Mamy 11 432 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiana woli w testamencie

Autor: Mateusz Rzeszowski • Opublikowane: 21.07.2019

Teściowa zapisała w testamencie mieszkanie dla mojej 11-letniej córki (mój mąż nie żyje). Jednak życie się tak potoczyło, że musiała je przepisać na swojego drugiego syna. Jak wygląda sytuacja mojej córki po tej zmianie woli w testamencie? Przeprowadziliśmy duży remont mieszkania z myślą o córce.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zmiana woli w testamencie

Fot. Fotolia

W opisanej sytuacji Pani córce przysługiwać będzie zachowek po zmarłej, którego zapłaty można będzie żądać od spadkobiercy testamentowego. Zachowek jest instytucją prawną, która ma czynić zadość osobom najbliższym, które dziedziczyłyby po zmarłym, a którym spadkodawca zdecydował się zmniejszyć ich udział spadkowy lub całkowicie ich pominąć. Instytucję zachowku regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Zastosowanie będą tu miały przede wszystkim art. 991 oraz art. 1007:

 

„Art. 991

§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Art. 1007.

§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu”.

 

Jak czytamy w cytowanych przepisach, zstępnym (do której to grupy zalicza się Pani córka, zgodnie z dyspozycja art. 931 Kodeksu cywilnego) należy się w każdej sytuacji część (2/3 lub połowa) spadku, który otrzymaliby w przypadku dziedziczenia ustawowego. W przypadku małoletniej osoby będzie to 2/3 wartości udziału spadkowego. Należy jednocześnie pamiętać, iż zgodnie z dyspozycją art. 1007 roszczenia z tytułu zachowku muszą być dochodzone przed upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu.

 

Kwestia dziedziczenia Pani córki i tym samym prawa do zachowku wynika z art. 931 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż:

 

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

 

Przechodząc natomiast do kwestii nakładów czynionych na nieruchomość, to zastosowanie może znaleźć tu art. 405 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości”. W omawianej sytuacji nie budzi wątpliwości, iż przysporzenie na rzecz spadkodawczyni nastąpiło bez podstawy prawnej, ponieważ nie rościli sobie Państwo żadnego tytułu prawnego do remontowanej nieruchomości, a jedynie oczekiwali jej przekazania w spadku w późniejszym terminie. W takiej sytuacji, oprócz zachowku, mogą Państwo wystąpić przeciwko spadkodawcy o spłatę poczynionych nakładów z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

 

Należy mieć jednak na uwadze przepis art. 411 Kodeksu cywilnego, który stanowi:

 

„Nie można żądać zwrotu świadczenia:

1) jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;

2) jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;

3) jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;

4) jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna”.

 

W omawianym przypadku największy problem stanowić będzie pkt 1) cytowanego przepisu, zgodnie z którym nie można powołać się na bezpodstawne wzbogacenie, jeśli wiedzieli Państwo, że nie byli do świadczenie zobowiązani. Przy tym, choć nie było zastrzeżenia zwrotu świadczenia, to istniał testament, w którym spadkodawczyni zobowiązała się przekazać całą nieruchomość na rzecz Pani córki, co przemawia w tej sytuacji na Pani korzyść.

 

Reasumując zatem, kwestia zachowku nie budzi wątpliwości, jeśli chodzi natomiast o zwrot nakładów poczynionych na nieruchomość, to w tym przypadku wynik sprawy jest o wiele trudniejszy do przewidzenia. Jeśli istnieje więc taka możliwość, sprawę lepiej będzie załatwić polubownie z bratem Pani męża, zanim wystąpi Pani na drogę sądową.

 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy - II =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »