.
Mamy 13 516 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku

Zmarła siostra matki mojego zięcia. Zięć mieszka w Kanadzie, zaś zmarła ciotka mieszkała w Polsce. Za radą rodziny zięć złożył przed notariuszem w Kanadzie stosowne oświadczenie, które następnie próbował podpisać w ambasadzie. Ambasada postawiła warunek osobistego przyjazdu, ale też dodała, że jeśli nie jest otwarta sprawa o spadek w sądzie, to taki dokument nie jest nic warty. Ponieważ koszt przelotu do ambasady może być adekwatny do ewentualnych długów zmarłej, jest to spory problem. Nie ma testamentu, a w sądzie nie otwarto postępowania o ustanowienie spadkobierców (sześciomiesięczny termin mija już za tydzień). Jak ma się zachować zięć w tej sytuacji? Jak skutecznie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku? Matka zięcia złożyła w sądzie takie oświadczenie, wymieniając w nim swoje dzieci. Czy takie coś jest skuteczne i dla zięcia? Czy ewentualnie zięć może przesłać do Polski oświadczenie bez podpisu ambasady?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W chwili obecnej Pana zięć nie musi jeszcze złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku.

 

Jak wskazuje art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

 

Nie zgodziłbym się do końca z opinią, którą Pana zięć usłyszał w ambasadzie, iż oświadczenie zięcia „nie jest nic warte”. Przepis art. 1015 § 1 K.c. mówi, iż termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania do spadku. Zięć jest powołany do spadku po ciotce w związku z faktem, iż jego matka odrzuciła spadek.

 

Zgodnie bowiem z art. 1020 K.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, a w jego miejsce do dziedziczenia są powołani jego zstępni (dzieci).

 

Jeżeli więc zięć, świadomy śmierci ciotki i faktu złożenia przez matkę oświadczenia o odrzuceniu spadku, również złożyłby takie oświadczenie (w terminie późniejszym po matce) i w odpowiedniej formie, takie oświadczenie byłoby ważne.

 

Po odrzuceniu spadku przez spadkobiercę ustawowego, dziedziczącego w pierwszej kolejności, sąd prowadzący postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku wzywa do udziału w sprawie osoby nabywające spadek w dalszej kolejności. W takiej sytuacji orzecznictwo i doktryna przyjmują, iż dla spadkobierców dziedziczących w dalszej kolejności termin 6 miesięcy do odrzucenia spadku liczy się od dnia otrzymania wezwania do udziału w postępowaniu.

 

Wymogi formalne dla oświadczenia o przyjęciu czy też odrzuceniu spadku wskazuje art. 1018 § 3 K.c., który stanowi:

 

„Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym”.

 

Uzupełnieniem art. 1018 § 3 jest art. 640 Kodeksu postępowania cywilnego, który mówi, że oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie wraz z załącznikami do sądu spadku.

 

Oświadczenie może być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.

 

Ponieważ zięć przebywa w Kanadzie, do momentu przyjazdu do Polski nie wchodzi w grę złożenie oświadczenia przed sądem.

 

Pozostaje więc jedynie złożenie oświadczenia z podpisem urzędowo poświadczonym przez polskiego konsula, który za granicą wykonuje niektóre czynności notarialne.

 

Jak wskazuje art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 215, poz. 1823 ze zm.), konsul wykonuje czynności notarialne, a w szczególności:

 

  • sporządza i poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów,
  • poświadcza własnoręczność podpisów i znaków ręcznych na dokumentach,
  • poświadcza datę okazania dokumentów, pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu oraz stawiennictwo lub niestawiennictwo osoby,
  • przyjmuje oświadczenia.

 

Teoretycznie można by się zastanawiać, czy nie wystarczyłoby złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w formie przewidzianej przez miejscowe prawo kanadyjskie.

 

Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe dla ważności oświadczenia woli wystarczy zachowanie formy przewidzianej przez państwo, w którym czynność jest dokonana.

 

„Art. 25. 1. Forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności. Wystarczy jednak zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność zostaje dokonana. Jeżeli umowę zawierają osoby znajdujące się w chwili złożenia oświadczeń woli w różnych państwach, wystarczy wówczas zachowanie formy przewidzianej dla tej czynności przez prawo jednego z tych państw”.

 

Niestety tak czy inaczej nie pozwoli to uniknąć wizyty w konsulacie celem legalizacji dokumentu, tj. potwierdzenia przez konsula, że dokument został sporządzony przez właściwie umocowany do wykonania tej czynności organ lub urzędnika kanadyjskiego zgodnie z prawem miejsca jego wystawienia, czyli prawem odpowiedniej prowincji Kanady.

 

Skoro zięć i tak musiałby udać się do polskiej placówki konsularnej, to najlepszym rozwiązaniem jest złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku i podpisanie oświadczenia przed konsulem, który poświadczy podpis.

 

Jeżeli zięć wyśle samo oświadczenie bez urzędowo (w tym wypadku przez konsula) poświadczonego podpisu – oświadczenie będzie bezskuteczne.

 

Matka zięcia nie może złożyć oświadczenia w imieniu swojego syna, bo nie ma do tego jego upoważnienia. Zięć mógłby upoważnić matkę do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, ale jak wskazuje art. 1018 K.c., upoważnienie dla jego ważności wymaga podpisu urzędowo poświadczonego, więc zięć, aby upoważnić matkę, również musiałby udać się do konsulatu.

Masz problem prawny? Opisz swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem plus 4 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl