Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasady kierowania i odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej

Autor: Krystyna Ewa Nizioł • Opublikowane: 08.12.2014

Złożyliśmy wniosek o dom pomocy społecznej dla niepełnosprawnego umysłowo brata. Mamy w związku z tym kilka pytań o zasady kierowania i odpłatności za pobyt w DPS: 1. Czy gminny ośrodek pomocy społecznej ma prawo umieścić brata w dowolnej placówce? My złożyliśmy wniosek o DPS, który jest adekwatny do jego potrzeb, ale ze względów finansowych gmina nie chce go tam umieścić.

2. Brat nie ma żony ani dzieci. Jest natomiast ojciec i babcia, która ma rentę. Ojciec i drugi brat z pewnością będą opłacać DPS, a czy babcia również będzie zobowiązana do wnoszenia opłat. 3. We wspólnym gospodarstwie z ojcem żyję ja – jego córka. Studiuję i mam dziecko; na moje dochody składają się: renta po zmarłej mamie, alimenty i świadczenia rodzinne. Czy przy wyliczaniu sumy, jaką ojciec powinien płacić za DPS, ja i moje dziecko zostaniemy wliczeni do wspólnego gospodarstwa z ojcem? To byłoby dla taty korzystne, płaciłby po prostu mniej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na pierwsze z Pani pytań, należy wskazać na art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.09.175.1362ze zm. – dalej u.p.s.) – osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

 

Zgodnie z art. 54 ust. 2 osobę taką kieruje się, co do zasady, do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

 

Wyjątkiem od tej sytuacji jest przypadek określony w art. 54 ust. 2a u.p.s., zgodnie z którym, w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.

 

W orzecznictwie wskazuje się, że: „W sprawie, gdzie »okoliczności sprawy wskazują inaczej« (art. 54 ust. 2 u.p.s.) można skierować daną osobę do innego domu pomocy społecznej, a nie do domu pomocy społecznej zlokalizowanego najbliżej miejsca zamieszkania. Oczywistym jest, że skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga m.in. oceny stanu zdrowia danego petenta. Przeto obowiązkiem organu w takim przypadku jest obowiązek skierowania osoby do odpowiedniego (właściwego) typu domu np. z uwagi na rodzaj posiadanego schorzenia” (wyrok WSA w Gliwicach z 2010-03-30, IV SA/Gl 738/09).

 

W związku z powyższym należy uznać, że przede wszystkim o wyborze odpowiedniego domu pomocy społecznej powinny decydować kryteria określone w art. 54 u.p.s., czyli bliskość od miejsca zamieszkania DPS „odpowiedniego typu”, czyli dostosowany do stanu zdrowia Pani brata. A w przypadku wyboru dalej położonego domu pomocy społecznej ocena stanu zdrowia petenta, a więc skierowanie do odpowiedniego, właściwego typu domu np. z uwagi na rodzaj posiadanego schorzenia. W obu przypadkach ma to być DPS odpowiedniego typu, a więc taki, który zapewni odpowiedni do stanu zdrowia petenta poziom usług opiekuńczych.

 

Zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej regulują art. 60 i nast. ustawy.

 

Zgodnie z art. 61 ust. 1-2 pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca wynosi:

 

1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym – ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;

2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym – ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;

3) w regionalnym domu pomocy społecznej – ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.

 

Wysokość i proporcje opłat za pobyt w domu pomocy społecznej wynoszą odpowiednio (art. 61 ust. 1 u.p.s.):

 

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

 

Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą także wnosić osoby niewymienione powyżej. W takim przypadku gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby wymienione w ustawie, które wnoszą opłaty (art. 61 ust. 2a u.p.s.).

 

W przypadku niewywiązywania się ww. osób z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (art. 61 ust. 3 u.p.s.).

 

Zgodnie z art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli:

 

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.

 

W związku z tym należałoby m.in. ustalić proporcje odpłatności za pobyt Pani brata w DPS.

 

Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s. mieszkaniec domu nie może wnosić więcej niż 70% swojego dochodu, a członkowie rodziny zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s. (tj. małżonek, zstępni przed wstępnymi), tak aby ich udział w tej opłacie (w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie), nie był niższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

 

W orzecznictwie przyjmuje się, że: „Zasada kolejności przyjęta w przepisie art. 61 ust. 1 u.p.s. oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej – na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tym rozwiązaniu jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie” (wyrok NSA w Warszawie z dnia 15.01.2010r.,I OSK 1171/09).

 

Oznacza to, że w przypadku gdy Pani brat nie jest sam w stanie opłacić pobytu w DPS, obowiązek ten spoczywałby w pierwszej kolejności na jego żonie, gdyby ją miał, a w dalszej kolejności na jego dzieciach, gdyby je posiadał. Ponieważ jednak Pani brat nie ma tych członków rodziny, to zgodnie z kolejnością ustawową, następną kategorią zobowiązaną do zapłaty są wstępni, w tym przypadku ojciec i babcia Pani brata.

 

W ustawie nie ma obowiązku opłacania przez rodzeństwo pobytu w DPS. Brat może jednak opłacać pobyt, ponieważ w art. 61 u.p.s. wskazano, że również inne osoby niż wymienione w tym przepisie mogą także wnosić opłaty.

 

W związku z powyższym do opłaty za pobyt brata w DPS będzie zobowiązany jego ojciec, jako wstępny (bo brak małżonka i zstępnych), a także babcia. Wydaje się zatem, że w razie dobrowolnej dodatkowej wpłaty przez brata, która będzie pokrywała koszty pobytu, babcia nie powinna tej opłaty dodatkowo finansować. Jednak, ponieważ w ustawie wyraźnie wskazuje się, że zobowiązani są wstępni (tj. ojciec i babcia), należałoby dokładnie ustalić w gminnym ośrodku pomocy społecznej, że Pani brat będzie dobrowolnie dopłacał do pobytu brata w DPS. Ponieważ organ pomocy społecznej może, kierując się ww. regulacjami ustawy, w pierwszej kolejności dochodzić tej opłaty od babci, jako wstępnej, szczególnie jeżeli nie będzie dostatecznie wcześniej miał wiedzy, że Pani brat dobrowolnie będzie tę należność opłacał.

 

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64 u.p.s.

 

Odnosząc się do Pani trzeciego pytania, należy wskazać na art. 6 pkt 3 u.p.s., w której zdefiniowano jako dochód na osobę w rodzinie – dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie.

 

Z kolei w art. 6 ust. 14 u.p.s. określono, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

 

W art. 60 u.p.s. posłużono się do obliczenia należnej opłaty pojęciem osoby samotnie gospodarującej i osoby w rodzinie.

 

W orzecznictwie problem ten nie jest przedstawiany jednolicie. Z jednej strony samo wspólne zamieszkiwanie nie przesądza jeszcze o byciu rodziną w rozumieniu regulacji art. 6 pkt 14 u.p.s. (wyrok WSA w Rzeszowie z 2012-02-08, II SA/Rz 1113/11).

 

Z drugiej strony „Fakt wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa przez mężczyznę oraz jego dwoje dzieci i córkę nieżyjącej żony, nakazuje uznanie córki zmarłej żony za członka rodziny. Dlatego nie ma podstaw do pomijania dochodów córki zmarłej żony przy obliczaniu dochodu rodziny (art. 8 ust. 3 u.p.s. w związku z art. 6 pkt 14 u.p.s.)” – wyrok WSA w Lublinie z 2010-09-13, II SA/Lu 381/10).

 

W związku z tym, jeżeli Pani wspólnie zamieszkuje i gospodaruje z ojcem, uzyskując jednocześnie określone dochody, to może być uznana za osobę, która wspólnie gospodaruje z ojcem. W takim przypadku Pani dochody byłyby uwzględnione przy obliczaniu kwoty dopłaty za pobyt w DPS, którą uiszczałby ojciec. W praktyce znaczenie może mieć tutaj również ocena tej sytuacji przez organ pomocy społecznej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I - 7 =

»Podobne materiały

Koszty domu pomocy społecznej

Ojciec (rozwiedziony) przybywający w domu pomocy społecznej posiada majątek w postaci nieruchomości oraz rentę, która jest jednak częściowo zajęta przez komornika. Dom pomocy społecznej domaga sie od synów pokrycia 30% kosztów pobytu w ośrodku mimo posiadanego przez ojca majątku. Opiekun p

 

Wniosek o umieszczenie w DPS-ie

Mój ojciec przebywa obecnie w prywatnym domu opieki, który opłacam w większości ja (emerytura ojca wynosi 1000 zł). Niestety nie stać mnie na to, aby dalej go utrzymywać. Ojciec nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie, ja nie mogę się nim opiekować, ponieważ mieszkam i pracuję za granicą, a matk

 

Odmowa umieszczenia w domu pomocy społecznej

Mój ojciec jest chory na Alzheimera. Ja mieszkam w innym mieście, moja siostra za granicą – więc żadne z nas nie może się nim zająć osobiście, nie stać nas też na opłacenie opieki. Ojciec złożył wniosek do MOPS z prośbą o umieszczenie w domu pomocy społecznej, ale dziś w rozmowie z p

 

Finansowanie pobytu seniora w domu pomocy społecznej

Kobieta (79 lat, inwalidka II grupy, bez rodziny i krewnych) otrzymała decyzję o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Jej emerytura wynosi 1450 zł, ma jeszcze prawie 60 tys. zł oszczędności na lokatach w banku. Pracownik socjalny sugeruje, aby po przyjęciu do DPS sprzedała mieszkanie i z dochodu opł

 

Wspólne gospodarstwo a świadczenie z pomocy społecznej

Idę na spotkanie w MOPS-ie. Przez telefon powiedzieli mi, że powinienem przynieść zaświadczenie z pracy o zarobkach, określić koszty miesięczne, alimenty i PIT mojej dziewczyny z którą mieszkam. Ja zarabiam niewiele, moja dziewczyna dobrze, ale nie chcę ujawniać tego, skoro nie ma takiego nakazu. Ja

 

Konieczność sprzedaży mieszkania

Od kilku lat opiekuję się niepełnosprawnym umysłowo krewnym, który jest kawalerem na rencie. Posiada on mieszkanie, które otrzymał w spadku. Obecnie muszę umieścić go w domu pomocy społecznej. W MOPS-ie dostałam informację o konieczności sprzedaży mieszkania przez krewnego przed przyjęciem go do DPS

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »