.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmuszenie chorego do leczenia w szpitalu psychiatrycznym

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 15.06.2011

Mój teść od wielu lat choruje psychicznie (co potwierdził lekarz). Ostatnio jednak napady agresji przybrały na sile, coraz częściej dochodzi do rękoczynów. Wraz z żoną obawiamy się o zdrowie i życie jej mamy i młodszej siostry. Czy możemy zmusić teścia do leczenia w szpitalu psychiatrycznym (na co się nie zgadza)? Czy warto starać się o ubezwłasnowolnienie?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

 

Możliwości przymusowego leczenia osoby pełnoletniej są w Polsce znacznie ograniczone. Ma Pan rację, że na przymusowe leczenie mogłoby wpłynąć ubezwłasnowolnienie chorego. Opiekun czy kurator osoby ubezwłasnowolnionej składa bowiem większość oświadczeń i dokonuje większości czynności prawnych za taką osobę. W szczególności czynność prawna (zawarcie umowy, jednostronna darowizna) dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych (np. ubezwłasnowolnioną całkowicie), jest nieważna.

 

Postępowanie sądowe w sprawie o ubezwłasnowolnienie toczy się według ogólnych zasad cywilnego postępowania nieprocesowego, uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

 

Ubezwłasnowolnionym całkowicie może być osoba pełnoletnia, która wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem (art. 13 Kodeksu cywilnego).

 

Ubezwłasnowolnionym częściowo może być osoba pełnoletnia „z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw” (art. 16 Kodeksu cywilnego).

 

Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych, które rozpoznają je w składzie trzech sędziów zawodowych. W sprawach tych właściwy jest sąd okręgowy miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jej pobytu.

 

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić:

 

  1. małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie;
  2. jej krewni w linii prostej (np. rodzice) oraz rodzeństwo;
  3. jej przedstawiciel ustawowy.

 

Ryzyko wydania przez sąd rozstrzygnięcia nieodpowiadającego sytuacji – w tym orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu pomimo braku ku temu podstaw – jest znikome, albowiem osobę, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, sąd zawsze jest obowiązany wysłuchać niezwłocznie po wszczęciu postępowania; wysłuchanie odbywa się w obecności biegłego psychologa oraz – w zależności od stanu zdrowia osoby, która ma być wysłuchana – biegłego lekarza psychiatry lub neurologa. Innymi słowy, w toku postępowania osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa. Oczywiście wiąże się to także z wydłużeniem postępowania – standardowo do kilku miesięcy.

 

Skoro wniosek o ubezwłasnowolnienie dotyczyć miałby osoby pełnoletniej, sąd może przy tym na wniosek uczestnika postępowania lub z urzędu, przy wszczęciu lub w toku postępowania, ustanowić dla niej doradcę tymczasowego, gdy uzna to za konieczne dla ochrony jej osoby lub mienia. Doradcą tymczasowym należy ustanowić przede wszystkim małżonka, krewnego lub inną osobę bliską, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie wzgląd na dobro osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie.

 

Jeżeli jednak nie zdecydowałby się Pan skorzystać z opisanej wyżej procedury ubezwłasnowolnienia, chociażby z uwagi na czas jej trwania, wskazuję także inny sposób działania.

 

Można hospitalizować pacjenta w szpitalu psychiatrycznym zgodnie z ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Zgodnie z art. 23 tej ustawy osoba chora psychicznie (chorą psychicznie jest osoba wykazująca zaburzenia psychotyczne, które mogą znacznie upośledzić procesy postrzegania rzeczywistości, emocjonalne, myślenia oraz zdolność do dokonywania racjonalnych wyborów albo rażąco zaburzać zachowanie) może być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody wtedy, gdy jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. O przyjęciu decyduje lekarz, który następnie zawiadamia kierownika szpitala oraz sąd opiekuńczy miejsca siedziby szpitala. Dlatego w pierwszej kolejności powinniście Państwo skontaktować się ze szpitalem tego typu najbliższym miejsca zamieszkania chorego (to najbardziej praktyczne rozwiązanie) i przedstawić kompetentnemu lekarzowi Państwa sprawę (z powołaniem się na wskazane przeze mnie przepisy prawa), prosząc o wskazanie dalszego trybu postępowania.

 

W przypadku, gdy nie ma bezpośredniego zagrożenia życia, jednak dotychczasowe zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje na to, że nieprzyjęcie jej do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie jej stanu zdrowia lub z powodu choroby nie jest w stanie zaspokajać podstawowych potrzeb życiowych, rodzina pacjenta na podstawie art. 29 może złożyć wniosek o leczenie do rejonowego sądu opiekuńczego, załączając do wniosku zaświadczenie lekarza psychiatry, uzasadniające konieczność leczenia. Ten tryb postępowania można by zastosować w przypadku, gdy lekarz będzie się upierał, że nie ma bezpośredniego zagrożenia życia chorego, i odmówi przyjęcia go do szpitala, co jednak wymaga znowu skorzystania z drogi sądowej (choć w tym wypadku szybszej niż przy ubezwłasnowolnieniu).

 

Dodam także, że nie ma przeszkód prawnych, aby równocześnie prowadzić postępowania, o których pisałem, przy czym uzasadnione byłoby to raczej wtedy, gdyby przewidywał Pan, że pomoc udzielona choremu w szpitalu psychiatrycznym nie okaże się wystarczającą, w szczególności miałaby nie przynieść trwałych efektów (sądzę, że w tym zakresie łatwiej będzie Państwu podjąć decyzję po rozmowie z lekarzem).

 

Na pewno w pierwszej kolejności niezwłocznie powinniście Państwo podjąć działania w kierunku umieszczenia chorego w szpitalu psychiatrycznym, skoro jego stan przedstawia się, jak Pan to opisuje. Z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie można by zaczekać do diagnozy lekarskiej specjalistów.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć - VIII =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »