Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Związki zawodowe

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 16.07.2013

Tworzenie i wstępowanie do związków zawodowych jest jednym z podstawowych praw obywatelskich, zagwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno przystąpienie, jak i utworzenie organizacji związkowej jest bardzo proste, a daje w zamian pracownikowi szeroką ochronę w stosunkach z pracodawcą.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych1, związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy (bez względu na podstawę stosunku pracy), członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

 

Utworzenie związku zawodowego

 

Do powstania związku zawodowego potrzebna jest uchwała co najmniej 10 uprawnionych osób. Następnie osoby te powinny uchwalić statut związku oraz wybrać komitet założycielski, który może liczyć od 3 do 7 osób. Statut związku zawodowego musi zawierać:

 

  1. nazwę związku,
  2. siedzibę związku,
  3. terytorialny i podmiotowy zakres działania,
  4. cele i zadania związku oraz sposoby i formy ich realizacji,
  5. zasady nabywania i utraty członkostwa,
  6. prawa i obowiązki członków,
  7. strukturę organizacyjną związku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku mają osobowość prawną,
  8. sposób reprezentowania związku oraz osoby upoważnione do zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu związku,
  9. organy związku, tryb ich wyboru i odwołania, zakres ich kompetencji oraz okres kadencji,
  10. źródła finansowania działalności związku oraz sposób ustanawiania składek członkowskich,
  11. zasady uchwalania i zmian statutu,
  12. sposób rozwiązania związku i likwidacji jego majątku.

 

Związek zawodowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały przez członków założycieli, jednakże obowiązkowe jest jego zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy to zrobić w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały o utworzeniu związku. Niedochowanie tego terminu skutkuje utratą mocy przez uchwałę. Wpis do rejestru jest bezpłatny.

 

Uprawnienia związków zawodowych

 

Związki zawodowe mają szerokie uprawnienia, chociaż część z nich zarezerwowana jest wyłącznie dla reprezentatywnych organizacji związkowych w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego2. Zgodnie z art. 6 ust. 2 tego aktu prawnego za reprezentatywne organizacje związkowe uznaje się ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych i ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje), które spełniają łącznie następujące kryteria:

 

1) zrzeszają więcej niż 300 000 członków będących pracownikami,

2) działają w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż w połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).

 

Reprezentatywne organizacje związkowe mają prawo w szczególności do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych oraz dokumentów konsultacyjnych Unii Europejskiej, w szczególności białych ksiąg, zielonych ksiąg i komunikatów, oraz projektów aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie zadań objętych zadaniami związków zawodowych. Mogą również występować do posłów lub organów posiadających inicjatywę ustawodawczą (np. do Prezydenta) z wnioskami o zmiany w prawie. Ponadto przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych uczestniczą w posiedzeniach komisji trójstronnej, która może decydować m.in. o wysokości płacy minimalnej.

 

Natomiast zakładowe organizacje związkowe, działające u konkretnego pracodawcy, wykonują następujące zadania:

 

  1. zajmują stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych, w szczególności w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec pracownika. Mogą też zgłosić na piśmie pracodawcy umotywowane zastrzeżenia w przypadku wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę lub rozwiązania przez pracodawcę umowy z pracownikiem bez wypowiedzenia;
  2. zajmują stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników,
  3. sprawują kontrolę nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
  4. kierują działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałają z państwową inspekcją pracy,
  5. uzgadniają z pracodawcą regulaminy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, regulaminy wynagradzania oraz regulaminy nagród i premiowania.

 

Ponadto związki zawodowe mają również prawo do prowadzenia rokowań zbiorowych oraz zawierania układów zbiorowych pracy.

 

 

 

___________________________
1 Ustawa o związkach zawodowych z dnia 23 maja 1991 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854, z późn. zm.)
2 Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.) 


Stan prawny obowiązujący na dzień 16.07.2013


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć minus cztery =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »