Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zdolność prawna osoby fizycznej

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 24.10.2007

Artykuł omawia instytucję zdolności prawnej człowieka, a także ukazuje, czym różni się ona od zdolności do czynności prawnych.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zdolność prawna jest przypisana każdemu człowiekowi od urodzenia aż do śmierci w takim samym zakresie. Rozumieć ją należy jako zdolność konkretnej osoby do bycia podmiotem praw i obowiązków.

 

Dla zobrazowania tej definicji posłużmy się przykładem: kilkuletnie dziecko może odziedziczyć nieruchomość i tym samym stać się jej właścicielem. Ma zatem zdolność prawną (jest podmiotem prawa własności).

 

Wiele uwagi – zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie – poświecono kwestii nabycia zdolności prawnej. Niektóre przepisy (np. spadkowe) przyznają już bowiem pewne prawa dziecku poczętemu, ale jeszcze nieurodzonemu (łac. nasciturus). Ustalono, iż osoba taka nabywa zdolność prawną, to jest staje się podmiotem praw, pod warunkiem że urodzi się żywa. Prawo nie zajmuje się kwestiami medycznymi, np. czy dziecko miało wystarczająco wykształcone organy, aby przeżyć. Dla przyznania zdolności prawnej ważne jest jedynie ustalenie, czy dziecko urodziło się żywe.

 

Jeżeli nie ma pewności, że dziecko urodziło się żywe, to w grę wchodzi regulacja zawarta w art. 9 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wprowadza domniemanie, iż dziecko przyszło na świat żywe. Domniemanie to jest wzruszalne, można bowiem starać się udowodnić, iż płód w chwili narodzin był martwy.

 

Pojawia się również pojęcie „zdolności prawnej warunkowej”, która odnosi się do dziecka poczętego, ale nieurodzonego i oznacza nabycie zdolności prawnej przez to dziecko dopiero z chwilą, gdy urodzi się żywe.

 

Urodzenie to oddzielenie płodu od ustroju matki. Każda istota żywa, której rodzicami są ludzie, z chwilą urodzenia nabywa zdolność prawną. Dowodem urodzenia jest akt urodzenia sporządzany przez urząd stanu cywilnego.

 

Zdolność prawna to atrybut każdego człowieka, co do zasady nie można jej ograniczyć, ani się zrzec. Nabywa się ją z mocy samego prawa z chwilą narodzin i trwa ona aż do śmierci – z tą chwilą zdolność prawna człowieka ustaje. Śmierć stwierdzana jest na podstawie ustawy o aktach stanu cywilnego. Kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza akt zgonu na podstawie karty zgonu wystawionej przez lekarza lub na podstawie orzeczenia sądowego, w którym stwierdza się zgon lub uznaje za zmarłego.

 

Śmierć nie niweczy jednak czynności dokonanych za życia. W niektórych przypadkach śmierć człowieka nadaje czynnością dokonanym za życia skutki prawne, np. testament staje się skuteczny.

 

Od instytucji „zdolności prawnej” należy odróżnić instytucję „zdolności do czynności prawnych”. Ta druga oznacza możliwość nabywania praw i obowiązków w wyniku własnych działań. Osoba, która nabyła zdolność do czynności prawnych, może poprzez swoje działania nabywać i tracić prawa oraz zaciągać zobowiązania w zakresie prawa cywilnego. Osoby fizyczne uzyskują ją dopiero po osiągnięciu odpowiedniej dojrzałości umysłowej. W odróżnieniu od zdolności prawnej, zdolność do czynności prawnych nie jest nieodzownym atrybutem każdego człowieka.

 

Dla unaocznienia różnicy między tymi dwoma instytucjami wróćmy do przykładu kilkuletniego dziecka, które stało się właścicielem nieruchomości: ma ono zatem zdolność prawną, jednak nie będzie mogło samodzielnie zbyć tej nieruchomości, dlatego właśnie że nie posiada zdolności do czynności prawnych.


Stan prawny obowiązujący na dzień 24.10.2007


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 + 10 =

 

»Podobne materiały

Odpowiedzialność in solidum, czyli solidarność nieprawidłowa

Omówienie istoty odpowiedzialności „IN SOLIDUM”: w jakich przepisach została zastosowana, na czym polega i dlaczego jest korzystna dla wierzyciela?

 

Postępowanie uproszczone – wybrane zagadnienia

Z dniem 1 lipca 2000 r. w polskiej procedurze cywilnej pojawiło się nowe postępowanie odrębne – postępowanie uproszczone. Miało ono przyspieszyć i usprawnić rozpatrywanie drobnych i nieskomplikowanych spraw w sądzie. Charakteryzuje się ono wieloma specyficznymi uregulowaniami znacznie odb

 

Zdolność do czynności prawnych

Artykuł wskazuje przesłanki warunkujące nabycie i utratę zdolności do czynności prawnych przez osoby fizyczne, osoby prawne i inne jednostki organizacyjne.

 

Skarga do Trybunału Praw Człowieka oraz procedura rozpatrywania

W artykule zostały przedstawione wymogi formalne, jakie musi spełniać skarga skierowana do Trybunału Praw Człowieka oraz procedura jej rozpatrywania.

 

Warunki przerywania ciąży w polskim ustawodawstwie

W artykule zostały omówione przesłanki dopuszczalności przerywania ciąży i skutki ich niedochowania.

 

Warunki jakie powinno spełniać pismo procesowe

W artykule tym autorka omawia warunki, jakie powinno spełniać każde pismo procesowe oraz konsekwencje ich niedochowania.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »