Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwrot poniesionych kosztów z masy spadkowej - opieka nad rodzicami, koszt pogrzebu, utrzymanie mieszkania

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 15.11.2020

Problem z dotyczy spadku w postaci 50% udziału mieszkania własnościowego. Po śmierci rodziców wspólnie z bratem odziedziczyliśmy mieszkanie własnościowe na podstawie testamentu sporządzonego przez rodziców u notariusza. Zapis mówi o równym podziale między nami. Brat od 14 lat mieszka gdzieś w Londynie. Od chwili wyjazdu nie był nawet na pogrzebie żadnego z rodziców, nie ponosił kosztów opieki nad leżącą w łóżku chorą matką po śmierci ojca ani kosztów pogrzebów. Ich mieszkanie od śmierci matki, czyli od lipca 2019 roku, stoi puste. Ja od roku ponoszę koszty jego utrzymania. Sprawa o podział majątku jest zgłoszona do sądu. Ciągle czekam na proces („bo pandemia”). Brat nie przyjedzie do Polski, bo jest ścigany listem gończym za długi alimentacyjne. Sąd do celów procesowych ustalił dla niego kuratora. Czy będę mógł na rozprawie spadkowej ubiegać się o zwrot poniesionych przeze mnie kosztów z masy spadkowej za: wynajęte opiekunki, opłaty związane z pogrzebami, koszty opłat za puste mieszkania? Czy mam dalej płacić czynsz i opłaty za zerowe zużycie energii?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zwrot poniesionych kosztów z masy spadkowej - opieka nad rodzicami, koszt pogrzebu, utrzymanie mieszkania

Zakres umocowania kuratora przed rozprawą spadkową

Proponuję sprawdzić zakres umocowania kuratora; zapewne kuratora ustanowionego „w trybie” artykułu 183 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (skrótowo: K.r.io.). Opiekun lub kurator (ustanowiony dla ubezwłasnowolnionego człowieka) jest uprawniony reprezentować swego podopiecznego w (niemalże) każdej sprawie – wyjątki dotyczą zwłaszcza konfliktu interesów między przedstawicielem (opiekunem lub kuratorem) a jego podopiecznym. Kurator osoby niepełnosprawnej (przewidziany w art. 183 K.r.io.) ma określony zakres zadań – ten zakres należy sprawdzić (zwłaszcza w celu uniknięcia zbyt długiego rozpatrywania spraw).

 

Pan wskazał zakresy merytoryczne, z których część dotyczy spadku – te zakresy (dotyczące: długów spadku oraz nakładów na rzecz wspólną) dałoby się załatwić w jednym postępowaniu. Drugi zakres (również poważny, a w dodatku dotyczący zagadnień delikatnych) dotyczy wydatków na koszty opiekowania się panów mamą; to odrębny zakres merytoryczny, ale warto przynajmniej wytoczyć powództwo lub zawezwać do próby ugodowej Pańskiego brata (reprezentowanego przez przedstawiciela), chociaż zawarcie ugody w sytuacji braku kontaktu z Pańskim bratem mogłoby okazać się niewykonalne; wskazuję te warianty z uwagi na art. 123 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.), w którym określono (dość ogólnie) okoliczności skutkujące przerwaniem przedawnienia roszczeń. Wsparcie udzielane panów mamie można traktować jako alimentację (przepisy o obowiązku alimentacyjnym skoncentrowano w artykułach: od 128 do 1441 K.r.io.). W opisanej przez Pana sytuacji chodziłoby o tak zwany regres alimentacyjny (przewidziany w art. 140 K.r.io.); takie roszczenie przedawnia się po trzech latach (a można spodziewać się postawienia zarzutu przedawnienia). Może liczyć się każdy miesiąc, ponieważ alimentację na ogół rozlicza się w „cyklach miesięcznych”.

Domaganie się zwrotu kosztów na jednej rozprawie

Mało prawdopodobne wydaje się załatwienie wszystkich przez Pana oczekiwanych zagadnień w trakcie jednej rozprawy przed sądem. Szczególnie dlatego, że w grę może wchodzić sądowne rozszerzenie zakresu umocowania już ustanowionego kuratora, a „sprawy opiekuńcze” na ogół są załatwiane przez inne wydziały sądowe, niż sprawy cywilne (w tym dotyczące dziedziczenia lub zniesienia współwłasności). Być może sąd zgodziłby się na połączenie do wspólnego prowadzenia (w jednym postępowaniu) dwóch spraw: z zakresu majątkowego (dział spadku, a może także zniesienie współwłasności) oraz dotyczącej tak zwanego regresu alimentacyjnego (art. 140 K.r.io.); oczywiście należałoby o to zawnioskować. Przeszkodą w prowadzeniu spraw w jednym postępowaniu może być różny tryb podstawowy procedowania (proces cywilny w sprawie „regresu alimentacyjnego” oraz postępowanie nieprocesowe w sprawie dotyczącej działu spadku i być może zniesienia współwłasności), ale również przepisy o wskazywaniu składów orzekających. Od paru lat sędziowie bardzo ostrożnie podchodzą do łączenia spraw, szczególnie po wcześniejszym wskazaniu (na ogół wylosowaniu przez system informatyczny) składu orzekającego; ludzie (a sędziowie i prezesi sądów są ludźmi) na ogół wolą unikać problemów (np. związanych z ryzykiem postępowania dyscyplinarnego). Przy wytaczaniu powództwa (dotyczącego np. „regresu alimentacyjnego”) przeciwko Pańskiemu bratu może przydać się wnioskowanie od razu (czyli w treści pozwu) o rozpoznanie nowej sprawy w jednym postępowaniu ze sprawą już rozpatrywaną – by w sądzie uniknięto przeprowadzania losowania sędziego, który miałby prowadzić nową sprawę; nie da się zapewnić skuteczności wniosku o wspólne rozpatrywanie dwóch spraw, ale przynajmniej można by w ten sposób zwiększyć szansę na skuteczność w tym zakresie.

Koszty pogrzebu jako dług spadku

Ustawodawca koszty pogrzebu spadkodawcy zaliczył (w art. 922 K.c.) do długów spadku; przyjmuje się, że może chodzić nie tylko o koszty ściśle rozumianego pogrzebu, ale także sfinansowania konsolacji i wystawienia nagrobka – według zwyczajów przyjętych w danym środowisku. Warto podkreślić, że chodzi o dwa spadki, ponieważ po każdym człowieku (traktowanym jako spadkodawca) pozostaje odrębny spadek (ustawowe określenie spadku zawarto w art. 922 K.c.). Odrębne traktowanie każdego ze spadków może się przydać – nie tylko „teoretycznie”, ale również ze względów praktycznych, ponieważ (o ile poprawnie zrozumiałem Pańskie słowa) panowie stali się (jako spadkobiercy swego ojca) współwłaścicielami odnośnego mieszkania (a może także innych składników majątkowych) za życia panów mamy (która zapewne do swej śmierci także należała do grona współwłaścicieli).

 

Bardzo uproszczone podejście (jakoby chodziło tylko o jeden spadek) mogłoby przyczynić się do pominięcia części Pańskich roszczeń w prawnie dopuszczalnych rozliczeniach między współwłaścicielami w trakcie postępowania o zniesienie współwłasności, co stosuje się odpowiednio (czyli przez analogię) także w sprawach o dział spadku. Możność dochodzenia takich roszczeń przewidziano w art. 618 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.), którego uważną lekturę zalecam (akty prawne są teraz szeroko dostępne, np. przy pomocy niżej wskazanej sejmowej bazy danych). Tych roszczeń należy dochodzić w postępowaniu (np. o dział spadku) – a nie później!

Dowody na ponoszenie kosztów

W różnych postępowaniach przydają się dowody (np. z: zeznań, dokumentów, oględzin, opinii specjalistycznej). Dotyczy to, między innymi, spraw cywilnych. Należy wywiązać się z prawnego obowiązku wykazania faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne (art. 6 K.c., art. 232 K.c.). Przydaje się również odpowiednia aktywność (art. 230 K.p.c.) – Pańska aktywność może być w praktyce związana z zaangażowaniem Pańskiego Brata lub jego przedstawiciela (np. ustanowionego dla niego kuratora).

Wnioskowanie o zajęcie lub najem mieszkania spadkowego

Proponuję (również z uwagi na uprzywilejowanie roszczeń alimentacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym) zawnioskować do sądu o umożliwienie zamieszkiwania w danym mieszkaniu, a może o wyrażenie zgody na jego wynajmowanie (by uniknąć dalszych strat). Niestety, w przypadku współwłasności (także w przypadku wspólnot mieszkaniowych, niezależnie od liczby lokali) pozostali współwłaściciele na ogół są narażeni na straty (związane z funkcjonowaniem wspólnego lokalu), ponieważ ich roszczenia (jak też roszczenia wspólnoty mieszkaniowej) często faktycznie przegrywają przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji (np. po licytacji udziałów we współwłasności gruntu lub lokalu). W kategoriach ekonomicznych (co podkreślam), inni (niż sam dłużnik) ludzie (w tym zupełnie obcy) faktycznie płacą (w jakimś zakresie) cudze długi – np. zobowiązania podatkowe lub alimenty.

 

Ewentualne niepłacenia zobowiązań z mieszkaniem związanych zwiększyłoby zakres problemów – np. z uwagi na możliwe egzekucje komornicze, a przynajmniej odsetki za zwłokę.

 

Wyrażam nadzieję na to, że ta odpowiedź pomoże Panu dobrze załatwiać sprawy związane z dziedziczeniem – w tym przyczynić się do ograniczenia liczby rozpraw (lub innych posiedzeń sądowych).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden - dziewięć =

»Podobne materiały

Ubezwłasnowolnienie a zdolność procesowa

Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, posiadająca od ponad dwudziestu lat opiekuna prawnego, przeprowadziła samodzielnie w 2002 roku postępowanie spadkowe po swoich zmarłych rodzicach, a rok później (również bez udziału opiekuna) podpisała akt notarialny, w którym rodzeństwo przekazało jej w formie d

 

Wyrok zaoczny w sprawie o alimenty

Płacę 500 zł alimentów miesięczne na dziecko (zasądzone jest 450 zł), kupuję też dziecku prezenty, organizuję urodziny itp. Pieniądze przekazuje matce dziecka w moim imieniu mój ojciec (bo ja mieszkam daleko). Teraz tata dostał SMS-a, że od przyszłego miesiąca alimenty wynoszą 600 zł. Jak to możliwe

 

Rozliczanie najmu po rozdzielności majątkowej

W połowie grudnia 2016 zawarliśmy z mężem rozdzielność majątkową u notariusza (domyślnie wszystkie składniki majątku po połowie). Wcześniej obowiązywała nas wspólnota majątkowa. Posiadamy mieszkanie, które w czasie wspólnoty kupiliśmy i jest wynajmowane cały czas w ramach najmu prywatnego. Do tej po

 

Klauzula wykonalności – czy może być przedawniona?

Sąd postanowił o wydaniu wierzycielowi kolejnego tytułu wykonawczego, przyjmując, że na podstawie pierwszego toczy się egzekucja ze świadczeń emerytalnych dłużnika (mojego ojca). Takie stwierdzenia znalazły się we wniosku wierzyciela. Nie jest to zgodne z rzeczywistością – dłużnik ma dowody na

 

Żywopłot sąsiada a przycinanie

Sąsiad od strony południowej posadził cisy w odległości 60 cm od mojej siatki i nie przycina w ogóle drzewek. Sięgają 2 m i wrastają gałęziami w siatkę. Przyciąłem więc je za niego. Wezwał policję i zostałem wezwany na przesłuchanie z zarzutem z art. 288 § 1 K.k. Nadmieniam, że n

 

Spadek w Holandii po zmarłej siostrze

Po mojej siostrze przypadł mi spadek (w euro), od którego zapłaciłem podatek w urzędzie skarbowym w Holandii. Jaki jest tryb postępowania podatkowego w Polsce?

 

Wykluczenie wspólnika ze spółki cywilnej

Jak wyprowadzić trzeciego wspólnika ze spółki cywilnej? Spółka cywilna posiada aktywa finansowe, maszyny i produkcje w toku. Forma rozliczeń z fiskusem: ryczałt ewidencjonowany.

 

Osiągnięcie wieku emerytalnego a prawo do renty rodzinnej

Mój tata w sierpniu tego roku osiągnie wiek emerytalny. Od 2008 r. pobiera rentę rodzinną po swojej nieżyjącej żonie. Czy starci prawo do renty, przechodząc na emeryturę?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »