Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwrot nienależnego świadczenia

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 06.02.2014

Mam córkę (13 lat). Mój były partner nigdy nie uznał córki, ale dawał mi pieniądze na utrzymanie dziecka (300 zł miesięcznie). Teraz zrobił badanie DNA i okazało się, że nie jest ojcem. Zaproponowałam zwrot nienależnego świadczenia, tj. chcę przez 13 lat oddawać mu po 350 zł. Czy to dobry pomysł?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

 

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie. Z treści Pani pytania wynika, iż jest Pani matką samotnie wychowującą córkę. Przez 13 lat na dziecko łożył mężczyzna, który nigdy dziecka nie uznał. W chwili obecnej, po przeprowadzonych badaniach, ustalono, że córka nie jest dzieckiem wyżej wymienionego mężczyzny. Istotne jest, iż przez cały ten okres mężczyzna nie uznał dziecka, przypuszczając, iż dziecko nie jest jego.

 

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zatem należy wyraźnie podkreślić, iż świadczenie alimentacyjne jest obowiązkiem rodziców. W związku z powyższym należy uznać, iż otrzymane przez Panią świadczenia były uzyskane bez podstawy prawnej.

 

W mojej ocenie, istotne jest jednak zachowanie mężczyzny, który mimo istniejących wątpliwości odnoszących się do jego ojcostwa przez cały czas płacił alimenty, przy jednoczesnej wyraźnej odmowie uznania dziecka.

 

Z uwagi na powyższe, w mojej ocenie, może Pani powoływać się na treść art. 410 § 2 i 411 K.c.

 

Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

 

Nie można żądać zwrotu świadczenia:

 

  1. jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;
  2. jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;
  3. jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;
  4. jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna.

 

W opisanej przez Panią sytuacji, w mojej ocenie, mamy do czynienia ze spełnieniem świadczenia przy jednoczesnym braku czynności prawnej prowadzącej do powstania zobowiązania. Istotne jest bowiem, że mężczyzna łożący na utrzymanie dziecka, mimo licznych prób podejmowanych przez Panią (jak mniemam), nigdy dziecka nie uznał.

 

Powyższe wskazuje, iż od samego początku mężczyzna miał wątpliwości co do swojego ojcostwa. Jak podnosi Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I ACa 287/13), „przepis art. 411 pkt 1 k.c. sankcjonuje świadome i dobrowolne działanie podmiotu spełniającego nienależne świadczenie, który godzi się w ten sposób z ubożeniem, co uzasadnia pozbawienie go ochrony prawnej przez dochodzenie zwrotu świadczenia w oparciu o roszczenie restytucyjne”.

 

Istotne jest ponadto wskazanie, iż „spełniający świadczenie nie wie, że jest do świadczenia zobowiązany (art. 411 pkt 1 k.c.), gdy działa pod wpływem błędu, to znaczy pozostaje w przekonaniu, że spełnia należne świadczenie, podczas gdy przekonanie to nie ma oparcia w okolicznościach lub jest wynikiem mylnego o nich wyobrażenia. Nie ma przy tym znaczenia, przez kogo błąd został wywołany i że spełniający świadczenie przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że do świadczenia nie jest zobowiązany, a nawet że błąd został zawiniony przez spełniającego świadczenie” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2002 r., sygn. akt IV CKN 1575/00).

 

„Przepis art. 411 pkt 1 kc ma zastosowanie także wówczas, gdy z żądaniem zwrotu nienależnego świadczenia występuje osoba, która wiedziała o braku własnego zobowiązania wobec egzekwującego wierzyciela i nie podjęła żadnych przewidzianych prawem czynności, zmierzających do ograniczenia lub uniemożliwienia kontynuowania egzekucji” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2002 r., sygn. akt IV CKN 1166/2000). Brak uznania dziecka przez okres 13 lat oraz jednoczesne uiszczanie na to dziecko alimentów w kwocie 300 zł jest w mojej ocenie sytuacją, w której mężczyzna wiedział, iż nie jest ojcem dziecka, nie podjął żadnych czynności przez 13 lat. W chwili obecnej zatem żądanie zwrotu świadczenia nie znajduje uzasadnienia prawnego. Ponadto należy podkreślić, iż świadczenie mężczyzny czyni zadość zasadom współżycia społecznego, a to także w oparciu o art. 411 pkt 3 K.c. nie podlega zwrotowi.

 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V - IV =

»Podobne materiały

Jak odzyskać świadczenie nienależne?

Okazało się, że przez 11 lat płaciłem zbyt duże alimenty dla byłej żony. Miesięcznie miałem płacić 530 zł, ja płaciłem 600 zł. Była żona nie wyprowadziła mnie z błędu. Jak odzyskać to nienależne świadczenie? Dodam, że była żona na pewno nie zwróci mi go dobrowolnie.

 

Nienależnie pobrane alimenty

Miałem zasądzone alimenty od ojca (10% jego dochodów); kwoty, które otrzymywałem (ściągnięte przez komornika), były jednak znacznie zaniżone. Moim zdaniem ojciec jest mi winien jeszcze ok. 5000 zł. Kiedy ustał obowiązek alimentacyjny, dalej otrzymywałem od komornika pieniądze (nie wiedziałem, że ali

 

Zwrot renty rodzinnej

Pobieram rentę rodzinną po mężu, ale pracuję w Anglii i tu się rozliczam z dochodów. Nie powiadomiłam o tym ZUS-u. Teraz urząd skarbowy wzywa mnie na wyjaśnienia, bo ktoś doniósł na mnie do ZUS-u. Jakie konsekwencje mi grożą? Czy mogę się bronić przed koniecznością zwrotu pobranej już renty?

 

Pobranie nienależnego świadczenia

Mój problem dotyczy pobrania nienależnego świadczenia. Co można zrobić w przypadku otrzymania decyzji ZUS-u o zakwestionowaniu prawa do wypłaconych lata temu świadczeń z powodu równoczesnej pracy w innym zakładzie pracy, do którego nie oddano L4? Czy może to mieć wpływ na naliczoną emeryturę? W

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »