Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwrot zadatku – niedostarczenie towaru

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 28.05.2014

Zadatek to uregulowana w Kodeksie cywilnym instytucja prawna pełniąca funkcję odszkodowawczą, w przypadku niewywiązania się z umowy przez którąś ze stron. W zależności od charakteru w jakim strona występuje w umowie, może ona w pewnych przypadkach zadatek zatrzymać, lub domagać się jego zwrotu w podwójnej wysokości.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 394 § 1 Kodeksu cywilnego1 w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

 

Natomiast zgodnie z art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego w razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała, a jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

 

Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 394 § 3 Kodeksu cywilnego w razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

 

Mając na uwadze powyższe przepisy, należy stwierdzić, że strona umowy, która nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia towaru wynikłego z zawartej umowy (np. umowy o dzieło), a przyjęła wcześniej zadatek, narażona jest na roszczenie zamawiającego o jego zwrot w podwójnej wysokości. Zasadność takiego żądania uzależniona będzie jednakże od przyczyn, z jakich towar nie został dostarczony do zamawiającego oraz od treści umowy.

 

Nieuprawnione będzie żądanie zapłaty dwukrotności zadatku, jeżeli towar nie został dostarczony z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy. To samo dotyczy przypadków, w których niedostarczenie towaru nastąpiło z winy zamawiającego, na skutek okoliczności obiektywnych, niezależnych od żadnej ze stron umowy, lub takich, za które odpowiedzialni są zarówno zamawiający, jak i dostawca. Innymi słowy, żądanie zapłaty dwukrotności zadatku będzie możliwe tylko w przypadku, gdy przyczyny niewykonania umowy należały do zakresu odpowiedzialności strony, która miała dostarczyć towar.

 

Zadatek ma znaczenie odszkodowawcze określone w Kodeksie cywilnym, tylko jeżeli strony nie postanowiły w umowie inaczej oraz gdy brak jest zwyczaju, który przywiązywałby do zadatku inne znaczenie. W takich przypadkach kwotę wręczoną przy zawarciu umowy należy uznać za zaliczkę, która tym różni się od zadatku, że w przypadku niewykonania umowy podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne, jednak tylko w takiej wysokości, w jakiej została uiszczona (nie wyklucza to dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych za niewykonanie umowy).

 

Należy ponadto zaznaczyć, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego2 skuteczność zastrzeżenia umownego o zadatku zależy od „dania” pieniędzy lub rzeczy (ma zatem charakter realny). Ponadto kwota zadatku musi być wręczona kontrahentowi przy zawarciu umowy, a nie po jej zawarciu3. W przypadku żądania zapłaty dwukrotności zadatku to strona żądająca musi udowodnić, że zadatek faktycznie został wręczony oraz że nastąpiło to w chwili zawarcia umowy.

 

 

 

 

______________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

2 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2011 r. (sygn. V CSK 357/10)

3 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1999 r. (sygn. I CKN 262/98)


Stan prawny obowiązujący na dzień 28.05.2014


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I plus X =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »