi zwierzętami lub nagłe załamanie pogody,
• instruktaż bezpieczeństwa przed zajęciami,
• dostosowanie poziomu trudności do wieku i stanu uczestników,
• zapewnienie odpowiedniego sprzętu i zasad jego używania,
• udokumentowanie zgód i oświadczeń uczestników.

Samo podpisanie oświadczenia, że uczestnik „bierze udział na własną odpowiedzialność”, nie wyłącza odpowiedzialności organizatora za brak należytej staranności. Zgodnie z art. 473 § 2 Kodeksu cywilnego nieważne jest zastrzeżenie wyłączające odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie, a w praktyce klauzule całkowicie przerzucające odpowiedzialność na uczestnika mogą być bezskuteczne lub oceniane jako abuzywne w relacjach z konsumentem.

Zgody, regulamin i dokumenty uczestników

Przy zajęciach survivalowych warto przygotować odrębnie:

• regulamin uczestnictwa,
• warunki świadczenia usługi i rezygnacji,
• oświadczenia o zapoznaniu się z ryzykiem i zasadami bezpieczeństwa,
• zgody rodziców lub opiekunów przy uczestnikach małoletnich,
• klauzule RODO,
• zgody dotyczące wizerunku, jeśli chcesz publikować zdjęcia lub filmy.

Jeżeli sprzedajesz usługę konsumentom na odległość, dochodzą obowiązki informacyjne wynikające z ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, zwłaszcza art. 12 ust. 1 tej ustawy. W przypadku umów zawieranych na odległość trzeba też przeanalizować prawo odstąpienia z art. 27 tej ustawy oraz wyjątki z art. 38, np. gdy usługa dotyczy wydarzenia realizowanego w oznaczonym dniu lub okresie.

Teren prywatny, lasy i obszary chronione

Zajęcia survivalowe często odbywają się poza siedzibą firmy, dlatego trzeba oddzielnie ocenić legalność korzystania z terenu. Na gruncie prywatnym potrzebna jest zgoda właściciela albo inny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. Bez tego możesz narazić się co najmniej na spór cywilny związany z naruszeniem posiadania lub własności.

Jeżeli zajęcia odbywają się na obszarach leśnych, parkach krajobrazowych, parkach narodowych, rezerwatach albo innych terenach chronionych, znaczenie mają przepisy szczególne, w tym ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz przepisy porządkowe właściwego zarządcy terenu. W zależności od miejsca mogą obowiązywać zakazy biwakowania, rozpalania ognia, poruszania się poza szlakami czy organizacji wydarzeń grupowych.

Przy wejściu do lasu trzeba też pamiętać o przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a praktyczne warunki korzystania z danego obszaru mogą wynikać z regulaminów nadleśnictwa albo zarządcy. To jest obszar silnie zależny od stanu faktycznego: inna ocena dotyczy krótkich warsztatów dziennych, a inna wielodniowego obozu z noclegiem i ogniem.

Ubezpieczenie

W przepisach ogólnych nie ma jednego powszechnego obowiązku ustawowego wykupienia OC dla każdego organizatora zajęć survivalowych, ale z punktu widzenia ryzyka jest to bardzo wskazane. Warto rozważyć:

• OC działalności gospodarczej,
• OC organizatora imprez lub zajęć terenowych, jeśli taki wariant oferuje ubezpieczyciel,
• NNW uczestników,
• ubezpieczenie sprzętu.

Zakres polisy trzeba porównać z realnym profilem usług. Część polis wyłącza szkody powstałe przy aktywnościach podwyższonego ryzyka, używaniu narzędzi, noclegach terenowych albo ogniu otwartym.

Dzieci i młodzież – dodatkowe obowiązki

Jeżeli zajęcia kierujesz do małoletnich, standard staranności jest wyższy. Poza zgodami rodziców trzeba przeanalizować zasady opieki, liczbę opiekunów, sposób odbioru dziecka, transport, kontakt alarmowy i procedury wypadkowe. W konkretnych modelach współpracy ze szkołami, przedszkolami lub placówkami mogą wejść w grę dodatkowe wymagania organizacyjne i umowne.

Jeżeli zatrudniasz osoby do pracy z dziećmi, mogą pojawić się także obowiązki wynikające z przepisów o ochronie małoletnich oraz wewnętrznych standardach ochrony dzieci, zależnie od sposobu organizacji zajęć i statusu podmiotu.

FAQ

Czy dla zajęć survivalowych wystarczy PKD 85.59.B?

Nie zawsze. Ten kod bywa właściwy przy działalności szkoleniowej, ale jeśli przeważa rekreacja, eventy terenowe albo usługi turystyczne, potrzebne mogą być także inne kody PKD. Decyduje rzeczywisty charakter usługi.

Czy muszę mieć zgodę uczestnika na przetwarzanie danych osobowych?

Nie w każdym przypadku. Jeżeli dane są potrzebne do zawarcia i wykonania umowy albo do wystawienia faktury, podstawą mogą być art. 6 ust. 1 lit. b lub c RODO. Zgoda częściej jest potrzebna np. na publikację wizerunku albo na zbieranie danych zdrowotnych, jeśli nie ma innej podstawy z art. 9 ust. 2 RODO.

Czy oświadczenie uczestnika o ryzyku zwalnia organizatora z odpowiedzialności?

Nie. Takie oświadczenie pomaga wykazać, że uczestnik został poinformowany o charakterze zajęć, ale nie zwalnia organizatora z obowiązku zachowania należytej staranności i zapewnienia rozsądnych standardów bezpieczeństwa.

Czy mogę prowadzić zajęcia w lesie bez dodatkowych formalności?

To zależy od miejsca i programu zajęć. Inaczej ocenia się zwykły marsz szkoleniowy, a inaczej biwak, rozpalanie ognia czy zajęcia na terenie chronionym. Trzeba sprawdzić zasady korzystania z konkretnego terenu i w razie potrzeby uzyskać zgodę zarządcy lub właściciela.

Czy przy zajęciach survivalowych potrzebny jest regulamin?

Tak, to bardzo wskazane. Regulamin porządkuje zasady uczestnictwa, bezpieczeństwa, rezygnacji, odpowiedzialności za sprzęt oraz warunki przerwania zajęć z powodu pogody albo zagrożenia.

Podsumowanie

Przy zajęciach survivalowych można rozważać zarówno kod 85.59.B, jak i kody z obszaru rekreacji, sportu albo turystyki, ale poprawny wybór zawsze zależy od konkretnego modelu usługi. Oprócz CEIDG trzeba uporządkować RODO, regulamin, dokumentację uczestników, zasady bezpieczeństwa i legalne korzystanie z terenu. Jeżeli oferta obejmuje dzieci, dane o zdrowiu, noclegi albo eventy firmowe, analiza powinna być bardziej szczegółowa.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy – w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 15 ust. 1.

2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO) – w szczególności art. 5, art. 6, art. 9, art. 13, art. 24, art. 28, art. 30 i art. 32.

3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, w szczególności art. 415, art. 430, art. 471 i art. 473 § 2.

4. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – w szczególności art. 2 i art. 168.

5. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta – w szczególności art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 38.

6. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

7. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.