Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasady rozporządzania majątkiem wspólnym przez małżonków

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 13.07.2009

W artykule tym omówiono zasady rozporządzania majątkiem wspólnym przez małżonków.

Monika Cieszyńska

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa, chyba że zawrą oni umowę majątkową modyfikującą tę wspólność, bądź wyłączającą ją w ogóle (tzw. umowa o rozdzielności majątkowej).

 

Ustawowa wspólność majątkowa jest bezudziałową wspólnością łączną, co w praktyce oznacza, że małżonkowie w czasie jej trwania nie mogą dokonać podziału majątku ani rozporządzić lub zobowiązać się do rozporządzenia udziałem w majątku wspólnym czy w poszczególnych składnikach tego majątku, który w razie ustania wspólności przypadłby im w majątku wspólnym (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Z tych samych względów małżonkowie nie mogą dokonywać między majątkiem wspólnym a ich majątkami osobistymi takich przesunięć majątkowych, które prowadziłyby de facto do podziału majątku wspólnego. Zakaz ten z oczywistych względów nie rozciąga się na rozrządzenia dokonywane na wypadek śmierci. Tym samym każdy z małżonków może sporządzić testament, w którym przekaże swój udział określonej osobie (czy określonym osobom).

 

Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym. Niemniej małżonkowie – mimo braku obowiązku wspólnego dokonywania czynności zarządu majątkiem wspólnym – powinni współdziałać w tym zarządzie oraz wzajemnie informować się o stanie majątku wspólnego (art. 36 K.r.io.).

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Od tej zasady ustawodawca przewidział trzy wyjątki, a mianowicie: po pierwsze, przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie (art. 36 § 3 K.r.io.); po wtóre, istnieją czynności prawne, dla których dokonania potrzebna jest pod rygorem nieważności zgoda drugiego z małżonków (art. 37 § 1 K.r.io.); wreszcie po trzecie, małżonkowie wspólnie winni dokonywać czynności dotyczących istotnych spraw rodziny, np. wyboru miejsca zamieszkania (art. 24 K.r.io.).

 

Przez czynności zarządu należy rozumieć zarówno czynności faktyczne jak i procesowe, w tym czynności zmierzające do zachowania majątku wspólnego. Małżonek dokonujący czynności prawnej zarządu wspólnego działa we własnym imieniu, ale ze skutkiem wobec współmałżonka.

 

Czynności prawne, dla których zawsze potrzebna jest zgoda współmałżonka, to:

 

  1. zbycie, obciążenie, odpłatne nabycie nieruchomości lub użytkowania wieczystego, czy też oddanie nieruchomości do korzystania i pobierania pożytków;
  2. zbycie, obciążenie, odpłatne nabycie prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest lokal lub budynek (np. zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu);
  3. zbycie, obciążenie, odpłatne nabycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego;
  4. darowizna z majątku wspólnego z wyjątkiem darowizn drobnych zwyczajowo przyjętych.

 

Należy zauważyć, iż do nabycia wymienionych rzeczy lub praw konieczna jest zgoda współmałżonka tylko wówczas, gdy nabycie jest odpłatne. Jeśli te przedmioty majątkowe zostaną nabyte pod tytułem darmowym zgoda współmałżonka nie jest potrzebna dla skuteczności nabycia.

 

O tym, czy darowizna jest drobna, przesądza jej wartość. Co do zasady, będzie tu chodziło o drobne darowizny uczynione z okazji imienin, urodzin, komunii świętej, obronienia dyplomu, itp.

 

Drugi z małżonków może udzielić swej zgody: przed dokonaniem czynności, jednocześnie z tą czynnością, bądź – w przypadku umów – po jej dokonaniu. W tym ostatnim przypadku zgoda przyjmuje postać potwierdzenia. Należy pamiętać, iż w przypadku czynności jednostronnych (np. wypowiedzenie stosunku prawnego, przyrzeczenie) zgoda może być wyrażona tylko przed lub w trakcie dokonania czynności.

 

Czynność prawna podjęta bez zgody współmałżonka jest czynnością niezupełną. Od chwili zawarcia umowy do czasu jej potwierdzenia przez drugiego współmałżonka istnieje stan bezskuteczności zawieszonej. W tym czasie umowa wiąże jej strony i żadna z nich nie może od niej odstąpić. Kontrahent współmałżonka może jednak wyznaczyć termin do wyrażenia tej zgody, po bezskutecznym upływie którego nie będzie on już związany umową. Termin ten może zostać przedłużony.

 

Brak potwierdzenia czynności prawnej powoduje, iż umowa jest bezwzględnie nieważna od samego początku. Á contrario złożenie potwierdzenia powoduje, iż umowa jest ważna od samego początku.

 

Jednostronna czynność prawna podjęta bez zgody współmałżonka jest czynnością bezwzględnie nieważną.

 

Zgoda jest oświadczeniem wiedzy, winna być złożona w tej samej formie, co czynność prawna (art. 63 § 2 Kodeksu cywilnego). Zgoda nie musi być złożona kontrahentowi małżonka, wystarczy, że odbierze ją współmałżonek. Wyrażenie zgody nie powoduje, iż współmałżonek, który nie uczestniczył w czynności prawnej, stanie się jej stroną.

 

Gdy jeden z małżonków odmawia zgody na daną czynność prawną, drugi – w celu dokonania tej czynności – może zwrócić się do sądu o wydanie zezwolenia. Sądem właściwym będzie sąd rejonowy. Wniosek o zezwolenie winien być opłacony opłatą sądową w wysokości 40 zł. Postępowanie toczy się w trybie nieprocesowym. Przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, niemniej sąd w składzie jednego sędziego bez udziału ławników winien wysłuchać współmałżonka wnioskodawcy, chyba że uzna to za niecelowe, bądź porozumienie z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Sąd powinien wyrazić zgodę, jeśli podjęcia danej czynności prawnej wymaga dobro rodziny. Wówczas zezwolenie sądu zastąpi zgodę współmałżonka.

 

Należy mieć na uwadze, że może zdarzyć się sytuacja, że czynność prawna, dla której ustawa wymaga zgody współmałżonka, będzie ważna, nawet jeśli takowa zgoda nie została udzielona. Dzieje się tak, gdy kontrahenta współmałżonka chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zdarza się bowiem, że w księdze wieczystej wpisany jako właściciel jest tylko jeden z małżonków, mimo że dana nieruchomość stanowi ich majątek wspólny. Jeśli zatem małżonek wyłącznie wpisany do księgi wieczystej dokona zbycia tej nieruchomości bez zgody współmałżonka, to umowa będzie ważna, gdyż nabywcę chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

 

W celu zapobieżenia takim sytuacjom, drugi ze współmałżonków winien za wczasu wystąpić z powództwem o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Natomiast do czasu prawomocnego wpisu jego jako współwłaściciela, winien domagać się wpisu ostrzeżenia, który wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.

 

Ustawodawca przyznał każdemu z małżonków prawo do złożenia sprzeciwu co do czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez jednego z nich (art. 36¹ K.r.io.). Niemniej wprowadzono tu pewne ograniczenia co do charakteru czynności. Otóż, drugi z małżonków nie może sprzeciwić się czynności:

 

  • zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodzinny,
  • w bieżących sprawach życia codziennego (np. opłata rachunków, zakupy żywności, odzieży, książek do szkoły),
  • podejmowanej w ramach działalności zarobkowej.

 

Sprzeciw musi być wyrażony przed dokonaniem danej czynności. Sprzeciw jest skuteczny między małżonkami. Natomiast względem osób trzecich będzie on skuteczny, jeśli kontrahent wiedział o sprzeciwie lub przed dokonaniem czynności miał rzeczywistą możliwość się z nim zapoznać. W takim wypadku czynność podjęta wbrew sprzeciwowi powinna zostać uznana za nieważną jako sprzeczna z ustawą (art. 56 K.c.).

 

Natomiast jeśli sprzeciw nie był skuteczny względem osób trzecich, czynność prawna będzie zawsze ważna.

 

Sprzeciw może być uchylony przez zezwolenie sądu na warunkach wskazanych przy braku zgody na dokonanie czynności prawnej.

 

Małżonek, który nagminnie nadużywa prawa do samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym, nie informuje współmałżonka o zaciąganych zobowiązaniach albo dokonuje czynności wbrew sprzeciwowi tego drugiego, może zostać pozbawiony samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym przez sąd na żądanie pokrzywdzonego współmałżonka (art. 40 K.r.io.).

 

Zobacz także artykuł: http://www.eporady24.pl/Majatek_wspolny_malzonkow_w_ustroju_ustawowej_wspolnosci_majatkowej_Praktyczne_wyjasnienia,artykuly,3,59,657.html



Stan prawny obowiązujący na dzień 13.07.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - V =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Ustroje majątkowe funkcjonujące w polskim obrocie prawnym

W artykule tym omówiono ustroje majątkowe funkcjonujące w polskim obrocie prawnym.

Majątek wspólny małżonków w ustroju ustawowej wspólności majątkowej. Praktyczne wyjaśnienia

W artykule tym szczegółowo omówiono skład majątku wspólnego małżonków żyjących w ustawowej wspólności majątkowej.

Prawa i obowiązki małżonków

Zawarcie związku małżeńskiego skutkuje uzyskaniem przez małżonków względem siebie oraz osób trzecich i państwa pewnych praw i obowiązków. Określają je w szczególności przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu postępowania cywilnego i postępowania karnego oraz ustaw

Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania

Artykuł porusza zagadnienia odpowiedzialności małżonków za zobowiązania, a w szczególności konsekwencje upadłości przedsiębiorcy pozostającego w związku małżeńskim, zawiera też praktyczne wyjaśnienia dla wierzyciela.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »