Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zatrzymanie przez policję – zażalenie

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 11.04.2012

Między moim bratem, bratową i jej kochankiem doszło do poważnej awantury. Żona mojego brata zaczęła na niego krzyczeć – ktoś usłyszał te krzyki i wezwał policję. Zaznaczam, że brat był trzeźwy i nie zachowywał się agresywnie. Policjanci weszli, powalili go na ziemię, skuli, a następnie zabrali do izby zatrzymań. Mój brat został zwolniony następnego dnia po złożeniu zeznań. Na twarzy posiada obrażenia potwierdzone badaniem lekarskim. Czy można złożyć zażalenie na zachowanie policji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przedmiotem wykładni w niniejszym przypadku jest przepis art. 246 Kodeksu postępowania karnego (w skrócie K.p.k.). Zgodnie z § 1 wspomnianego przepisu zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania.

 

Należy wskazać, że zakres zaskarżenia określa zatrzymany, podając w zażaleniu, czego domaga się od sądu.

 

Legalność zatrzymania wiąże się z uprawnieniami podmiotu do tegoż zatrzymania oraz z dopuszczalnością zatrzymania danej osoby. Zasadność związana jest z istnieniem podstaw do przeprowadzenia zatrzymania, zaś prawidłowość – z poprawnością czynności związanych z zatrzymaniem (pouczenie, protokół i inne).

 

Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od chwili zatrzymania do organu, który dokonał tegoż zatrzymania. Wspomniany organ obowiązany jest niezwłocznie przekazać je właściwemu sądowi, który również niezwłocznie je rozpoznaje (art. 245 § 2). Sądem tym jest sąd rejonowy miejsca zatrzymania, a gdy zatrzymanie nastąpiło w toku postępowania przygotowawczego – sąd, w którego okręgu ma siedzibę organ prowadzący postępowanie, niezależnie od miejsca zatrzymania.

 

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1991 r. (sygn. akt WZP 1/91) zażalenie może być wniesione także po zwolnieniu zatrzymanego. W takiej sytuacji może być ono przesłane bezpośrednio do sądu. Rozstrzygnięcie sądu zależy od dokonanych ustaleń i od sytuacji zatrzymanego. W razie uznania bezzasadności lub nielegalności zatrzymania sąd zarządza natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego, a gdy zatrzymany jest już na wolności, orzeczenie sądu ogranicza się do stwierdzenia tych ustaleń. W przypadku ustalenia nieprawidłowości zatrzymania sąd jedynie stwierdza ten fakt. Stwierdzenie tych wadliwości obliguje sąd do zawiadomienia o tym prokuratora i przełożonego organu, który dokonał zatrzymania (art. 246 § 3 i 4).

 

Osobną kwestią jest dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 552 § 5 Kodeksu postępowania karnego.

 

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2003 r. (sygn. akt II AKa 344/2003) niewątpliwa niesłuszność zatrzymania wyrażana wskutek żądania odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 552 § 4 K.p.k.) nie jest tożsama z kryteriami badania zażalenia na zastosowanie zatrzymania (art. 246 § 1 K.p.k.). Wprawdzie w obu wypadkach bada się zasadność i legalność zatrzymania, ale wskutek zażalenia bada się także jego prawidłowość, czego nie bada się wskutek zgłoszenia roszczenia pieniężnego. W trybie art. 552 § 4 K.p.k. nie wystarczy ustalenie, że zatrzymanie było niesłuszne, należy bowiem ustalić wysoki stopień owej niesłuszności, to jest stwierdzić, że było „niewątpliwie” niesłuszne. Gdyby więc nawet wskutek zażalenia na zatrzymanie stwierdzono, że było ono niesłuszne (niezasadne, nielegalne bądź nieprawidłowe), nie przesądzałoby to automatycznie o zasadności roszczenia pieniężnego, tu bowiem należałoby wykazać nadto niesłuszność „niewątpliwą”.

 

Zgodnie z treścią art. 552 § 4 K.p.k. odszkodowanie przysługuje za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie. Zatrzymanie tylko wtedy uzasadnia odszkodowanie na podstawie art. 552 § 4, gdy jest „niewątpliwie niesłuszne”. Odszkodowanie to przysługuje za szkody wynikłe z pozbawienia wolności w postępowaniu karnym, a zatem może być następstwem wyłącznie zatrzymania procesowego, gdy stanowiło ono środek przymusu procesowego przewidziany w art. 244 lub 247 bądź też art. 75 § 2.

 

Pojęcie „niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie” zawiera w sobie element oceny, który pozwala wartościować powody, dla których zastosowano ten środek zapobiegawczy. Zawinione postępowanie podejrzanego lub oskarżonego może prowadzić do uznania, że wspomniany środek zapobiegawczy nie będzie oceniany jako niewątpliwie niesłuszny.

 

„Przy ocenie kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 K.p.k. sąd powinien mieć na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27 Kodeksu postępowania karnego, a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym także z uwzględnieniem prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której nastąpiło zatrzymanie, jeżeli takowe już zapadło, ale roczny termin przedawnienia roszczeń z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania biegnie zawsze od daty zwolnienia zatrzymanego” (uchwała SN z 23 maja 2006 r. – I KZP 5/2006).

 

Należy zatem w pierwszej kolejności – jeżeli nie upłynął jeszcze termin 7 dni od zatrzymania – złożyć zażalenie na zatrzymanie. Osobną kwestią jest wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Uważam, że należy złożyć zażalenie na sposób zatrzymania i jego zasadność, albowiem z opisanej przez Pana sytuacji wynika, iż Pana brat chciał polubownie załatwić sprawę.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II plus V =

»Podobne materiały

Zatrzymanie na 48 godzin

Mój kuzyn został dziś zatrzymany na 48 godzin w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Nie mogę otrzymać informacji, o co dokładnie chodzi, dowiedziałem się jednak, że przyznał się do winy i okazał skruchę. Co mogę zrobić, aby kuzyn jak najszybciej opuśc

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »