Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zapisy o zakazie konkurencji w umowie o pracę

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 18.02.2009

W artykule omówione zostały możliwości, jakimi dysponuje pracodawca w celu zabezpieczenia swoich interesów na wypadek łamania zakazu konkurencji przez pracownika oraz kwestia odszkodowania dla pracownika zobowiązanego do przestrzegania umowy o zakazie konkurencji.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pracodawcy niejednokrotnie inwestują w swoich pracowników znaczne kwoty związane z ich wyszkoleniem czy przyuczeniem do zawodu. Pracownicy mają często dostęp do ważnych informacji dotyczących pracodawcy, których ujawnienie naraziłoby pracodawcę na szkodę. Dlatego sytuacja, w której pracownik wykorzystuje wiedzę uzyskaną dzięki pracodawcy, pracując dla konkurencyjnych przedsiębiorstw, jest dla tego ostatniego wybitnie niepożądana.

 

W celu zabezpieczenia swoich interesów pracodawca może doprowadzić do zawarcia z pracownikiem umowy o zakazie konkurencji. Regulacje dotyczące takich umów zawarte są w art. 1011-1014 Kodeksu pracy.

 

Zgodnie z art. 1011 § 1 Kodeksu pracy w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność.

 

Natomiast stosowanie do art. 1012 § 1 Kodeksu pracy przepis art. 1011 § 1 stosuje się odpowiednio, gdy pracodawca i pracownik – mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę – zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

 

Jak z powyższego wynika, umowa o zakazie konkurencji może dotyczyć zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej w okresie zatrudnienia jak i po jego ustaniu.

 

W umowie zakazującej prowadzenia działalności konkurencyjnej pracownik zobowiązuje się do powstrzymania się od prowadzenia działalności, która pokrywałaby się z zakresem działalności pracodawcy (podstawowej i ubocznej) i naruszałaby lub zagrażała interesom pracodawcy.

 

Działalność konkurencyjna może być wykonywana w różnych formach. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt. I PKN 221/01) wskazano, co może być działalnością konkurencyjną, a mianowicie: „może to być świadczenie na rzecz innego podmiotu pracy na podstawie stosunku pracy, umowy-zlecenia lub umowy o świadczenie usług, prowadzenie interesów konkurencyjnych na własny lub cudzy rachunek (powiernictwo, pełnomocnictwo, pośrednictwo, zarząd), uczestniczenie w przedsięwzięciach konkurencyjnych lub wykonywanie w nich funkcji doradczych, posiadanie udziałów (akcji) w spółkach konkurencyjnych itp.”

 

W przypadku umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy, jeżeli pracownik podejmie pracę u innego pracodawcy lub inną działalność, a dotychczasowy pracodawca uzna, iż jest to działalność konkurencyjna, będzie mógł domagać się od tego pracownika odszkodowania na zasadach odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy (art. 114-123 Kodeksu pracy).

 

Odszkodowanie to w razie winy nieumyślnej nie może przekroczyć trzykrotności wynagrodzenia za pracę, a w razie winy umyślnej odszkodowanie to może obejmować całą szkodę, jakiej doznał pracodawca wraz z utraconymi korzyściami.

 

W przypadku umowy o zakazie konkurencji trudno sobie wyobrazić, iż po zawarciu umowy pracownik może nieumyślnie naruszyć jej warunki, dlatego w razie podjęcia przez pracownika działalności konkurencyjnej dotychczasowy pracodawca będzie mógł domagać się odszkodowania w wysokości rzeczywiście poniesionej szkody oraz utraconych korzyści.

 

W przypadku ewentualnej sprawy sądowej dotychczasowy pracodawca będzie musiał wykazać, że pracownik, podejmując działalność konkurencyjną, naruszył umowę o zakazie konkurencji, a także przedstawić rozmiar szkód, jakich w związku z tym doznał. Wysokość poniesionych strat i utraconych korzyści będzie musiała zostać poparta konkretnymi dowodami.

 

Należy podkreślić, iż złamanie zakazu konkurencji – niezależnie od zapisów zawartych w umowie oraz odpowiedzialności odszkodowawczej – stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

 

W umowie o zakazie konkurencji określa się okres jej obowiązywania po rozwiązaniu stosunku pracy z pracodawcą oraz wysokość należnego z tego tytułu odszkodowania dla pracownika.

 

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy odszkodowanie należne pracownikowi nie może być niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy i musi być wypłacane przez okres obowiązywania zakazu. Jeżeli jednak strony nie uzgodnią w umowie o zakazie konkurencji odszkodowania za powstrzymanie się od prowadzenia działalności konkurencyjnej, umowa ta pozostaje ważna, ale pracownikowi – zgodnie z art. 56 K.c. w związku z art. 300 K.p. – przysługuje odszkodowanie w minimalnej wysokości, określonej w art. 1012 § 3 K.p. (zob. uchwała SN z 3.12.2003 r., III PZP 16/03, wyrok SN z 17.12.2001 r., I PKN 742/00).

 

Jeżeli po rozwiązaniu umowy o pracę dotychczasowy pracodawca nie będzie wypłacał pracownikowi odszkodowania zgodnie z umową, pracownik będzie mógł wystąpić przeciwko niemu na drogę sądową o zapłatę tego odszkodowania. Jednocześnie należy wskazać, iż w przypadku niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania, umowa o zakazie konkurencji przestaje obowiązywać (art. 1012 § 2 K.p.).

 

Wiele wątpliwości i rozbieżności budzi w doktrynie prawa pracy możliwość wprowadzenia do umowy o zakazie konkurencji klauzuli o karze umownej. Taka klauzula z pewnością jest niedopuszczalna w umowach o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy (art. 1011 K.p.). Wątpliwości budzi natomiast możliwość wprowadzenia kary umownej w umowach o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy (art. 1012 K.p.). Znaczna część prawników twierdzi, że stosowanie kary umownej w stosunkach pracy, w tym również w umowach o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, jest niedopuszczalne. Zgodnie z drugim stanowiskiem zastrzeżenie w umowach o zakazie konkurencji zapisów o karze umownej jest dopuszczalne.

 

Zgodnie z art. 1013 K.p. umowy o zakazie konkurencji wymagają – pod rygorem nieważności – formy pisemnej.


Stan prawny obowiązujący na dzień 18.02.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery + 1 =

 

»Podobne materiały

Warunki podwyższania czynszu w lokalach stanowiących własność prywatną

Artykuł szczegółowo omawia warunki podwyższania czynszu w lokalach stanowiących własność prywatną. Zawiera wiedzę niezbędną zarówno lokatorowi jak i właścicielowi dla skutecznego realizowania ich praw w tym zakresie.

 

Zawarcie ugody z wierzycielem

Ugoda jest czynnością prawną (a w przypadku ugody sądowej również czynnością procesową), przez którą strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, w szczególności w celu zapewnienia wykonania wzajemnych roszczeń albo by uchylić istniejący spór. Ugoda może przybrać formę ugody pozasądowej lub ugody są

 

Jak konsument może się bronić przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi przedsiębiorców?

Stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych przez przedsiębiorcę nie musi pozostawać bez reakcji konsumentów. Mają oni bowiem szerokie możliwości obrony przed takimi praktykami zarówno na drodze indywidualnego pozwu do sądu, jak i skargi do właściwych organów.

 

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Artykuł omawia kwestie związane z odpowiedzialnością spadkobiercy za długi spadkodawcy. W jego treści przybliżono warunki, zakres oraz podmioty objęte tą odpowiedzialnością.

 

Czy dziedziczą dalsi krewni?

Możliwe jest w dziedziczeniu ustawowym nabycie spadku przez dalszych krewnych spadkodawcy, takich jak wujkowie spadkodawcy lub jego kuzyni, przy czym pierwszeństwo w spadkobraniu mają osoby o bliższym stopniu pokrewieństwa. Jeżeli natomiast spadkodawca w testamencie wskazał jako spadkobierców dalszy

 

Prokura

Artykuł omawia instytucję prawną prokury, jako szczególnego rodzaju pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorcę.

 

Formy działalności gospodarczej

Działalność gospodarczą można prowadzić w dwóch podstawowych formach prawnych – jako osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą lub w formie spółki prawa handlowego. Co najmniej dwóch przedsiębiorców może również utworzyć spółkę cywilną, która jednak nie posiada statusu przedsiębiorcy.

 

Przestępstwo a wykroczenie skarbowe

Przestępstwa i wykroczenia skarbowe stypizowane są w jednej ustawie, a podstawowym kryterium ich rozróżnienia jest rodzaj kary, która grozi za popełnienie czynu.

 

Dane na stronie internetowej firmy

Niektóre spośród spółek handlowych zobowiązane są do podawania na stronach internetowych podstawowych danych je identyfikujących. Szerszy katalog informacji muszą ponadto zamieszczać na stronie internetowej przedsiębiorcy, którzy świadczą usługi lub oferują towary w sprzedaży na odległość, zwłaszcza

 

Działalność gospodarcza obcokrajowca w Polsce

Działalność gospodarcza w Polsce może być prowadzona nie tylko przez obywateli polskich, ale również przez cudzoziemców. W zależności jednak od tego, czy obcokrajowiec posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej czy też nie, może być on zobowiązany do posiadania zezwolenia na pobyt

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »