Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zawarcie małżeństwa konkordatowego

Autor: Paulina Wysocka • Opublikowane: 05.10.2010

Autorka omawia zagadnienia związane z zawarciem małżeństwa konkordatowego.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Od 1998 r. istnieje w Polsce możliwość zawarcia małżeństwa konkordatowego. Możliwość ta została wprowadzona art. 10 ust. 1 Konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 roku. Warto przypomnieć, że przed rokiem 1998 wszyscy katolicy, którzy chcieli, aby ich małżeństwo wywierało skutki i w prawie cywilnym i w prawie kościelnym, zobowiązani byli do zawarcia dwóch ślubów – cywilnego i kanonicznego (tzw. kościelnego). Pierwszy z nich polegał na złożeniu zgodnych oświadczeń woli przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, a drugi zawierany był przed duchownym. Co istotne, udzielenie ślubu kościelnego mogło nastąpić dopiero po uprzednim zawarciu związku małżeńskiego w urzędzie.

 

Obecnie, jeśli narzeczeni chcą, mogą zawrzeć tylko jedno małżeństwo – konkordatowe. Jego istotą jest to, że mimo iż zostaje zawarte przed duchownym, wywiera skutki także w prawie polskim. Jednak, aby takie skutki mogły zostać wywarte, nupturienci muszą spełnić 3 warunki, na które wskazuje art. 10 Konkordatu:

 

  1. między nupturientami nie mogą istnieć przeszkody wynikające z prawa polskiego;
  2. nupturienci muszą złożyć przy zawieraniu małżeństwa zgodne oświadczenie woli dotyczące wywarcia takich skutków;
  3. zawarcie małżeństwa musi zostać wpisane w aktach stanu cywilnego na wniosek przekazany odpowiedniemu urzędowi stanu cywilnego.

 

Co powinni zrobić narzeczeni, aby zawrzeć małżeństwo konkordatowe? Po pierwsze, na ok. 3 miesiące przed planowaną datą ślubu narzeczeni powinni zgłosić się do urzędu stanu cywilnego (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania jednego z narzeczonych), aby uzyskać zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Dokument ten potwierdza, że między narzeczonymi nie istnieją przeszkody wynikające z prawa polskiego do zawarcia małżeństwa. Art. 54 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wskazuje, że aby otrzymać wspomniane zaświadczenie należy:

 

  1. przedstawić dokument potwierdzający tożsamość osoby (np. dowód osobisty, paszport);
  2. złożyć odpis skrócony aktu urodzenia (z obowiązku tego zwolnione są osoby, których akt urodzenia został sporządzony w danym urzędzie stanu cywilnego);
  3. jeśli osoba pozostawała już wcześniej w związku małżeńskim, jest zobowiązana złożyć dowód ustania lub unieważnienia poprzedniego małżeństwa, albo nieistnienia małżeństwa, jeżeli postępowanie o ustalenie nieistnienia małżeństwa toczyło się wobec tej osoby;
  4. złożyć pisemne zapewnienie, że nie posiada się wiedzy o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

 

Po dopełnieniu tych wymogów narzeczeni otrzymują 3 egzemplarze zaświadczenia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Należy pamiętać, że takie zaświadczenie ważne jest tylko przez 3 miesiące, dlatego też należy się po nie udać nie wcześniej niż 3 miesiące przed planowaną datą ślubu.

 

Podczas wizyty w urzędzie stanu cywilnego nupturienci składają również oświadczenie w sprawie nazwisk, jakie będą nosili po zawarciu małżeństwa, oraz nazwisk, jakie będą nosiły ich dzieci. Treść tego oświadczenia znajduje się na zaświadczeniu.

 

Następnie nupturienci powinni udać się do kancelarii w parafii, w której zamierzają wziąć ślub. Przyjmuje się, że powinna to być albo parafia narzeczonej albo narzeczonego. Należy pamiętać, że właściwość parafii zależy od miejsca zamieszkania, a nie miejsca zameldowania (np. jeśli panna młoda od roku mieszka w wynajętym mieszkaniu w Łodzi, a jej rodzinny dom i miejsce zameldowania jest w Piotrkowie, to jej kościołem parafialnym będzie kościół w Łodzi). Do zawarcia związku małżeńskiego w innej parafii potrzebna będzie zgoda, nawet jeśli będzie to parafia np. rodziców.

 

W kancelarii parafialnej należy przedłożyć:

 

  1. 3 egzemplarze zaświadczeń o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa;
  2. świadectwa chrztu nupturientów z wpisem dotyczącym bierzmowania, wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed momentem złożenia ich w kancelarii (z obowiązku zwolnione są osoby, których świadectwo chrztu i bierzmowania znajdują się w danej parafii);
  3. świadectwo ukończenia katechizacji;
  4. świadectwo ukończenia kursu przedmałżeńskiego i odbytej wizyty w poradni przedmałżeńskiej.

 

Podczas wizyty w kancelarii kapłan przeprowadza rozmowę z nupturientami, sprawdzając m.in.:

 

  • czy narzeczeni dobrowolnie chcą wstąpić w związek małżeński,
  • czy nie tają przed sobą czegoś, co mogłoby w przyszłości zakłócić ich wspólne życie,
  • czy nie istnieje między narzeczonymi jakaś przeszkoda zrywająca (uniemożliwiająca zawarcie ważnego związku małżeńskiego, np. impotencja).

 

Kapłan ma również obowiązek poinformować narzeczonych o treści podstawowych przepisów prawa polskiego dotyczących zawarcia małżeństwa i jego skutków. Na podstawie tych dokumentów i rozmowy kapłan sporządza protokół rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa.

 

Przed samym ślubem do protokołu należy dołączyć potwierdzenie wygłoszenia zapowiedzi przedślubnych w parafiach obojga narzeczonych oraz potwierdzenie przystąpienia do spowiedzi przedślubnej. Wszystkie te czynności przedślubne pozwalają na ustalenie, czy pomiędzy narzeczonymi nie ma przeszkód wynikających z prawa polskiego, aby zawrzeć małżeństwo konkordatowe.

 

Złożenie zgodnych oświadczeń o pragnieniu, by małżeństwo wywierało skutki w prawie polskim, następuje podczas Mszy świętej, w trakcie zawierania małżeństwa. Duchowny, przed którym nupturienci zawierają małżeństwo konkordatowe, jest zobowiązany sporządzić zaświadczenie o zawarciu małżeństwa (na odwrocie zaświadczenia otrzymanego z urzędu stanu cywilnego).

 

Na takim zaświadczeniu podpisują się małżonkowie, dwaj pełnoletni świadkowie, duchowny, wobec którego wyrażono wolę zawarcia małżeństwa kanonicznego ze skutkami w prawie polskim, oraz duchowny odpowiedzialny za doręczenie tego zaświadczenia do urzędu stanu cywilnego (proboszcz, administrator parafii lub inny duchowny w zastępstwie proboszcza).

 

Wspomniane zaświadczenie powinno być w ciągu 5 dni doręczone do urzędu stanu cywilnego, gdzie niezwłocznie, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu, w którym dokumenty nadeszły, sporządzany jest na jego podstawie akt małżeństwa. Drugi egzemplarz zaświadczenia o zawarciu małżeństwa otrzymują małżonkowie, a trzeci pozostaje w księgach parafialnych.

 

Przydatne akty prawne:

 

  1. Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 roku (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318).
  2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59, ze zm.).
  3. Ustawa z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1986 r. Nr 36, poz. 180 ze zm.).
  4. Instrukcja dla księży dotycząca małżeństw konkordatowych z dnia 22 października 1998 r. („Biuletyn Prasowy Katolickiej Agencji Informacyjnej” z dnia 19 listopada 1998 r. Nr 90).



Stan prawny obowiązujący na dzień 05.10.2010

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II minus 3 =

 

»Podobne materiały

Pokrewieństwo jako przeszkoda do zawarcia małżeństwa

Autorka charakteryzuje przeszkodę zrywającą uniemożliwiającą zawarcie wyznaniowego związku małżeńskiego, jaką jest pokrewieństwo. Objaśnia też różnicę w traktowaniu zagadnienia pokrewieństwa przy zawieraniu małżeństw przez Kodeks prawa kanonicznego i Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

 

Separacja w prawie kościelnym

Autorka objaśnia, czym jest instytucja separacji w prawie kościelnym oraz jakie przesłanki upoważniają do jej uzyskania.

 

Przeszkoda węzła małżeńskiego w prawie kościelnym

Jedną z przeszkód zrywających w prawie kanonicznym jest przeszkoda węzła małżeńskiego, czyli niemożliwość zawarcia związku małżeńskiego przez osobę już związaną sakramentem małżeństwa. Istotą tej przeszkody jest ochrona jedności i nierozerwalności małżeństwa (kan. 1056 K.p.k.).

 

Wymóg wyznania katolickiego dla kandydatów na organistów i kościelnych

Artykuł objaśnia przepisy prawa, które uzasadniają zatrudnianie na stanowisku organisty i kościelnego jedynie osób będących katolikami.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »