.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zapoznanie się z testamentem

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 07.11.2016

Miesiąc temu zmarł mój wujek (kawaler bezdzietny, jego rodzice nie żyją, żyje dwoje rodzeństwa). Był w związku nieformalnym z pewną panią. Do tej pory twierdziła, że nie ma testamentu, a teraz okazało się, że złożyła jakiś testament u adwokata. Czym skutkuje zapoznanie się z testamentem? Co taki testament powinien zawierać, by mieć moc prawną? W jakiej sytuacji można go podważyć? Czy będzie sprawdzone w izbie notarialnej, czy nie ma innego testamentu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zapoznanie się z testamentem u adwokata nie niesie za sobą żadnych skutków prawnych. Jest to jaka sama nazwa mówi jedynie zapoznanie z jego treścią. Może Pani na taką wizytę się udać lub też nie. Najważniejsze, aby taki testament został otwarty i ogłoszony przez sąd.

 

Należy zatem przeprowadzić procedurę dotyczącą otwarcia i ogłoszenia testamentu. Ustawodawca uregulował w przepisach art. 646–654 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie K.p.c.) – ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – sposób, w jaki zainteresowane osoby oraz organy mają oficjalnie dowiadywać się o powołaniu do spadku, o zapisach, poleceniach itp. Ujawnienie testamentu następuje w drodze tzw. ogłoszenia testamentu przeprowadzanego przez sąd.

 

Sąd otwiera i ogłasza przedłożony mu testament, nawet jeżeli nie wpłynie w tym zakresie osobny wniosek zainteresowanego. Otwarcie i ogłoszenie testamentu nie podlega opłacie sądowej.

 

Testament już wcześniej winien znaleźć się w sądzie w związku z dyspozycją przepisu art. 646 K.p.c., zgodnie z którą „każda osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie spadku [czyli sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy], gdy dowie się o śmierci spadkodawcy”. W przypadku testamentów notarialnych, zdeponowanych u notariusza, z wykonaniem przedmiotowego obowiązku nie będzie zapewne większego problemu. W pozostałych przypadkach, jeśli testament, o którym wiadomo, że został spisany, do sądu jednak nie wpływa, ten, kto bezzasadnie uchyla się od wykonania obowiązku jego przedłożenia, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę.

 

Specyficznym rozwiązaniem prawnym jest przepis art. 649 § 2 K.p.c., stosownie do którego „o terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności”.

 

Otwarcie i ogłoszenie testamentu odbywa się zatem, jak wynika z przytoczonego wyżej unormowania, na posiedzeniu jawnym, o którego terminie nie zawiadamia się osób zainteresowanych, przy czym osoby takie mogą być jednak obecne przy tej czynności, jeśli powezmą (z dowolnego źródła) wiadomość o posiedzeniu. Uprawnienie do uczestnictwa w posiedzeniu oznacza w szczególności, że jeżeli zainteresowani zażądają – w chwili złożenia testamentu – stosownego zawiadomienia o terminie i miejscu posiedzenia, to sąd zobowiązany jest to żądanie spełnić.

 

Równocześnie jednak, aby spełnić wymóg jawności treści testamentu, sąd o dokonanym otwarciu i ogłoszeniu (a nadto o innych istotnych dla zainteresowanych faktach, w szczególności o treści konkretnego rozrządzenia testamentowego) w miarę możności zawiadamia osoby, których rozrządzenia testamentu dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku, jeżeli zostali ustanowieni.

 

W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu sąd opisuje jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła.

 

Testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku. Oryginału testamentu nie wydaje się osobom zainteresowanym – a tym bardziej niezainteresowanym – ani w toku postępowania spadkowego, ani po jego zakończeniu (§ 142 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych). Zawsze jednak można wnosić o wydanie jego kserokopii (uwierzytelnionej lub zwykłej) z akt sprawy.

 

Reasumując, sąd nie będzie zawiadamiał oprócz wnioskodawcy żadnych innych spadkobierców o terminie otwarcia i ogłoszenia testamentu. Gdy już testament będzie otwarty, będzie można wystąpić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć bez względu na to, ile czasu upłynęło od śmierci spadkodawcy. Wniosek powinien być złożony w sądzie rejonowym odpowiednim dla ostatniego adresu zamieszkania spadkodawcy. Nie ma znaczenia, który spadkobierca go złoży. We wniosku trzeba wymienić wszystkich spadkobierców (imiona, nazwiska, stopień pokrewieństwa ze zmarłym)

 

Na rozprawie w sądzie musi być osoba, która złożyła wniosek, pozostali spadkobiercy zostaną powiadomieni, ale nie muszą być obecni, chyba że zostaną wezwani przez sąd.

 

Testament własnoręczny powinien zawierać:

 

  • datę,
  • wskazanie spadkobierców i jakie elementy majątku otrzymują,
  • własnoręczny podpis spadkodawcy.

 

Co się tyczy podważenia testamentu, to wskazać należy, iż jest to możliwe jedynie w wypadku, gdy testament został sporządzony:

 

  • w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
  • pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
  • pod wpływem groźby.

 

Ponadto testament własnoręczny może zostać uznany za nieważny, gdy został sfałszowany – w takim wypadku, w toku postępowania sądowego, zostanie powołany biegły grafolog, którego zadaniem będzie porównanie próbek pisma zawartych w testamencie z próbkami pisma spadkodawcy.

 

Wątpliwości budzi też sytuacja, jeżeli testament nie został opatrzony datą, a istnieją wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

 

Warto pamiętać, że na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można powoływać się po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie dziesięciu lat od otwarcia spadku.

 

Podważanie ważności testamentu może już nastąpić na etapie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć + 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »