Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadośćuczynienie pieniężne za szkody wyrządzone przy leczeniu

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 07.05.2008

Artykuł omawia problematykę zadośćuczynienia za szkody wyrządzone przy leczeniu.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo medyczne stoi na straży najbardziej fundamentalnych praw osób fizycznych: życia i zdrowia, ale także innych dóbr osobistych czy prawa do samodecydowania (np. wyrażania zgody na badania, zabiegi).

 

Na wstępie wprowadźmy rozróżnienie na szkody majątkowe, czyli takie za które przysługuje odszkodowanie; oraz szkody niemajątkowe – za które można dochodzić zadośćuczynienia.

 

Zadośćuczynienie to forma kompensacji szkody niemajątkowej, a zatem odszkodowania za krzywdę, jaka powstała na skutek działań personelu medycznego. Mamy jednak także możliwość uzyskania kompensacji szkody majątkowej, np.: kosztów dodatkowego leczenia czy rehabilitacji albo utraty możliwości zarobkowych.

 

Zgodzić należy się z tezą wyrażoną przez Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2000 roku (sygn. akt: I CKN 969/98, Lex nr 50824), mianowicie że zadośćuczynienie nie ma stanowić kary, lecz jest sposobem naprawienia krzywdy. Celem zadośćuczynienia jest bowiem złagodzenie cierpień. Winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszelkie cierpienia nie tylko fizyczne ale i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które wystąpią w przyszłości.

 

Zadośćuczynienia za szkodę wyrządzoną podczas leczenia można domagać się na rzecz osoby pokrzywdzonej, czyli pacjenta, ale nie tylko. Zadośćuczynienia można domagać się na wskazany cel społeczny, np. fundację lub stowarzyszenie zajmujące się prawami pacjenta.

 

Pacjent może wystąpić do sądu z żądaniem zadośćuczynienia nie tylko z powodu naruszenia dóbr osobistych, czyli na podstawie przepisów art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego. Ale przede wszystkim powinien rozważyć tę możliwość w oparciu o przepisy art. 19 i 19a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 14 z 2007 r., poz. 89z późn. zm.). Nie każde prawo pacjenta jest bowiem dobrem osobistym i nie zawsze znajdzie ono ochronę na podstawie wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego.

 

Jeśli zatem prawa pacjenta w postaci dóbr osobistych zostały naruszone przez działania personelu medycznego, pacjent ma prawo wystąpić z żądaniem albo na podstawie przepisów art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego, albo przepisów art. 19 i 19a ustawy o z.o.z. Wybór ten pozostawia się osobie uprawnionej do wystąpienia z takim żądaniem. Jeśli zaś naruszono prawa pacjenta inne niż dobra osobiste, to w grę wchodzą albo przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, albo przepisy innej ustawy, która reguluje środki ochrony dla naruszonego działaniem personelu medycznego dobra. Przykłady takich przepisów wskazuję w dalszej części opracowania.

 

Na podstawie przepisu art. 19 ustawy o z.o.z. pacjent ma prawo do:

  1. świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, a w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń – do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych procedury ustalającej kolejność dostępu do tych świadczeń;
  2. informacji o swoim stanie zdrowia;
  3. wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub ich odmowy, po uzyskaniu odpowiedniej informacji;
  4. intymności i poszanowania godności w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych;
  5. umierania w spokoju i godności.

 

Wyodrębniono również prawa pacjenta, których zakład opieki zdrowotnej nie jest zobligowany zapewniać z własnych środków, ale powinien umożliwić ich realizację. Są to przede wszystkim prawa do:

  1. dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez siebie;
  2. kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z osobami z zewnątrz;
  3. opieki duszpasterskiej.

 

Przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie są regulacjami wyczerpującymi w zakresie ochrony praw pacjenta. W polskim systemie prawnym odnajdziemy jeszcze inne przepisy, które chronią prawa pacjenta, a w szczególności prawo do ochrony danych osobowych. Na specjalną ochronę zasługują dane osób fizycznych związane ze stanem zdrowia, nałogami, kodem genetycznym, życiem seksualnym. Są to tak zwane dane sensytywne, tj. szczególnie chronione na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych.

 

Prawa pacjenta podlegają jednak pewnym ograniczeniom wynikającym z innych przepisów. Istnieją bowiem przepisy, które wprowadzają tzw. „przymus leczenia” – dotyczy to w szczególności osób małoletnich, nosicieli określonych chorób, a także osób psychicznie chorych. Są to m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach, a także przepisy ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Wprowadzenie takich ograniczeń jest uzasadnione interesem państwa, a w szczególności pozostałych obywateli, którzy nie mogą zostać pozbawieni ochrony.


Stan prawny obowiązujący na dzień 07.05.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden minus 3 =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »