Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zwolnienie od kosztów wynagrodzenia notariusza

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 05.06.2012 • Zaktualizowane: 05.06.2012

Artykuł omawia warunki uzyskania zwolnienia od kosztów wynagrodzenia notariusza, należnych z tytułu dokonania czynności prawnej w formie aktu notarialnego.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Obowiązujące przepisy prawa przewidują szereg sytuacji, gdy koniecznym jest zachowanie szczególnej formy czynności prawnej – formy aktu notarialnego. Przykładowo można tu wymienić: sprzedaż nieruchomości, czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, przeniesienie na inną osobę ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości (np. służebności, użytkowania) oraz oświadczenie darczyńcy o przeniesieniu własności nieruchomości na obdarowanego. Należy przy tym wspomnieć, że niezachowanie formy aktu notarialnego w powyższych przypadkach, pomimo wyraźnie ustanowionego w tym zakresie obowiązku ustawowego, skutkuje nieważnością dokonanej czynności prawnej (art. 73 § 2 Kodeksu cywilnego).

 

Niezależnie od tego, w sytuacji gdy nie ma obowiązku zachowania formy aktu notarialnego dla danej czynności prawnej pod rygorem nieważności, nie można wykluczyć, że dana osoba będzie chciała nadać swojej czynności taką właśnie formę (a nie np. zwykłą formę pisemną), kierując się potrzebą uzyskania większej pewności prawnej, chęcią uniknięcia błędów formalnych, czy nadania czynności należytej powagi (np. przy sporządzeniu testamentu, który można przecież wykonać w zwykłej formie pisemnej, czy przy umowach handlowych o dużej wartości świadczeń wzajemnych stron).

 

Zakres spraw, w których kontakt z notariuszem jest konieczny lub przynajmniej wskazany, jest zatem – jak widać – bardzo szeroki.

 

Tymczasem stawki wynagrodzenia notarialnego w przekonaniu wielu osób są wygórowane. Wedle treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, co do zasady, wspomniana stawka zależy od wartości przedmiotu czynności notarialnej i wynosi od wartości:

 

  1. do 3 000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3 000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3 000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4 770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6 770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, nie więcej niż 7 500 zł.

 

Ponadto z tytułu, przykładowo, sporządzenia testamentu notariusz ma prawo pobrać 50 zł, przy czym, jeżeli testament zawiera zapis, polecenie lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku – 150 zł, a za umowę majątkową małżeńską aż 400 zł.

 

Co prawda, podane wyżej stawki są tzw. stawkami maksymalnymi (notariusz może zażyczyć sobie mniej, ale nie może wziąć od klienta więcej), ale ostateczna wysokość wynagrodzenia zależy od umowy klienta z notariuszem. Jednak po dodaniu do podanych stawek należnego podatku VAT (według stawki 23%) otrzymujemy kwotę, na której pokrycie niekoniecznie stać każdego. Chodzi tu zwłaszcza o przypadki dokonywania darowizn czy sporządzania testamentów, gdy brak jest świadczenia wzajemnego drugiej strony transakcji.

 

Sytuację taką przewiduje obowiązująca ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. o notariacie. Zgodnie z przepisem jej art. 6 „jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza wynagrodzenia, może wystąpić (oczywiście jeszcze przed dokonaniem tej czynności) z wnioskiem do sądu rejonowego (wydziału cywilnego) właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o zwolnienie w całości lub w części od ponoszenia tego wynagrodzenia”. Przytoczony przepis stosuje się odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza.

 

Do wniosku o zwolnienie od kosztu wynagrodzenia notariusza – zawierającego oznaczenie wnioskodawcy oraz pozostałych stron aktu notarialnego, określenie potrzeby zawarcia takiego aktu oraz wyraźne stwierdzenie, że nie jest się w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztu wynagrodzenia notariusza – strona winna załączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, dochodach, majątku i wydatkach według urzędowego wzoru (ten ostatni wymóg nie dotyczy osób prawnych). Druki wspomnianych oświadczeń dostępne są we wszystkich sądach.

 

Wnioskodawca może równocześnie wskazać notariusza, u którego czynność miałaby zostać dokonana, co pozwoli uniknąć konieczności dojazdu do kancelarii oddalonej od miejsca zamieszkania strony.

 

Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej, uwzględnia wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę czynności notarialnej. Za stronę zwolnioną od ponoszenia kosztów wynagrodzenia za dokonaną czynność notarialną płaci Skarb Państwa. Wynagrodzenie przyznaje notariuszowi, na jego wniosek, sąd, który wyznaczył notariusza, na podstawie urzędowej taksy notarialnej.

 

Na postanowienie sądu rejonowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów wynagrodzenia notarialnego przysługuje zażalenie do właściwego sądu okręgowego. Od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji, odmawiające zwolnienia od kosztów czynności notarialnej, kasacja nie przysługuje (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba cywilna z dnia 11 października 2000 r., III CZ 87/2000).


Stan prawny obowiązujący na dzień 05.06.2012


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć minus osiem =

 

»Podobne materiały

Sposoby przekazania majątku dzieciom

Artykuł w przystępny sposób omawia w zarysie podstawowe konstrukcje prawne mogące służyć przekazaniu majątku przez rodziców lub dziadków swoim dzieciom i wnukom.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »