.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadłużenie wobec dwóch oddziałów ZUS

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 07.12.2009

Mój ojciec w związku z prowadzoną do połowy 2007 roku działalnością gospodarczą i współpracą z nieuczciwymi kontrahentami zadłużył się w urzędzie skarbowym i ZUS. Zaległości wobec urzędu skarbowego już zostały spłacone, natomiast w ZUS Oddział w Gdańsku ojciec otrzymał układ ratalny na spłatę zadłużeń od 2000 roku. Wcześniejsze musiał zapłacić jednorazowo. Kilka dni temu odwiedził nas poborca skarbowy, domagający się spłaty zadłużenia z lat 1995-1997 w oddziale ZUS w innej miejscowości. Czy ZUS oddział wojewódzki może nie wiedzieć o układzie ratalnym w inspektoracie? Czy ZUS może domagać się zwrotu zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, skoro w tamtym okresie ojciec nie mógł korzystać z pomocy lekarskiej w ramach ubezpieczenia? Co możemy zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Struktura terenowa ZUS opiera się na 42 oddziałach nadzorujących pracę 221 inspektoratów i 63 biur terenowych.

 

Informacja o zawieranych z dłużnikami układach z reguły nie jest przesyłana dalej, ponieważ zawarty układ dotyczy zaległych należności na rzecz danego oddziału ZUS. Z pytania wynika, że Pański ojciec ma zaległości, które zostały objęte układem ratalnym, wobec ZUS Oddział w Gdańsku. Jednakże jeśli Pański ojciec ma też zaległości wobec oddziału ZUS z innego miasta, to układ ich nie dotyczy i nie wiąże, ponieważ są to dwie różne sprawy i dwa odrębne zadłużenia na rzecz ZUS.

 

W kwestii egzekucji: artykuł 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustanawia prawo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dochodzenia należności z tytułu składek na drodze przymusowego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z powołaną ustawą „składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane »należnościami z tytułu składek«, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej”. Należności te „podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych, należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika, w wysokości odpowiadającej miejscowym zwyczajom”.

 

Egzekucja należności z tytułu składek odbywa się w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy egzekucja jest prowadzona przez dyrektora Oddziału ZUS lub Naczelnika Urzędu Skarbowego.

 

Zgodnie z art. 15 § 1 tej ustawy „egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia”.

 

Z powyższego artykułu wynika, że jeśli takiego upomnienia Pański ojciec nie otrzymał, to poborca skarbowy nie może egzekwować należności. Proszę jednak pamiętać, że są sytuacje, w których dopuszczalne jest wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Takie sytuacje określa m.in. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

 

Dotyczy to m.in. sytuacji gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu lub zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczania albo uiszczania należności pieniężnej bez wezwania.

 

By odpowiedzieć na pytanie, na spłatę jakich należności ZUS przeznacza otrzymane środki w pierwszej kolejności, trzeba sięgnąć do przepisów Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek […]. Zgodnie z tymi przepisami, gdy dokonywana po terminie płatności wpłata nie pokrywa w całości kwoty zaległości składkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie w poczet kwoty zaległości składkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości składkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Oznacza to, że na koncie płatnika po rozliczeniu takiej wpłaty pozostanie zadłużenie z tytułu różnicy składek, które należy uregulować również łącznie z odsetkami za zwłokę.

 

Co do zadłużenia wobec oddziału ZUS w drugiej miejscowości, to pozostaje bądź ubiegać się o objęcie ich także układem ratalnym, bądź wnioskować o ich umorzenie. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera uregulowania umożliwiające umorzenie należności z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Konieczne jest jednak spełnienie kilku istotnych warunków. Zgodnie z art. 28 ustawy „należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności”. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

 

  1. dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
  2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z określonych przyczyn,
  3. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
  4. naczelnik urzędu skarbowego stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
  5. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

 

Ponadto w myśl art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych „należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności”. Szczegółowe zasady umarzania na tej podstawie określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z tym rozporządzeniem „Zakład [Ubezpieczeń Społecznych] może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

 

 

  • gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

 

 

  • poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

 

 

  • przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności”.

 

 

Udowodnienie okoliczności uzasadniających umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne spoczywa na płatniku (ubezpieczonym). Należy zaznaczyć, że umorzenie składek następuje na wniosek osoby zainteresowanej. ZUS posiada jednak w tym zakresie pewną swobodę uznaniową. Umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne następuje w formie decyzji. Od decyzji tej stronie zainteresowanej przysługuje prawo odwołania.

 

Na koniec pragnę zauważyć, że fakt, iż Pański ojciec nie korzystał z pomocy lekarskiej, nie zwalnia go z obowiązku płacenia składek zdrowotnych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI + 10 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »