.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zaległe składki ZUS osoby współpracującej

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 25.04.2017

Moi rodzice prowadzą mały sklep od lat 90-tych: tata jest właścicielem firmy, mama osobą współpracującą (od wielu lat z tego tytułu zgłoszoną do ubezpieczenia). Niestety ich księgowa nie uwzględniła faktu, że za osoby współpracujące też należy opłacać składki ZUS, czego skutkiem są zaległe należności do ZUS z lat 2011-2016. Rodzice dowiedzieli się o tym dopiero 3 miesiące temu – zostali zaproszeni na rozmowę do oddziału ZUS i przekazano im te informacje oraz podano kwoty zaległych składek i odsetek. Rodzice, kiedy dowiedzieli się o tej sytuacji, złożyli zaległe deklaracje do ZUS. Czy istnieje jakaś możliwość umorzenia tych składek lub znaczącego zmniejszenia należności?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zaległe składki ZUS osoby współpracującej

Fot. Fotolia

Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia. Taką definicję osoby współpracującej zawarto w art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz. U. 2007 r. Nr 11, poz. 74; dalej jako „u.s.u.s.”). Oznacza to, że przedsiębiorca może w swojej firmie zatrudnić członka swojej rodziny, ale dla celów ubezpieczeń społecznych osoba ta zawsze będzie traktowana jako osoba współpracująca, nawet jeżeli przedsiębiorca zawrze z nią umowę o pracę.

 

Jeżeli współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest dla członka rodziny jedynym tytułem ubezpieczenia, to wówczas podlega on obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s.). Natomiast do ubezpieczenia chorobowego może przystąpić dobrowolnie, na swój wniosek (art. 11 ust. 2 u.s.u.s.). Ubezpieczeniom obowiązkowym osoba współpracująca podlega od dnia rozpoczęcia współpracy, natomiast do ubezpieczenia chorobowego może przystąpić od dnia wskazanego przez siebie we wniosku o objęcie ubezpieczeniem chorobowym, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym ten wniosek został złożony (art. 13 pkt 5 i art. 14 ust. 1 u.s.u.s.). Od powyższej zasady występuje jednak wyjątek. Jeżeli zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zostanie złożone w ciągu siedmiu dni od dnia rozpoczęcia współpracy, wtedy objęcie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia rozpoczęcia współpracy lub od dnia wskazanego we wniosku (art. 14 ust. 1a u.s.u.s.).

 

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób współpracujących przy prowadzeniu działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (art. 18 ust. 8 u.s.u.s.). Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Pamiętać należy, że obowiązek płacenia składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ograniczony jest do tak zwanej rocznej kwoty podstawy wymiaru składek, która odpowiada trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej (art. 19 ust. 1 u.s.u.s.). Na rok 2007 jest to kwota 78.480 zł (obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2007; M. P. Nr 90 poz. 951). Po przekroczeniu powyższego limitu nie należy odprowadzać składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (art. 19 ust. 3 u.s.u.s.). Pomimo tego okres ten jest traktowany jako okres ubezpieczenia, czyli jest zaliczany do stażu pracy osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 19 ust. 7 u.s.u.s.).

 

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe osób współpracujących stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, czyli zadeklarowana podstawa wymiaru. Nie może ona jednak być niższa niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale ani też nie może przekraczać miesięcznie 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (art. 20 ust. 1 i 3 u.s.u.s.). Obliczona w ten sposób podstawa obowiązuje od trzeciego miesiąca kwartału kalendarzowego przez kolejne trzy miesiące. Pamiętać przy tym należy, że przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe nie stosuje się ograniczeń występujących przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, które związane są z kwotą rocznego limitu podstawy wymiaru składek (art. 20 ust. 2 u.s.u.s.). Oznacza to, że nawet jeżeli osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej przekroczy określoną na dany rok kwotę rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z czym wiąże się zaprzestanie opłacania składek za dalszy okres pracy, to nadal należy opłacać zarówno składkę chorobową jak i wypadkową. Zasada ta ma jednak tylko znaczenie dla osób, które deklarują opłacanie składek od kwoty wyższej niż najniższa podstawa wymiaru składek czyli 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

 

Osoba współpracująca podlega również obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Podstawę wymiaru składki zdrowotnej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału włącznie z wypłatami z nagród z zysku. Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Do wysokości podstawy wymiaru składki zdrowotnej nie stosuje się ograniczenia do kwoty 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Nie będzie ona także zmniejszona do liczby dni faktycznego podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w danym miesiącu kalendarzowym. Składka jest miesięczna i niepodzielna. Podkreślić należy, że składkę zdrowotną w pełnej wysokości należy zapłacić także w przypadku przebywania na zasiłku chorobowym przez cały miesiąc lub jego część. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest dla wszystkich ubezpieczonych jednakowa i od dnia 1 stycznia 2007 r. wynosi 9% podstawy wymiaru (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

 

Za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, która podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym należy również odprowadzać składki na Fundusz Pracy (art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – Dz. U. 2004 r. Nr 99, poz. 1001). Składkę opłaca się od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, nie niższych w przeliczeniu na okres miesiąca niż minimalne wynagrodzenie, tj. od 1 stycznia 2007 r. – 936 zł (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r.; Dz. U. Nr 171 poz. 1227). Składka na Fundusz Pracy wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe i w całości finansuje ją za osobę współpracującą prowadzący działalność gospodarczą.

 

Obecnie można wnioskować o rozłożenie na raty zaległych składek lub ich umorzenie, chociaż, muszę podkreślić, że umorzenie jest raczej mało prawdopodobne.

 

Przepis art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym przedsiębiorca zainteresowany umorzeniem może zwrócić się do Zakładu z odpowiednim wnioskiem. Aby Zakład pozytywnie rozpatrzył taki wniosek, muszą być jednak spełnione pewne warunki. Podstawową zasadą jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.). Ustawodawca wyraźnie określił przy tym, kiedy taka całkowita nieściągalność zachodzi, a mianowicie gdy:

 

„1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z powodu braku pieniędzy nawet na koszty postępowania upadłościowego,

3) dłużnik zaprzestał prowadzenia działalności, a jednocześnie brak majątku, z którego można by prowadzić egzekucję, brak małżonka, następców prawnych i jakiejkolwiek możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

6) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.”

 

Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne odwołanie nie przysługuje. Przysługuje natomiast prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).

 

Z kolei zgodnie z art. 29:

 

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa.”

 

Proszę najpierw ustalić wysokość zobowiązania i wnioskować o rozłożenie na raty. Ewentualnie – o ile jest to możliwe, wykreślić mamę jako osobę współpracującą, wskazując, że nie wykonywała takiej funkcji, ale tu zapewne ZUS posiada jakieś dowody na pracę mamy w firmie ojca.

 

Jeśli nie jest możliwe wykluczenie mamy z działalności ojca wstecz poprzez korektę zgłoszenia – to niestety składki trzeba będzie zapłacić, albo jednorazowo, albo na raty.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus 7 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »