Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zatarcie skazania w polskim Kodeksie karnym

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 07.05.2012 • Zaktualizowane: 07.05.2012

Artykuł omawia instytucję zatarcia (usunięcia skutków) skazania za przestępstwo.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawomocne wyroki, którymi orzeczono kary za przestępstwo lub za przestępstwo skarbowe, a także prawomocne orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania podlegają rejestracji w Krajowym Rejestrze Karnym (potocznie nazywanym „rejestrem skazanych”), którego prowadzenie normuje ustawa z dnia 24 maja 2000 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 580 z późn. zm.).

 

Istotę instytucji zatarcia skazania określa przepis art. 106 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm. – dalej w skrócie K.k.), zgodnie z którym, z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Innymi słowy, zatarcie skazania tworzy pewną fikcję prawną – uznania skazania za niebyłe. Skutki skazania, dotyczące zarówno sfery prawa karnego jak i w sytuacji społeczno-zawodowej skazanego, nie mogą wszak ciągnąć się za skazanym w nieskończoność.

 

Zatarcie skazania oznacza, że skazanemu na powrót przysługuje status osoby niekaranej. Za taką musi być on uważany w świetle prawa i sam również na status niekaralności może się powoływać we wszystkich sferach życia, wobec wszystkich organów, władz i osób, m.in. składając zeznania, oświadczenia, wypełniając kwestionariusze itd.

 

Zatarcie skazania może nastąpić:

 

  1. z mocy samego prawa,
  2. na podstawie postanowienia sądu albo
  3. w wyniku zastosowania aktu łaski przez Prezydenta RP (art. 139 Konstytucji).

 

Długość okresu, licząc od daty uprawomocnienia się wyroku sądu, po którym następuje zatarcie skazania, zależy od ciężaru gatunkowego popełnionego przestępstwa. I tak, w razie skazania na karę pozbawienia wolności lub karę 25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje, z mocy prawa, z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania (art. 107 § 1 K.k.).

 

W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje, z mocy prawa, z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

 

W razie skazania na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, zatarcie skazania następuje, z mocy samego prawa, z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

 

W razie odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia. Jeżeli orzeczono środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania.

 

Powyższe okresy zatarcia skazania z mocy prawa mogą zostać skrócone w drodze wydania odpowiedniego postanowienia przez sąd.

 

Sąd może, na wniosek skazanego, zarządzić zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności już po upływie 5 lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat. W razie skazania na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, na wniosek skazanego, sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 3 lat.

 

W uzupełnieniu powyższych rozważań należy wskazać, że skazanie ulega zatarciu z mocy samego prawa także z upływem 6 miesięcy od pomyślnego zakończenia okresu próby przy warunkowym zawieszeniu orzeczonej kary (art. 76 § 1 K.k.) oraz w sytuacji, gdy według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą kary, jak miało to miejsce dotychczas (art. 4 K.k.).

 

Zgodnie z przepisem art. 106a K.k. nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15.

 

Jeżeli zdarzyło się tak, że sprawcę skazano za dwa lub więcej przestępstw, jak również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań (art. 108 K.k.). Innymi słowy, muszą zostać spełnione warunki do zatarcia każdego z przestępstw, zanim którekolwiek będzie można usunąć z Krajowego Rejestru Karnego.

 

Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 107a K.k., zgodnie z którym w/w przepisu nie stosuje się w razie skazania przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a zatarcie takiego „zagranicznego” skazania następuje zgodnie z prawem państwa, w którym to skazanie nastąpiło.


Stan prawny obowiązujący na dzień 07.05.2012


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (6):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 + VIII =

06.03.2013

a jak wygląda sprawa z osobami niesłusznie skazanymi ? czy jest możliwość oczyszczenia swojego nazwiska ?

przemek

04.02.2013

Byłem skazany prawomocnym wyrokiem za jazde po spozyciu alkoholu (ponizej 0,5 promille) i dostałem zakaz na 5 miesiecy prawa prowadzenia pojazdow samochodowych i kare grzywny w wysokosci 500 zł.. czy po 9 latach nie bedzie sladu o tym w rejestrze karnym?..czy moge starac sie o przyjecie do pracy w Policji? czy musze ten fakt zgłosic przy rekrutacji??..- mineło 9 lat a zatarcie wykroczenia miało nastapic chyba w 2008 r.
Prosze o odpowiedz.

Tys


Od redakcji: Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadane w formie komentarza pod tekstem. Proszę skorzystać z formularza pytań umieszczonego na stronie. Wycena jest bezpłatna, odpowiedzi są płatne.

22.10.2012

gremlin1976 i jola:
A dlaczego nie, skoro od popełnienia tegoż czynu upłynęło aż 5 lat???

Pawel457

30.07.2012

Witam.
Nie rozumiem jednej kwestii. Postaram się to wytłumaczyć na trzech przykładach.
1. Skazany na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na 1 rok - czeka ten 1 rok plus 6 m-cy na zatarcie od prawomocnego wyroku (w sumie 1,5 roku).
2. Skazany na karę grzywny (np.: 1000 zł), zakładając że wpłacił ją w dniu uprawomocnienia wyroku, czeka na to samo aż 5 lat???
3. Skazany na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na 1 rok i plus do tego jeszcze karę grzywny (np.: 5000 zł), zakładając że wpłacił ją w dniu uprawomocnienia wyroku, czeka od dnia uprawomocnienia wyroku do zatarcia tylko 1,5 roku???
Jeśli tak to rozumieć, to przykład 3. ma najcięższy wyrok, a najkrócej czeka na zatarcie. Przykład 2. - skazany ledwie na karę niskiej grzywny - czeka na zatarcie najdłużej???
Bardzo proszę o rzeczową odpowiedź kogoś kompetentnego.

Robson

08.05.2012

Podpisuję się pod pytaniem "jola".
Skazany drobnym przestępstwem po okresie 5 lat może starać się o pracę w Policji lub podobnej organizacji porządku społecznego?

gremlin1976

21.05.2011

To oznacza że osoba karana za jazdę po pijaku moze zostać policjantem lub ochroniarzem?

jola

 

»Podobne materiały

Przedawnienie w polskim Kodeksie karnym

Artykuł omawia kwestie przedawnienia w polskim Kodeksie karnym, w tym jego terminów oraz warunków.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »