.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Zarzut współsprawstwa w popełnieniu przestępstwa z art. 280 K.k.

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 10.05.2013

Mój kuzyn w młodości był nieświadomie związany z grupą przestępczą. Oskarżono go o czyn z art. 279 Kodeksu karnego, w 2008 roku został skazany na 2 lata więzienia w zawieszeniu na 3 lata. Niedawno przyszedł kolejny akt oskarżenia, który zawiera zarzut współsprawstwa w popełnieniu przestępstwa z art. 280 K.k. Mój kuzyn nie brał w tym udziału, podwiózł jedynie sprawcę na miejsce przestępstwa, nie znając jego zamiarów (po fakcie sprawca wrócił taksówką, a kuzyn dowiedział się o popełnieniu przestępstwa dużo później). Sąd nie ma żadnych dowodów rzeczowych; oskarżenie zostało wydane po zeznaniach innego oskarżonego, ponadto ofiara podaje innego sprawcę. Czy kuzyn ma szansę na uniewinnienie? Czy wcześniejszy wyrok może zostać odwieszony?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W sprawie Pani kuzyna istotna jest treść art. 18 Kodeksu karnego (w skrócie K.k.), zgodnie z którym:

 

„§ 1. Odpowiada za sprawstwo nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej wykonanie takiego czynu.

§ 2. Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego.

§ 3. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie”.

 

W mojej ocenie – mając na uwadze przedstawiony przez Panią stan faktyczny – organy ścigania przyjęły, że w danej sprawie Pani kuzyn pomagał w popełnieniu przestępstwa innej osobie, a więc postawiły mu zarzut współsprawstwa.

 

„Element podmiotowy pomocnictwa wyrażono w słowie »zamiar«. Element przedmiotowy ujęto jako ułatwianie dokonania popełnienia czynu zabronionego. Co do elementu podmiotowego należy podkreślić, że pomocnictwo może stanowić tylko czyn umyślny, przy czym inaczej niż przy podżeganiu, umyślność może wyrażać się w postaci zamiaru bezpośredniego lub ewentualnego. Natomiast ułatwianie wykonywania czynu zabronionego może przybrać postać zarówno działania, jak i zaniechania, co przepis wyraźnie formułuje. Przepis przykładowo wskazuje wymienione środki pomocy technicznej. Słowo narzędzie obejmuje każdy środek przydatny do realizacji czynu zabronionego, od najprostszych umożliwiających wyważenie drzwi lub okna do bardziej złożonych, a nawet technicznie skomplikowanych. Rodzaj, charakter środka zależy od potrzeby wyznaczanej okolicznościami czynu. Określenie »środek przewozu« wydaje się zrozumiałe. Tu również chodzi o każdy środek przewozu niezależnie od jego technicznej nowoczesności. Granicę końcową pomocnictwa stanowi czas realizacji czynu zabronionego. Istota pomocnictwa bowiem polega na ułatwianiu wykonania czynu zabronionego. Oznacza to, że ta postać popełnienia czynu może być realizowana przed lub w czasie dokonywania czynu. Pomoc udzielona sprawcy po czynie może natomiast przybrać postać poplecznictwa lub paserstwa jako czynów samoistnych. Przypadki obietnicy udzielenia pomocy po czynie powinny być traktowane jako jeden czyn prowadzący jedynie do zbiegu pomocnictwa psychicznego lub podżegania i paserstwa”*.

 

Według mnie obecnie powinno się przede wszystkim brać udział w każdej rozprawie, ponieważ tylko wówczas Pani kuzyn będzie miał możliwość podjęcia obrony przed stawianym mu zarzutem współsprawstwa. Zasadne jest wskazanie, że główny oskarżony o rozbój może próbować „pociągnąć” za sobą inne osoby. Wyjaśnieniom takich osób organy ścigania nie powinny jednak dawać wiary bez sprawdzenia ich zgodności z prawdą. Z treści Pani pytania wynika, że Pani kuzyn nie brał żadnego udziału w całej akcji. Mniemam tylko, że przywiózł sprawcę na miejsce zdarzenia.

 

Zgodnie z poglądem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2007 r. (sygn. akt II AKa 347/2006) „strona podmiotowa pomocnictwa charakteryzuje się zamiarem, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego. Zamiar pomocnika należy pojmować w zgodzie z ogólnym pojęciem zamiaru (umyślności), które określa przepis art. 9 § 1 K.k., wobec powyższego należy przyjąć, iż:

 

1) pomocnictwo jest zawsze umyślne (choć realnie – nie normatywnie – możliwe jest pomaganie nieumyślne);

2) zamiar pomocnika obejmuje dokonanie czynu zabronionego innej osoby, co do którego pomoc jest udzielana;

3) można pomagać nie tylko z zamiarem bezpośrednim, ale i ewentualnym”.

 

Istotne jest także wskazanie, że „dla przyjęcia współsprawstwa (art. 18 § 1 K.k.) nie jest konieczne, aby każda z osób działających w porozumieniu realizowała własnoręcznie znamiona czynu zabronionego czy nawet część tych znamion. Wystarczy natomiast, że osoba taka działa w ramach uzgodnionego podziału ról, ułatwiając bezpośredniemu sprawcy realizację wspólnie zamierzonego celu. W rezultacie o wspólnym działaniu możemy mówić nie tylko wtedy, gdy każdy ze współsprawców realizuje część znamion czynu zabronionego, ale także wtedy, gdy współdziałający nie realizuje żadnego znamienia czasownikowego uzgodnionego czynu zabronionego, ale wykonane wcześniej przez niego czynności stanowią istotny wkład we wspólne przedsięwzięcie. Z istoty konstrukcji współsprawstwa wynika więc, że każdy ze współsprawców ponosi odpowiedzialność za całość popełnionego (wspólnie i w porozumieniu) przestępstwa, a więc także i w tej części, w jakiej znamiona czynu zabronionego zostały wypełnione zachowaniem innego ze współsprawców. Decydujące jest to, czy współdziałający dążyli do tego samego celu wspólnymi siłami (communi auxilio) w ramach wspólnego porozumienia (communi consilio)” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt V KK 391/2005).

 

Innymi słowy, Pani kuzyn powinien wykazywać, że nie pozostawał w zmowie z innymi sprawcami czynu z art. 280 § 1 K.k. i nie był w żaden sposób wtajemniczony w ich zamiary. Świadczy o tym chociażby fakt, że sprawca opuścił miejsce zdarzenia uciekając taksówką. Równie dobrze – rozumując jak organa ścigania – podejrzanym w tej sprawie mógłby być taksówkarz. „O ile dla przyjęcia pomocnictwa niezbędne jest, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym konkretnej sprawy, przekonanie sądu o tym, że istniała osoba indywidualnie oznaczona, względem działań której podejmowane były przez pomocnika czynności określone w dyspozycji przepisu art. 18 § 3 K.k. (oraz dyspozycji przepisu określającego znamiona przestępstwa, którego dopuszczał się sprawca), o tyle brak jest podstaw zarówno do twierdzenia, że osoba ta musi być z imienia i z nazwiska oznaczona w czynie przypisanym pomocnikowi, jak i do twierdzenia, że personalia tej osoby muszą być znane pomocnikowi” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II KK 184/2005).

 

Podczas składania wyjaśnień Pani kuzyn powinien wskazywać, że nie znał zamiarów swoich dawnych kolegów, a wyjaśnienia składane przez sprawców mają na celu „pociągnięcie za sobą” innych osób, aby samemu nie ponieść konsekwencji. Nie jest także wykluczone, że sprawca jest w zmowie z policją w zamian za niższy wymiar kary.

 

W mojej ocenie jest szansa na uniewinnienie od zarzutu współsprawstwa, dlatego warto zastanowić się nad udzieleniem pełnomocnictwa adwokatowi do obrony.

 

Moim zdaniem w przypadku Pani kuzyna nie można zastosować zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, ponieważ czyn, o który jest w chwili obecnej sądzony, miał miejsce w roku 2001, zatem przed skazaniem z czyn art. 279 § 1 K.k. Przepis art. 75 § 1 K.k. stanowi natomiast, że „sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności”. Okres próby biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Czyn z art. 280 § 1 K.k. był popełniony w 2001 roku, zatem na wiele lat przed rozpoczęciem okresu próby. Nie może być zatem zarządzone wykonanie kary pozbawienia wolności.

 

Wykładnia językowa art. 75 § 1 K.k wskazuje, że sąd jest zobowiązany zarządzić wykonanie kary, jeżeli będą jednocześnie spełnione przesłanki przewidziane przepisami prawa. Następną kwestią, która wymaga wykładni, jest przestępstwo podobne. Zgodnie z art. 115 § 3 K.k. przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne. Literatura przedmiotu przyjęła, że za przestępstwa podobne przyjęło się rozumieć przestępstwa skierowane przeciwko temu samemu lub też zbliżonemu dobru prawnemu. Podobieństwo przestępstw jest tym samym rozstrzygane wobec kryterium przedmiotu przestępstwa. Podobnym przestępstwami będą m.in. wszystkie przestępstwa skierowane przeciwko mieniu, a do takich należą kradzież z włamaniem oraz rozbój.

 

 

 

 

*Kodeks karny. Komentarz, red. T. Bojarski et al., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, s. 784.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć minus IX =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl