Mamy 10 833 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakaz konkurencji

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 18.03.2015

Pracownik może w drodze umowy z pracodawcą zobowiązać się, iż nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy oraz że nie będzie świadczył pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Klauzulę zakazu konkurencji mogą też zawierać umowy cywilnoprawne, chociaż zakaz taki nie jest uregulowany w Kodeksie cywilnym.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakaz konkurencji w prawie pracy

 

Zgodnie z art. 101(1) § 1 Kodeksu pracy1, w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik (w czasie trwania stosunku pracy) nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji). Umowa o zakazie konkurencji jest umową fakultatywną, odrębną od umowy o pracę, chociaż technicznie zakaz konkurencji może mieć postać dodatkowego postanowienia w umowie o pracę. Umowa taka może być nieodpłatna, może też jednak przewidywać odszkodowanie dla pracownika.

 

Na mocy art. 101(2) § 1 K.p., jeżeli pracownik ma dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, umowa o zakazie konkurencji może obowiązywać również po ustaniu stosunku pracy. W takiej umowie określony musi być jednak okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy, przy czym nie może być ono niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji (odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach). Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

 

Zarówno umowa o zakazie konkurencji zawarta na czas istnienia stosunku pracy, jak i umowa rozciągająca zakaz na okres po ustaniu stosunku pracy, powinny być zawarte w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

 

Przez działalność konkurencyjną należy rozumieć czynności zarobkowe pracownika, jeżeli zbieżne są one z zakresem działalności pracodawcy. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego2 zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej musi być odniesiony do przedmiotu działalności pracodawcy określonego w przepisach prawa lub w postanowieniach aktów założycielskich, statutów lub umów tworzących dany podmiot prawa, wobec czego umowa o zakazie konkurencji nie może zawierać postanowień, które zobowiązywałyby pracownika do niepodejmowania działalności niepokrywającej się z przedmiotem działalności pracodawcy.

 

Pracownik, który nie przestrzega zakazu konkurencji, ponosi względem pracodawcy odpowiedzialność odszkodowawczą. Zgodnie bowiem z art. 101(1) § 2 K.p. pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody.

 

Zakaz konkurencji w umowach cywilnoprawnych

 

Kodeks cywilny3, regulujący tzw. niepracownicze formy zatrudnienia (umowę-zlecenie, umowę o dzieło), nie zawiera przepisów regulujących zakaz konkurencji. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by zgodnie z zasadą swobody zawierania umów strony umowy cywilnoprawnej zamieściły w umowie klauzulę dotyczącą zakazu konkurencji. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego, w szczególności wyrok z dnia 11 września 2003 r.4, w którym SN postawił tezę, iż zleceniobiorca może zgodnie z zasadą swobody umów zobowiązać się wobec zleceniodawcy do niepodejmowania działań konkurencyjnych w czasie trwania umowy.

 

 

 

 

__________________________

1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502)

2 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2002 r. I PKN 221/01

3 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.)

4 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 r. III CKN 579/01



Stan prawny obowiązujący na dzień 18.03.2015

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI - pięć =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »