.
Mamy 12 973 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Zatrudnienie obcokrajowca (Białorusina) na odległość (zdalnie) a kwestie podatkowe

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 17.02.2011

Mam pytanie o zatrudnienie obcokrajowca. Otóż chcę zatrudnić na odległość, na umowę o dzieło lub umowę-zlecenie, obywatela Białorusi, aby wykonał dla mnie kilka prac programistycznych. Płatność wynagrodzenia nastąpi przelewem, a Białorusin będzie pracował zdalnie (czyli na Białorusi). Wykonawca prowadzi działalność gospodarczą jako tzw. predprinimatel (prywatny przedsiębiorca). Jak takie zatrudnienie obcokrajowca wygląda w świetle prawa podatkowego? Kto musi odprowadzić podatek dochodowy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Sprawa dotyczy świadczenia na rzecz Pana – jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – usług przez innego przedsiębiorcę, mającego miejsce zamieszkania na terytorium Białorusi, przy czym usługa ma być wykonywana na odległość (tj. w miejscu zamieszkania przedsiębiorcy białoruskiego).

 

Aby odpowiedzieć na pytanie, jak zatrudnienie obcokrajowca wygląda w świetle prawa podatkowego, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy Białorusin w takim wypadku będzie w ogóle podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

 

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium RP, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

 

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  2. przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

 

Natomiast zgodnie z ust. 2a osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium RP miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium RP (ograniczony obowiązek podatkowy).

 

Za dochody osiągane na terytorium RP uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

  1. pracy wykonywanej na terytorium RP na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  2. działalności wykonywanej osobiście na terytorium RP, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  3. działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium RP;
  4. położonej na terytorium RP nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

 

Przepisy te stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest RP (art. 4a).

 

Zgodnie z art. 5 za terytorium RP w rozumieniu ustawy uważa się również znajdującą się poza morzem terytorialnym wyłączną strefą ekonomiczną, w której RP na podstawie prawa wewnętrznego i zgodnie z prawem międzynarodowym wykonuje prawa odnoszące się do badania i eksploatacji dna morskiego i jego podglebia oraz ich zasobów naturalnych.

 

Aby więc odpowiedzieć na pytanie o zatrudnienie obcokrajowca i kwestie podatkowe z tym związane, konieczna staje się analiza Umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątku, sporządzonej w Mińsku w dniu 18.11.1992 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 120, poz. 534). Umowa ta „dotyczy osób, które dla celów podatkowych mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym lub obu Umawiających się Państwach” (art. 1). Umowa ma zastosowanie m.in. do podatku dochodowego od osób fizycznych w RP (art. 2 ust. 1 pkt a) oraz podatku dochodowego osób fizycznych na Białorusi (art. 2 ust. 1 pkt b).

 

Należy jeszcze zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e określenie „terytorium” oznacza:
 

  • w odniesieniu do RP – terytorium RP, wody terytorialne oraz strefę ekonomiczną i szelf kontynentalny, w odniesieniu do których RP może zgodnie z prawem międzynarodowym sprawować suwerenne prawa i jurysdykcję i na których obowiązuje ustawodawstwo podatkowe RP;
  • w odniesieniu do Republiki Białoruś – terytorium stanowiące terytorium państwowe Republiki Białoruś, na którego obszarze obowiązuje ustawodawstwo podatkowe Republiki Białoruś.

 

Przede wszystkim zdefiniować należy pojęcie „miejsce zamieszkania lub siedziba dla celów podatkowych”. Zgodnie z art. 4 określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego państwa podlega tam obowiązkowi podatkowemu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze.

 

Jak wynika z wcześniej powołanych przepisów, Pana kontrahent ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na Białorusi (zakładając oczywiście, że nie wykonuje on działalności gospodarczej na terytorium Polski).

 

Dochody uzyskiwane przez Pana kontrahenta mogą być opodatkowane jako:
 

  1. zyski przedsiębiorstwa,
  2. należności licencyjne,
  3. dochody z tytułu wolnych zawodów,

z czego pkt 2 i 3 mają pierwszeństwo przed pkt 1 – „jeżeli w zyskach [przedsiębiorstwa] mieszczą się dochody, które są odrębnie uregulowane w innych artykułach [np. należności licencyjne, dochody z tytułu wolnych zawodów], postanowienia tych innych artykułów nie będą naruszane przez postanowienia niniejszego artykułu”.

 

Ad 1. Zyski przedsiębiorstwa

 

Zgodnie z art. 7 „zyski osoby mającej siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, chyba że osoba ta prowadzi działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład”. Zatem zyski Białorusina mającego siedzibę na Białorusi będą podlegać opodatkowaniu na Białorusi, chyba że prowadziłby w Polsce działalność gospodarczą przez położony tam zakład.

 

Pojęcie „zakład” definiowane jest w art. 5 – oznacza ono „stałą placówkę, przez którą osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie prowadzi całkowicie lub częściowo działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie” (art. 5 ust. 1). Określenie „zakład” oznacza w szczególności miejsce zarządu, filię, biuro, zakład fabryczny, warsztat, kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych, magazyny udostępniane innym osobom, pomieszczenia wykorzystywane do zbytu produkcji lub do przyjmowania albo wysyłki zamówień, plac budowy, budowę, montaż lub instalację, jeżeli czas ich trwania przekracza 12 miesięcy. Samo świadczenie usług dla podmiotu polskiego przez Białorusina wykonującego te usługi na Białorusi przez internet nie oznacza posiadania przez niego zakładu na terytorium Polski.

 

Warto ponadto wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 6 „fakt, że osoba (nie będąca osobą fizyczną) mająca siedzibę w Umawiającym się Państwie kontroluje lub jest kontrolowana przez osobę (nie będącą osobą fizyczną), która ma siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie albo która prowadzi działalność gospodarczą w tym drugim Państwie (przez posiadany tam zakład albo w inny sposób), nie wystarcza, aby jakąkolwiek z tych osób uważać za zakład drugiej osoby”. Przepis ten odnosi się do osób prawnych i jednostek organizacyjnych – ale w takim razie tym bardziej, w sytuacji gdy jedna osoba (zleceniobiorca na Białorusi) podlega pewnemu kierownictwu zleceniodawcy w Polsce, to nie wystarcza to, aby uznać, że Białorusin ma „zakład” w Polsce.

 

Ad 2. Należności licencyjne

 

Ten przepis miałby zastosowanie wtedy, gdy w ramach umowy-zlecenia Pana kontrahent tworzyłby utwory, np. programy komputerowe lub określone skrypty programów, i Pan nabywałby do nich prawa autorskiego. Przez należności licencyjne rozumie się bowiem (art. 12 ust. 2) wszelkiego rodzaju należności uzyskiwane za użytkowanie lub prawo do użytkowania każdego prawa autorskiego do dzieła literackiego, artystycznego lub naukowego, włącznie z filmami dla kin, filmami i taśmami radiowymi i TV, każdego patentu, znaku towarowego, wzoru lub modelu, planu, tajemnicy technologii lub procesu produkcyjnego, albo za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, lub za udostępnienie informacji związanej ze zdobytymi doświadczeniami w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej.

 

Zgodnie z art. 12 ust. 1 „należności licencyjne, powstające w Umawiającym się Państwie, wypłacane osobie mającej miejsca zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, podlegają opodatkowaniu w tym drugim Państwie”.

 

„Uważa się, że należności licencyjne powstają w Umawiającym się Państwie, gdy płatnikiem jest to Państwo, jego jednostka terytorialna, władza lokalna lub osoba mająca w tym Państwie miejsce zamieszkania lub siedzibę” (art. 12 ust. 4). Zatem należności licencyjne powstają w tym wypadku na terytorium Polski, bo to Pan jest ich płatnikiem. Mimo to należności te i tak będą podlegać opodatkowaniu na Białorusi – ponieważ powstają w Polsce, a wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce (art. 12 ust. 1).

 

Postanowienie to nie ma zastosowania, „jeżeli osoba uprawniona do należności licencyjnych, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie, wykonuje w drugim Umawiającym się Państwie, z którego pochodzą należności licencyjne, działalność gospodarczą przez zakład położony w tym Państwie, a prawa, majątek lub umowa, z których tytułu wypłacane są należności licencyjne, związane są faktycznie z takim zakładem” (art. 12 ust. 3). Jednak w niniejszym wypadku – tak jak wskazywałem – Białorusin nie ma zakładu w Polsce.

 

Ad 3. Wolne zawody (art. 14)

 

Określenie „wolny zawód” oznacza w szczególności samodzielnie wykonywaną działalność naukową, literacką, artystyczną, wychowawczą lub oświatową, jak również samodzielnie wykonywaną działalność lekarzy, prawników, inżynierów, architektów, dentystów i księgowych (art. 14 ust. 2).

 

„Dochód, który osoba mająca miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie osiąga z wykonywania wolnego zawodu albo z innej działalności o samodzielnym charakterze, podlega opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, chyba że osoba ta dysponuje zwykle stałą placówką w drugim Umawiającym się Państwie dla wykonywania swej działalności. Jeżeli dysponuje ona taką stałą placówką, to dochód podlega opodatkowaniu w drugim Umawiającym się Państwie, jednak tylko w takim zakresie, w jakim może być przypisany tej stałej placówce” (art. 14 ust. 1). Zatem w takim wypadku, gdyby działalność Białorusina traktować jako wolny zawód, podlegałaby one opodatkowaniu na Białorusi.

 

Podsumowanie

 

Zatem niezależnie od tego, czy zastosujemy pkt 1, 2, czy 3 – efekt jest ten sam: dochody obcokrajowca (Białorusina) uzyskane z tytułu umowy-zlecenie lub umowy o dzieło będą podlegać opodatkowaniu na Białorusi i Białorusin samemu powinien rozliczyć się z właściwym tamtejszym urzędem skarbowym.

 

Należy jednak zastrzec, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zastosowanie stawki podatku wynikającego z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

 

Jeśli Białorusin nie posiada certyfikatu rezydencji, wówczas Pan będzie obowiązany pobrać podatek w wysokości 20% od przychodu (art. 29 ust. 1). Stosownie bowiem do art. 41 ust. 4 ustawy od przychodów wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy płatnikiem są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne oraz ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

 

Należy dodać, że postanowienia tego nie stosuje się w przypadku, gdy kontrahent prowadzi działalność gospodarczą. Niemniej jednak – biorąc pod uwagę, że jest to działalność niezarejestrowana i ponadto są pewne wątpliwości interpretacyjne – zdecydowanie sugeruję, zanim zdecyduje się Pan na zatrudnienie obcokrajowca, by przedstawił on Panu certyfikat rezydencji podatkowej. W przeciwnym razie będzie Pan musiał pobrać podatek.

 

Ponadto zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy jest Pan zobligowany do przesłania w terminie do końca lutego następującego po roku podatkowym lub na pisemny wniosek podatnika w terminie 14 dni od złożenia wniosku podatnikowi oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – imiennych informacji sporządzonych według ustalonego wzoru (formularz IFT-1/IFT-1R). Obowiązek ten istnieje również w sytuacji, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowani lub ustawy nie jest Pan obowiązany do poboru podatku (art. 42 ust. 6).

 

Warto też dodać, że osoba fizyczna uzyskująca w Polsce wyłącznie przychody, od których płatnik – stosownie do postanowień art. 41 ust. 4 w zw. z art. 29 ustawy – pobrał zryczałtowany podatek dochodowy (20%), nie jest zobligowana do złożenia zeznania podatkowego w polskim urzędzie skarbowym. Pobrany i odprowadzony przez płatnika podatek od przychodów wymienionych w art. 29 ust. 1 jest bowiem podatkiem należnym. Dochodów (przychodów) opodatkowanych tym podatkiem nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 minus 7 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl