Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zamiana lokali mieszkalnych a zasiłek stały

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 24.01.2017

Czy osoba będąca na świadczeniach socjalnych (zasiłek stały) może dokonać zamiany lokalu bez utraty świadczeń? Otóż zamieszkujemy w domku jednorodzinnym, który mamy na współwłasność z wujkiem. Chodzi właśnie o niego, gdyż to on otrzymuje zasiłek z MOPS. Chcielibyśmy kupić mu domek za miastem w zamian za przepisanie własności na nas, czy wówczas wujek straci prawo do zasiłku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (dalej „ustawa”) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie.

 

Dla uzyskania zasiłku – obok wymogu niezdolności do pracy – konieczne jest także wypełnienie kryterium dochodowego. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91), przysługuje bowiem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 604 zł, zwanej dalej „kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej”.

 

Gdyby Pani wujek uzyskał z tytułu zamiany mieszkań jakikolwiek dochód, dochód ten musiałby być uwzględniony przy ocenie spełnienia tego kryterium.

 

Za „dochód” uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

 

„1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób” [art. 8 ust. 3 ustawy].

 

Do dochodu nie wlicza się (art. 8 ust. 4):

 

„1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U., poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753)”.

 

Przyjmuje się, że powyższy katalog jest zamknięty. Gdyby zatem wujek skorzystał na zamianie w ten sposób, że jakiekolwiek kwoty zostałyby mu wpłacone albo też jakikolwiek dług w jego imieniu zostałby wpłacony, kwoty te wliczałyby się do jego dochodu.

 

Zgodnie z art. 8 ust. 11:

 

„11. W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

– kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

12. W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód”.

 

Jeśliby wujek by nie skorzystał na zamianie w tym znaczeniu, że zamiana dotyczyłaby świadczeń ekwiwalentnych (równoważnych), tj. wujkowi zostałby zakupiony domek takiej samej wartości jak jego udział we współwłasności, operacja ta nie wpłynęłaby na otrzymywanie świadczeń.

 

Zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dn. 19 września 2006 II SA/Łd 301/06 (z uzasadnienia):

 

„Owszem można byłoby zgodzić się, iż w następstwie dokonanej zamiany mieszkań jedna ze stron uzyskuje dochód, ale to musiałoby wynikać z ustalenia nieekwiwalentności tego co strony wzajemnie świadczyły w wykonaniu umowy zamiany”.

 

Jeśliby został wujkowi zakupiony domek o wartości niższej niż jego aktualny udział w nieruchomości, można by rozważać utratę świadczeń na podstawie art. 11 i 12 ustawy, bowiem nie wykorzystał on możliwości, które posiada – żądania dopłaty do wysokości wartości jego udziału:

 

Art. 11. 1. W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. (…)

Art. 12. W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia.”

 

Jeśliby natomiast wujkowi zostałby kupiony domek o wyższej wartości, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie spowoduje to także po jego stronie powstania dochodu, będzie to bowiem tzw. świadczenie w naturze, o którym mowa w cytowanych wcześniej wyłączeniach z art. 8 ust. 4. Zgodnie z komentarzem do art. 8 ustawy o pomocy społecznej I. Sierpowskiej:

 

„W orzecznictwie za świadczenie w naturze została uznana darowizna mieszkania. Sąd nie uznał takiej darowizny za dochód, ale za swoistego rodzaju świadczenie w naturze, z którego obdarowany czerpie korzyść w postaci uzyskania własnego lokalu zaspokajającego jego potrzeby mieszkaniowe. Darowizna mieszkania nie wprowadza u obdarowanego żadnych zmian w faktycznych dochodach czy ich braku. Nie stanowi ona bowiem źródła jego utrzymania. Za taką interpretacją przepisu art. 8 ust. 3, zdaniem sądu, przemawia również orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 listopada 2009 r., II SA/Łd 575/09, LEX nr 531608; wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2007 r., I OSK 1549/06, LEX nr 372580; z dnia 8 grudnia 2006 r., I OSK 700/06, LEX nr 320923).”

 

Podsumowując, jeśli domek będzie równej lub wyższej wartości niż udział wujka w nieruchomości, zamiana nie wpłynie na otrzymywanie świadczeń. Jeśli byłby wartości mniejszej, ośrodek pomocy społecznej (w zależności od sposobu swojego działania) mógłby powołać się na art. 11 i 12 ustawy i odmówić świadczeń.

 

Dla jasności interpretacji planowanych operacji właściwe będzie zastosowanie formy zamiany, aby nie doprowadzić do sytuacji, gdzie np. najpierw wujek daruje swój udział Państwu, a następnie zostanie dla niego zakupiony domek (wtedy to pierwsze zdarzenie mogłoby mieć wpływ na odpowiedzialność). Czyli to Państwo nabędą domek, a następnie umową zamiany udział zostanie zamieniony z własnością domku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem + osiem =

»Podobne materiały

Obiady w szkole – czy mogę starać się o zwrot pieniędzy?

Na początku miesiąca opłaciłam posiłki dla dziecka w szkole (z góry za cały miesiąc). Dowiedziałam się jednak, że mogę starać się o dofinansowanie z ośrodka pomocy. Uzyskałam to świadczenie, ale teraz nie wiem, jak odzyskać wpłacone przeze mnie pieniądze. Proszę o pomoc.  

 

Czy będę zmuszona płacić za DPS ojca?

Ojciec ma emeryturę 1700 zł, oszczędności 50 000 zł i mieszkanie. Czy opieka społeczna złoży wniosek do sądu o dopłatę do DPS, jeżeli nie wystarczy pieniędzy? Nie mam rodzeństwa, mam na utrzymaniu jedno dziecko, a zarabiamy razem z mężem ok. 2800 zł brutto. Ojciec jest agresywny. Nie mogę go pr

 

Opłaty za utrzymanie mamy w domu pomocy społecznej

Moje pytanie dotyczy obowiązków prawnych wobec rodziców osób nieposiadających polskiego obywatelstwa. Już od 30 lat jestem obywatelką szwedzką i mieszkam w Szwecji. Problem dotyczy opłaty do pełnego kosztu utrzymania mojej mamy w domu pomocy społecznej w Polsce. Otrzymałam pismo z MOPR w sprawie prz

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »