Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zawarcie małżeństwa konkordatowego

Autor: Paulina Wysocka • Opublikowane: 05.10.2010

Autorka omawia zagadnienia związane z zawarciem małżeństwa konkordatowego.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Od 1998 r. istnieje w Polsce możliwość zawarcia małżeństwa konkordatowego. Możliwość ta została wprowadzona art. 10 ust. 1 Konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 roku. Warto przypomnieć, że przed rokiem 1998 wszyscy katolicy, którzy chcieli, aby ich małżeństwo wywierało skutki i w prawie cywilnym i w prawie kościelnym, zobowiązani byli do zawarcia dwóch ślubów – cywilnego i kanonicznego (tzw. kościelnego). Pierwszy z nich polegał na złożeniu zgodnych oświadczeń woli przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, a drugi zawierany był przed duchownym. Co istotne, udzielenie ślubu kościelnego mogło nastąpić dopiero po uprzednim zawarciu związku małżeńskiego w urzędzie.

 

Obecnie, jeśli narzeczeni chcą, mogą zawrzeć tylko jedno małżeństwo – konkordatowe. Jego istotą jest to, że mimo iż zostaje zawarte przed duchownym, wywiera skutki także w prawie polskim. Jednak, aby takie skutki mogły zostać wywarte, nupturienci muszą spełnić 3 warunki, na które wskazuje art. 10 Konkordatu:

 

  1. między nupturientami nie mogą istnieć przeszkody wynikające z prawa polskiego;
  2. nupturienci muszą złożyć przy zawieraniu małżeństwa zgodne oświadczenie woli dotyczące wywarcia takich skutków;
  3. zawarcie małżeństwa musi zostać wpisane w aktach stanu cywilnego na wniosek przekazany odpowiedniemu urzędowi stanu cywilnego.

 

Co powinni zrobić narzeczeni, aby zawrzeć małżeństwo konkordatowe? Po pierwsze, na ok. 3 miesiące przed planowaną datą ślubu narzeczeni powinni zgłosić się do urzędu stanu cywilnego (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania jednego z narzeczonych), aby uzyskać zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Dokument ten potwierdza, że między narzeczonymi nie istnieją przeszkody wynikające z prawa polskiego do zawarcia małżeństwa. Art. 54 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wskazuje, że aby otrzymać wspomniane zaświadczenie należy:

 

  1. przedstawić dokument potwierdzający tożsamość osoby (np. dowód osobisty, paszport);
  2. złożyć odpis skrócony aktu urodzenia (z obowiązku tego zwolnione są osoby, których akt urodzenia został sporządzony w danym urzędzie stanu cywilnego);
  3. jeśli osoba pozostawała już wcześniej w związku małżeńskim, jest zobowiązana złożyć dowód ustania lub unieważnienia poprzedniego małżeństwa, albo nieistnienia małżeństwa, jeżeli postępowanie o ustalenie nieistnienia małżeństwa toczyło się wobec tej osoby;
  4. złożyć pisemne zapewnienie, że nie posiada się wiedzy o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

 

Po dopełnieniu tych wymogów narzeczeni otrzymują 3 egzemplarze zaświadczenia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Należy pamiętać, że takie zaświadczenie ważne jest tylko przez 3 miesiące, dlatego też należy się po nie udać nie wcześniej niż 3 miesiące przed planowaną datą ślubu.

 

Podczas wizyty w urzędzie stanu cywilnego nupturienci składają również oświadczenie w sprawie nazwisk, jakie będą nosili po zawarciu małżeństwa, oraz nazwisk, jakie będą nosiły ich dzieci. Treść tego oświadczenia znajduje się na zaświadczeniu.

 

Następnie nupturienci powinni udać się do kancelarii w parafii, w której zamierzają wziąć ślub. Przyjmuje się, że powinna to być albo parafia narzeczonej albo narzeczonego. Należy pamiętać, że właściwość parafii zależy od miejsca zamieszkania, a nie miejsca zameldowania (np. jeśli panna młoda od roku mieszka w wynajętym mieszkaniu w Łodzi, a jej rodzinny dom i miejsce zameldowania jest w Piotrkowie, to jej kościołem parafialnym będzie kościół w Łodzi). Do zawarcia związku małżeńskiego w innej parafii potrzebna będzie zgoda, nawet jeśli będzie to parafia np. rodziców.

 

W kancelarii parafialnej należy przedłożyć:

 

  1. 3 egzemplarze zaświadczeń o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa;
  2. świadectwa chrztu nupturientów z wpisem dotyczącym bierzmowania, wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed momentem złożenia ich w kancelarii (z obowiązku zwolnione są osoby, których świadectwo chrztu i bierzmowania znajdują się w danej parafii);
  3. świadectwo ukończenia katechizacji;
  4. świadectwo ukończenia kursu przedmałżeńskiego i odbytej wizyty w poradni przedmałżeńskiej.

 

Podczas wizyty w kancelarii kapłan przeprowadza rozmowę z nupturientami, sprawdzając m.in.:

 

  • czy narzeczeni dobrowolnie chcą wstąpić w związek małżeński,
  • czy nie tają przed sobą czegoś, co mogłoby w przyszłości zakłócić ich wspólne życie,
  • czy nie istnieje między narzeczonymi jakaś przeszkoda zrywająca (uniemożliwiająca zawarcie ważnego związku małżeńskiego, np. impotencja).

 

Kapłan ma również obowiązek poinformować narzeczonych o treści podstawowych przepisów prawa polskiego dotyczących zawarcia małżeństwa i jego skutków. Na podstawie tych dokumentów i rozmowy kapłan sporządza protokół rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa.

 

Przed samym ślubem do protokołu należy dołączyć potwierdzenie wygłoszenia zapowiedzi przedślubnych w parafiach obojga narzeczonych oraz potwierdzenie przystąpienia do spowiedzi przedślubnej. Wszystkie te czynności przedślubne pozwalają na ustalenie, czy pomiędzy narzeczonymi nie ma przeszkód wynikających z prawa polskiego, aby zawrzeć małżeństwo konkordatowe.

 

Złożenie zgodnych oświadczeń o pragnieniu, by małżeństwo wywierało skutki w prawie polskim, następuje podczas Mszy świętej, w trakcie zawierania małżeństwa. Duchowny, przed którym nupturienci zawierają małżeństwo konkordatowe, jest zobowiązany sporządzić zaświadczenie o zawarciu małżeństwa (na odwrocie zaświadczenia otrzymanego z urzędu stanu cywilnego).

 

Na takim zaświadczeniu podpisują się małżonkowie, dwaj pełnoletni świadkowie, duchowny, wobec którego wyrażono wolę zawarcia małżeństwa kanonicznego ze skutkami w prawie polskim, oraz duchowny odpowiedzialny za doręczenie tego zaświadczenia do urzędu stanu cywilnego (proboszcz, administrator parafii lub inny duchowny w zastępstwie proboszcza).

 

Wspomniane zaświadczenie powinno być w ciągu 5 dni doręczone do urzędu stanu cywilnego, gdzie niezwłocznie, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu, w którym dokumenty nadeszły, sporządzany jest na jego podstawie akt małżeństwa. Drugi egzemplarz zaświadczenia o zawarciu małżeństwa otrzymują małżonkowie, a trzeci pozostaje w księgach parafialnych.

 

Przydatne akty prawne:

 

  1. Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 roku (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318).
  2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59, ze zm.).
  3. Ustawa z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1986 r. Nr 36, poz. 180 ze zm.).
  4. Instrukcja dla księży dotycząca małżeństw konkordatowych z dnia 22 października 1998 r. („Biuletyn Prasowy Katolickiej Agencji Informacyjnej” z dnia 19 listopada 1998 r. Nr 90).


Stan prawny obowiązujący na dzień 05.10.2010


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Pokrewieństwo jako przeszkoda do zawarcia małżeństwa

Autorka charakteryzuje przeszkodę zrywającą uniemożliwiającą zawarcie wyznaniowego związku małżeńskiego, jaką jest pokrewieństwo. Objaśnia też różnicę w traktowaniu zagadnienia pokrewieństwa przy zawieraniu małżeństw przez Kodeks prawa kanonicznego i Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

 

Separacja w prawie kościelnym

Autorka objaśnia, czym jest instytucja separacji w prawie kościelnym oraz jakie przesłanki upoważniają do jej uzyskania.

 

Przeszkoda węzła małżeńskiego w prawie kościelnym

Jedną z przeszkód zrywających w prawie kanonicznym jest przeszkoda węzła małżeńskiego, czyli niemożliwość zawarcia związku małżeńskiego przez osobę już związaną sakramentem małżeństwa. Istotą tej przeszkody jest ochrona jedności i nierozerwalności małżeństwa (kan. 1056 K.p.k.).

 

Wymóg wyznania katolickiego dla kandydatów na organistów i kościelnych

Artykuł objaśnia przepisy prawa, które uzasadniają zatrudnianie na stanowisku organisty i kościelnego jedynie osób będących katolikami.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »