Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zobowiązanie zapłacenia zaległych alimentów

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 29.03.2020

Dostałem pismo od komornika o zajęciu konta bankowego na poczet alimentów. Alimenty mam spłacać córce, która jest pełnoletnia. Nie uchylam się od spłaty, tylko nie mam stałych dochodów. Obawiam się, że komornik zajmie konto żony, a co gorsza mieszkanie. Żona dostała to mieszkanie w darowiźnie od rodziców, a zarabia najniższą krajową. Jak mam napisać pismo i zobowiązanie, że będę spłacać zadłużenie w określonej kwocie co miesiąc? Naprawdę nie uchylam się od zapłacenia tego długu wobec córki, ale mam też rodzinę i ograniczone możliwości finansowe. Co mogę w tej sytuacji zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zobowiązanie zapłacenia zaległych alimentów

W tak poważnej i zarazem złożonej sprawie należy opracować strategię działania – zachęcam do jej przygotowania. Trudno jest mi dawać rady bardzo szczegółowe – Państwo znają swą sytuację, w tym zarobkową. Mogę jednak zachęcić do wydzielenia „grup tematycznych”. Pierwsze dwie (niejako dwa odrębne „działy”) to sprawy Pańskie oraz sprawy Pańskiej żony; w jakiś stopniu (z uwagi na małżeństwo oraz na wspólne pożycie) te „działy” będą „się przenikać”, ale i tak trzeba pamiętać o tym, że chodzi o dwa podmioty prawa. W zakresie Pańskich spraw proszę wydzielić dwa główne „rozdziały” – jeden dotyczący alimentów wcześniej formalnie ustalonych (prawdopodobnie zasądzonych od Pana), a drugi obejmujący podjęcie starań o zwolnienie Pana z obowiązku alimentacyjnego, a przynajmniej o obniżenie wysokości alimentów. Bez zwolnienia z alimentów może być Pan zobowiązany do ich płacenia nawet „ruski rok”; takie jest póki co prawo obowiązujące w Polsce.

 

Majątek wspólny i majątki osobiste małżonków a egzekucja alimentów

Proszę zwrócić uwagę na przepisy o zagadnieniach majątkowych w małżeństwie – art. 31 i następne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), szczególną uwagę poświęcając artykułom: 31 oraz 33 K.r.o.; akty prawne są szeroko dostępne – np. przy pomocy sejmowej bazy danych. Z reguły nabyte na podstawie darowizny – art. 888 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.) – lub w drodze dziedziczenia (art. 922 i następne K.c.) składniki majątkowe wchodzą w skład majątku osobistego; odpowiednio: obdarowanego lub spadkobiercy. Oczywiście, wolą darczyńcy (zwłaszcza wyrażoną w umowie darowizny) lub wolą spadkodawcy (przejawioną w testamencie) określone składniki majątkowe mogą wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej; może też do tego dojść wskutek zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej (art. 47 i następne K.r.o.), jeśli to zostanie zdecydowane w intercyzie.

 

Jeżeli nie było szczególnych postanowień umownych, to najprawdopodobniej otrzymane przez Pańską żonę mieszkanie wchodzi w skład jej majątku osobistego (co można sprawdzić w treści aktu notarialnego z umową darowizny lub zapoznając się z księgą wieczystą) – w takiej sytuacji trzeba pamiętać o tym, że skierowana przeciwko Panu egzekucja (nie tylko zobowiązań alimentacyjnych) może obejmować wyłącznie Pańskie składniki majątkowe (w tym z wykluczeniem składników majątku osobistego Pańskiej żony).

 

Egzekucja alimentów z rachunku bankowego

W zakresie rachunków bankowych trzeba zwrócić uwagę na kilka „momentów”. Pierwszym jest to, że posiadacz rachunku jest uprawniony wypowiedzieć umowę o jego prowadzenie; oczywiście można również mieć inny rachunek – nawet bez wypowiadania umowy dotyczącej rachunku wcześniej założonego. Drugi polega na tym, że można zdecydować o ewentualnym prowadzeniu rachunku wspólnego; co w przedstawionej sytuacji mogłoby być ryzykowne zwłaszcza dla Pańskiej żony (dla uniknięcia ewentualnych wątpliwości można unikać nawet udzielenia pełnomocnictwa do rachunku). Trzecim „momentem” jest to, że można zdecydować o tym, czy, a zwłaszcza na jaki rachunek mają być kierowane wynagrodzenia lub dochody z innego tytułu. Po czwarte, są problemy przy egzekucji wynagrodzeń (nawet uzyskiwanych na podstawie umowy o pracę) z rachunku bankowego – czasami komornik działa tak, jakby dłużnik nie miał żadnych potrzeb bytowych; w przypadku zajęcia pensji (u pracodawcy) lub renty są ograniczenia, zaś w przypadku egzekucji związanej z umowami prawa cywilnego lub z rachunku bankowego niekiedy trzeba prosić (na piśmie!) komornika o zostawienie pieniędzy „na życie”, a nawet korzystać z innych możliwości prawnych (np. skargi na czynności egzekucyjne lub z powództwa przeciwegzekucyjnego).

 

Czasami problemy wiążą się z przeprowadzaniem egzekucji w miejscu zamieszkania. Dlatego może się przydać branie i przechowywanie rachunków lub faktur; sporo rachunków (zwłaszcza wydruków z kas fiskalnych) szybko blaknie, więc przydać mogą się faktury, które ponadto pozwalają wskazać nabywcę (np. zakup sprzętu AGD na dane osobowe Pańskiej żony). Spore znaczenie może mieć odpowiednia organizacja przechowywania rzeczy w mieszkaniu – zwłaszcza umieszczanie (przechowywanie) rzeczy dłużnika (szczególnie mogących podlegać egzekucji) oddzielnie od rzeczy innych osób (np. w innych pomieszczeniach lub w odrębnych szafach). Czasami nawet proste zmiany organizacyjne mogą się przydać.

 

Uchylenie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego

W przepisach o obowiązku alimentacyjnym – od art. 128 do art. 1441 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – ustawodawca wyraźnie preferuje żądanie alimentów przez dzieci od ich rodziców; szczególnie dotyczy to obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci niepełnoletnich. Jednakże w przepisach tych – i to zawierających wyraźne preferencje dzieci (jako wierzycieli alimentacyjnych) artykułach: 133 K.r.o. oraz 1441 K.r.o. – zawarto kryteria, z których może korzystać dłużnik alimentacyjny; przynajmniej można spróbować. W zaistniałej sytuacji Pańskie stanowisko należy prezentować na piśmie, zwłaszcza w procesie o zwolnienie z alimentacji.

 

Proszę zwrócić uwagę na brzmienie artykułu 133 § 3 K.r.o.: „Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.”. Skoro Pańska córka stała się pełnoletnia – art. 10 Kodeksu cywilnego (K.c.) – to powinna dokładać starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Pobieranie nauki – przez rozsądny czas i z satysfakcjonującymi wynikami – może (dodatkowo) uzasadniać uzyskiwanie alimentów przez już pełnoletnie dziecko. Pan jest uprawniony żądać – zwłaszcza w procesie (np. o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego albo o obniżenie wysokości alimentów) – zobowiązania Pańskiej córki przez sąd do przedłożenia dokumentów dotyczących sytuacji wierzycielki alimentacyjnej; chodzić może zwłaszcza o pobieranie przez nią nauki (np. zaświadczenie z uczelni lub oficjalny wydruk z wykazem ocen) oraz o jej majątek i zarobkowanie (np. zaświadczenia z urzędu skarbowego na okoliczność uzyskiwanych dochodów oraz ewentualnie otrzymanych darowizn lub spadków). Wolno jest wnioskować do sądu o wystąpienie do określonych instytucji (np. uczelni oraz urzędu skarbowego) o przedstawienie informacji na określone (ważne dla sprawy) okoliczności. Dokumenty, szczególnie urzędowe, mają duże znaczenie dowodowe – zwłaszcza: art. 74 K.c. oraz art. 244 i następne Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

 

Alimenty, które stanowią nadmierny uszczerbek finansowy dla ojca dziecka

Istotne może okazać się wykazanie tego, że wysokość alimentów (zwłaszcza aktualnych) stanowi nadmierny uszczerbek dla Pana. Alimentacja ma zupełnie inny cel, niż doprowadzenie dłużnika alimentacyjnego do nędzy (np. wskutek zadłużania się, zwłaszcza w sposób bardzo ryzykowny) lub do wyniszczenia zdrowotnego (np. przez brak możliwości kupienia leków lub zapłacenia za rehabilitację). Płacenie alimentów nie ma także na celu uniemożliwienia wypełniania obowiązków rodzinnych, np. wobec innych dzieci lub współmałżonka; warto zwrócić uwagę (teraz i w piśmie do sądu) na to, że Pan ma obowiązek przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 K.r.o.) – ten obowiązek może uzasadniać wystąpienie z powództwem (art. 28 K.r.o.).

 

Wysokość alimentów zależy od uzasadnionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (są to kryteria z art. 135 K.r.o.). Ważne (także w przypadku dziecka niepełnoletniego) może być przysługiwanie dziecku majątku, który przynosi dochód (art. 133 § 1 K.r.o.); z tej perspektywy duże znaczenie może mieć sprawdzenie majątku Pańskiej córki, np. ewentualnie otrzymanego spadku (otrzymanie spadku może być ważne z uwagi na możliwości majątkowe matki wierzycielki alimentacyjnej). Ponadto dziecku alimenty przysługują od obojga rodziców; proszę rozważyć domaganie się, by także matka wierzycielki alimentacyjnej została zobowiązana do alimentacji.

 

Zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego

Pełnoletniość dziecka może uzasadniać domaganie się przez jego rodzica zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego przez wzgląd na zasady współżycia społecznego – zachęcam do bardzo dokładnej lektury artykułu 1441 K.r.o.

 

W dodatku należy domagać się (na drodze sądowej) – jeśli jeszcze nie dokonano oficjalnej zmiany – by do otrzymywania alimentów była oficjalnie uprawniona Pańska córka. Prawo, a bardziej utrwalony sposób jego stosowania, sprawia, że rodzic już od dawna pełnoletniego dziecka może być nadal uprawniony do uzyskiwania alimentów (jeśli nie zostało to zmienione oficjalnie). Zdarza się niekiedy nawet doprowadzanie do skazania (za uchylanie się od alimentacji) dłużnika alimentacyjnego, który przestał płacić alimenty „w stary sposób” po uzyskaniu pełnoletniości przez dziecko – niekiedy nawet w przypadku płacenia alimentów wprost dziecku (czyli wierzycielowi alimentacyjnemu).

 

Na ogół egzekucja świadczeń dotyczy świadczeń zaległych – gdy dłużnik alimentacyjny nie spełnił świadczenia wymagalnego; przykładem może być egzekucja pożyczki (art. 720 i następne K.c.), której nie zwrócono w terminie wymagalności. W przypadku świadczeń alimentacyjnych jest zaś tak, że egzekucja alimentów dotyczy nie tylko alimentów zaległych, jak i alimentów, które staną się wymagalne dopiero w przyszłości – moim zdaniem można polemizować z tak szerokim podejściem do egzekucji alimentów, ale przychylność dla komorników jest bardzo silna (w takich sytuacjach: z powołaniem się na prawną zasadę dobra dziecka).

 

Wierzyciel alimentacyjny może zawnioskować o zawieszenie lub o umorzenie postępowania egzekucyjnego

Wierzyciel (w tym wierzyciel alimentacyjny) jest uprawniony wnioskować o zawieszenie (art. 820 K.p.c.) lub o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Proszę zastanowić się nad tym, czy jest szansa na skierowanie do komornika takiego wniosku przez Pańską córkę. Wydaje się, że alimenty zaległe trzeba będzie płacić „za pośrednictwem komornika” (z czym wiążą się dodatkowe koszty). Za to może być szansa – jeśli Pana byłoby stać – na podjęcie starań o to, by sąd zgodził się na zaprzestanie egzekucji (przez jej zawieszenie, a może nawet umorzenie); zazwyczaj trzeba nie tylko zadeklarować, ale także wpłacić do depozytu sądowego wielokrotność należnych każdego miesiąca alimentów. Właśnie dlatego wspomniałem o potrzebie rozważenia Pańskich możliwości w tym zakresie. Jeśli na taką wpłatę nie byłoby Pana stać (a ryzykowne mogłoby być zadłużanie się w tym celu), to szczególnie poważnie proszę potraktować wytoczenie powództwa o zwolnienie Pana ze spełniania obowiązku alimentacyjnego albo o obniżenie alimentów. Proponuję z takim powództwem wystąpić jak najszybciej. Zachęcam także do zapoznania się z aktami postępowania egzekucyjnego (art. 9 K.p.c.) – w tym do sprawdzenia, kto podpisał wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Informacje o Pańskiej (Państwa) sytuacji (zwłaszcza zarobkowej) mogą uzasadniać zawnioskowanie o zwolnienie Pana przez sąd z kosztów sądowych, a może także o ustanowienie dla Pana przez sąd pełnomocnika prawnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy plus V =

»Podobne materiały

Zaprzestanie płacenia alimentów bez orzeczenia sądu

Kilka lat temu zostały mi zasądzone alimenty od matki w kwocie niewielkiej, ale jednak. Pieniądze powinny pojawiać się u mnie do 10. dnia każdego miesiąca. Trzy miesiące temu skończyłam 25 lat i do dziś nie mam na koncie alimentów. Nie dostałam też żadnego pisma z sądu o zakończeniu obowiązku alimen

 

Rozszerzenie żądania pozwu

Złożyłem wniosek o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego względem syna. Myślałem, że syn kończy studia. Jak się okazało na rozprawie, syn przestał się uczyć trzy lata temu. Sąd przychylił się do mojego wniosku. Teraz chciałbym rozszerzyć żądanie pozwu – syn powinien oddać pieniądze, które nien

 

Orzeczenie przez sąd zmiany wysokości alimentów

W 2008 r. sąd zdecydował, że mam płacić alimenty na syna w wysokości 550 zł. Teraz matka dziecka domaga się podwyższenia alimentów do kwoty 750 zł (skan pozwu przesyłam w załączniku). Czy możliwe jest orzeczenie przez sąd zmiany wysokości alimentów, tj. podwyższenie ich do kwoty 750 zł? Syn ma obecn

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »