Mamy 10 452 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Złożenie wniosku o upadłość spółki z o.o. przez prokurenta

Autor: Michał Soćko • Opublikowane: 23.06.2019

Moje pytanie dotyczy spółki z o.o. Obecnie w spółce nie ma zarządu pozostał tylko prokurent, który reprezentuje spółkę. Wspólnicy są poróżnieni co do wyboru nowego członka zarządu. W przyszłym miesiącu nastąpi sytuacja, w której zobowiązania przekroczą wartość majątku, co zgodnie z prawem zobowiązuje do zgłoszenia wniosku o upadłość. Czy w tej sytuacji taki wniosek o upadłość może złożyć prokurent?

Michał Soćko

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Przystępując do odpowiedzi na zadane przez Pana pytanie, w pierwszej kolejności sięgnąć należy do przepisów ustawy z dnia 8 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2344), zwanej dalej także „u.p.u.”.

 

Podmioty, które mogą złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości wskazuje art. 20 u.p.u.:

 

„Art. 20. 1. Wniosek o ogłoszenie upadłości może zgłosić dłużnik lub każdy z jego wierzycieli osobistych.

2. Wniosek mogą zgłosić również:

1) w stosunku do spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej oraz spółki komandytowo-akcyjnej – każdy ze wspólników odpowiadających bez ograniczenia za zobowiązania spółki;

2) w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami;

3) w stosunku do przedsiębiorstwa państwowego – także organ założycielski;

4) w stosunku do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa – także pełnomocnik Rządu, państwowa osoba prawna, organ lub inna jednostka uprawniona do wykonywania praw z akcji lub udziałów należących do Skarbu Państwa;


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Fot. Fotolia

Złożenie wniosku o upadłość spółki z o.o. przez prokurenta

5) w stosunku do osoby prawnej, spółki jawnej, spółki partnerskiej oraz spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej, będących w stanie likwidacji – każdy z likwidatorów;

6) w stosunku do osoby prawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego – kurator ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;

7) w stosunku do dłużnika, któremu została udzielona pomoc publiczna o wartości przekraczającej 100 000 euro – organ udzielający pomocy;

8) w stosunku do dłużnika, wobec którego prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego – zarządca ustanowiony w tym postępowaniu.”

 

Natomiast osoby obowiązane do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wskazuje art. 21 u.p.u. Przepis ten stanowi jak niżej:

 

„Art. 21. 1. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

2. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

2a. W przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na zarządcy sukcesyjnym. Jeżeli podstawa do ogłoszenia upadłości wystąpiła przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego, termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości biegnie od dnia, w którym został ustanowiony zarząd sukcesyjny. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez zarządcę sukcesyjnego nie wymaga zgody osób, na rzecz których działa zarządca sukcesyjny.

3. Osoby, o których mowa w ust. 1-2a, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1 lub 2a, chyba że nie ponoszą winy. Osoby te mogą uwolnić się od odpowiedzialności, w szczególności jeżeli wykażą, że w terminie określonym w ust. 1 lub 2a otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

3a. W przypadku dochodzenia odszkodowania przez wierzyciela niewypłacalnego dłużnika domniemywa się, że szkoda, o której mowa w ust. 3, obejmuje wysokość niezaspokojonej wierzytelności tego wierzyciela wobec dłużnika.

4. (uchylony)

5. Osoby, o których mowa w ust. 1-2a, nie ponoszą odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał w czasie prowadzenia egzekucji.”

 

I tak, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.u. wniosek może złożyć sam dłużnik (w Państwa przypadku spółka z o.o.) lub każdy z jego wierzycieli osobistych.

 

Niezależnie od tego, stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 2 u.p.u., wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć również w stosunku do osób prawnych każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

 

Podobnie brzemienia ma art. 21 ust. 2 u.p.u. stanowiący, że jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

 

Na tle powyższych przepisów pojawiają się wątpliwości, czy prokurent może taki wniosek złożyć.

 

Jak się wydaje, w literaturze przeważa opinia, że prokurent nie jest obowiązany do występowania z takim wnioskiem. Podobne zapatrywanie wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej prawo upadłościowe.

 

Jak wskazuje S. Gurgul „(…) podkreślić przy tym należy, że »prawo reprezentowania«, o którym mowa, przysługuje tylko tzw. piastunom organu osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej, nie zaś pełnomocnikom, w tym także prokurentowi (według Uzasadnienia do projektu ustawy – Prawo restrukturyzacyjne: »Zmiana art. 20 ust. 2 pkt 2 PrUpN ma na celu jednoznaczne wyeliminowanie wątpliwości co do uprawnienia do składania wniosku przez prokurentów. Co prawda, zgodnie z dominującym w literaturze poglądem prokurent nie jest legitymowany do złożenia wniosku, aczkolwiek problem ten nie jest postrzegany jednolicie. Pewność prawa wymaga, aby eliminować z ustawy przepisy niejednoznaczne i budzące wątpliwości. Odpowiednia zmiana została wprowadzona także w art. 21 ust. 2PrUpN«; w kwestii tej zob. także wyr. SN z 15.3.2013 r., V CSK 177/12, Legalis)” (S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2018, komentarz do art. 21).

 

Jeszcze szerzej na ten temat wypowiada się P. Zimmerman, który wskazuje, że „nie ma uprawnienia do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości także prokurent. Zgodnie z art. 1091 § 1 KC prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę, podlegającym obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 pkt 2 PrUp uprawnionym (a po myśli art. 21 ust. 2 PrUp – zobowiązanym) do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości osoby prawnej jest każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Konstrukcja oparta na koniunkcji przesłanek »ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania«, które to uprawnienie musi wynikać z »ustawy, statutu lub umowy spółki«, w sposób jednoznaczny potwierdza, że prokurent (bez względu na rodzaj prokury) nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Prokurent jest bowiem reprezentantem dłużnika (forma przedstawicielstwa umownego – art. 96 KC) wyłącznie w granicach udzielonego mu przez reprezentowanego umocowania – tj. do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Umocowanie to nie wynika z ustawy, statutu czy umowy spółki, lecz z jednostronnej czynności prawnej o udzieleniu prokury. Jak słusznie zwrócił uwagę SN, prawo do reprezentacji osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej oznacza uprawnienie wynikające z powołania w skład organu, oparte na mandacie, a nie wynikające z czynności prawnej (tak wyr. z 15.3.2013 r., V CSK 177/12, Legalis – przedmiotem rozważań prawnych SN był art. 20 ust. 2 pkt 2 PrUpN). Ponadto prokurent nie jest uprawniony do »prowadzenia spraw dłużnika« w ścisłym tego wyrażenia znaczeniu. Jak bowiem wynika z KSH, »prowadzenie spraw spółki« jest zarezerwowane wyłącznie do czynności członków zarządu sp. z o.o. (art. 204 i 208 § 2 KSH), członków zarządu spółki akcyjnej (art. 371 § 1 KSH), likwidatorów (art. 78 § 1 KSH) oraz niektórych wspólników spółek osobowych (art. 39 § 1 KSH). »Umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa« (art. 1091 KC) jest więc pojęciem węższym niż »prowadzenie spraw spółki« w rozumieniu KSH. Pogląd o wyłączeniu uprawnienia (obowiązku) prokurenta do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wspiera dodatkowo brzmienie art. 1097 § 2 KC, zgodnie z którym prokura wygasa wskutek ogłoszenia upadłości. Ustawodawca nie uchylił ww. przepisu, co oznacza, że nie mógł przyznać prokurentowi ani obowiązku, ani uprawnienia do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, skoro stosunek prokury wygasa z chwilą ogłoszenia upadłości. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest zaś skuteczne i wykonalne z momentem jego wydania (art. 51 ust. 2 PrUp). Gdyby przyjąć pogląd przeciwny, to należałoby uznać, że osoba która była prokurentem-wnioskodawcą ma także legitymację do złożenia wniosku o uzasadnienie postanowienia o ogłoszeniu upadłości czy nawet jego zaskarżenia (np. w zakresie nieprawidłowo ustalonych kosztów). To zaś jest wykluczone właśnie z uwagi na wygaśnięcie prokury już z chwilą ogłoszenia upadłości, a nie dopiero z dniem uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości”.

 

Odmienny pogląd wyraził Z. Kuniewicz (Glosa do post. SN z 15.3.2013 r., V CSK 177/12, Legalis, s. 43 i n.) podnosząc, że: „pomiędzy uprawnieniem do złożenia wniosku o upadłość, a wygaśnięciem prokury wskutek ogłoszenia upadłości nie ma takiej zależności, która by uzasadniała tezę, iż złożenie wniosku o upadłość nie leży w zakresie uprawnień prokurenta”. Podobnie, za przyznaniem prokurentowi uprawnienia do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wypowiedział się R. Adamus, Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2016, s. 88. „Przyjęcie tych poglądów prowadziłoby do nieakceptowalnej, z aksjologicznego punktu widzenia, sytuacji gdzie spółka, która udzieliła prokury, będąc pozbawioną zarządu, mogłaby swobodnie funkcjonować, łącznie z możliwością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, natomiast prowadzący tę spółkę prokurent nie ponosiłby żadnej odpowiedzialności za terminowość złożenia tego wniosku. Nic w konstrukcji prokury nie uprawnia, moim zdaniem, do takiego twierdzenia” (P. Zimmerman, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2018, komentarz do art. 20).

 

Jak zaznaczyłem uprzednio, w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy – Prawo restrukturyzacyjne wskazano także wyraźnie, że „zmiana art. 20 ust. 2 pkt 2 p.u.n. ma na celu jednoznaczne wyeliminowanie wątpliwości co do uprawnienia do składania wniosku przez prokurentów. Co prawda, zgodnie z dominującym w literaturze poglądem, prokurent nie jest legitymowany do złożenia wniosku, aczkolwiek problem ten nie jest postrzegany jednolicie. Pewność prawa wymaga, aby eliminować z ustawy przepisy niejednoznaczne i budzące wątpliwości. Odpowiednia zmiana została wprowadzona w art. 21 ust. 2 p.u.n.” (Rządowy projekt ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, druk sejmowy nr 2824 sejmu VII kandencji, s. 67-68).

 

Poza tym, nawet i w poprzednim stanie prawnym, Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń wypowiedział się, że „prokurent spółki jawnej jest uprawniony, a nie zobowiązany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i nie dotyczą go konsekwencje, o jakich mowa w art. 373 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 176, poz. 1360 ze zm.)” (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt V CSK 177/12).

 

Podsumowując, jak wskazuje się najczęściej, prokurent nie jest obowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wskazuje na to nowa konstrukcja art. 20 ust. 2 pkt 2 u.p.u. oraz art. 21 ust. 2 u.p.u.

 

Natomiast pewne wątpliwości są co do tego, czy prokurent, nie będąc zobowiązany, ma jednak prawo (nie obowiązek) złożenia takiego wniosku. Wątpliwości te wynikają z brzmienia art. 20 ust. 1 u.p.s., który wskazuje, że wniosek może złożyć sam dłużnik. A skoro może złożyć sam, to powinien móc złożyć w jego imieniu także szczególny pełnomocnik, którym jest prokurent.

 

Spotykany jest bowiem pogląd, że mimo tego, że prokurent nie jest objęty zakresem art. 20 ust. 2 pkt 2 u.p.u. ani art. 21 ust. 2 u.p.u., to może działać na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.u. W art. 20 ust. 2 u.p.u. zamieszczone jest bowiem słowo „również”.

 

Przy czym prawo to mogłoby być ewentualnie realizowane na ogólnych zasadach funkcjonowania prokury, a więc w szczególności z uwzględnieniem ewentualnej konstrukcji prokury łącznej.

 

W Państwa przypadku, w takiej sytuacji, w grę wchodziłaby jedynie prokura samoistna, skoro nie ma członków zarządu lub innych prokurentów.

 

Jeżeli ten prokurent jest uprawniony do reprezentacji bez konieczności współdziałania z innymi osobami, to teoretycznie, zgodnie z tym poglądem, miałby prawo złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

 

Zatem, generalnie w aktualnym stanie prawnym, prokurent nie ma obowiązku składania takiego wniosku. Natomiast, czy ma do tego prawo, czy nie, to jest to kwestia do pewnego stopnia sporna.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 - IX =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Zakup maszyn rolniczych między firmami przez jedną osobę

Czy jedyny wspólnik, będący jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu spółki z o.o., może zakupić dla tej spółki kombajn czy np. ciągnik ze swojego indywidualnego gospodarstwa rolnego lub od innej swojej firmy prowadzonej jako działalność gospodarcza? Transakcje te udokumentowano fakturami VAT.

Umowa między spółką z o.o. a członkiem zarządu

Jestem wspólnikiem (spółka jest dwuosobowa) i prezesem spółki z o.o. Prowadzę ewidencję księgową. Nie jestem zatrudniona na żadną umowę. Jak i z kim powinnam zawrzeć umowę na świadczenie usług księgowych, skoro zarząd jest jednoosobowy (nie mamy też rady nadzorczej)? Czy należy powołać pełnomocnika?

Zarząd spółki – odpowiedzialność jej członków za długi

Zarząd spółki z o.o. składa się z trzech osób, tylko dwóch członków jest udziałowcami spółki. Spółka nie ma zaległości podatkowych, ale ma zaległości w regulowaniu zobowiązań wobec kontrahentów. Zobowiązania nie przekraczają majątku spółki. Udziałowcy chcą sprzedać udziały spółki. Nabywca zgadza się przejąć długi spółki. Czy jest to dopuszczalne według polskiego prawa? Jeśli tak, to jaki dokument powinnam sporządzić, żeby uchronić obecny zarząd przed odpowiedzialnością majątkową, gdyby nowy udziałowiec nie dotrzymał zobowiązania?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »