Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadłużanie się przez żonę przy rozdzielności majątkowej

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 08.03.2020

Jestem żonaty od 16 lat. Kilka lat temu zawarliśmy z żoną notarialną umowę o rozdzielności majątkowej bez sporządzenia szczegółowego spisu majątku wspólnego. Jakiś czas temu żona wyprowadziła się z domu i zaciąga długi w parabankach. Żadne z nas jak dotąd nie wystąpiło o rozwód. Czy windykator z takiej firmy pożyczkowej może zająć przedmioty z majątku wspólnego zakupione przed dokonaniem rozdzielności majątkowej (na przykład wspólny samochód)? Jakie prawa przysługują takiemu windykatorowi?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zadłużanie się przez żonę przy rozdzielności majątkowej

Fot. Fotolia

Na wstępie zaznaczę, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nigdy nie łączy się ze spisem przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego. Spis inwentarza jest konieczny wtedy, kiedy po ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżonkowie od razu chcą podzielić wspólny majątek. Bez takiego podziału – na skutek ustanowienia rozdzielności majątkowej u notariusza – zamiast wspólności łącznej, powstaje wobec majątku wspólnego współwłasność w częściach ułamkowych, co do zasady po 1/2 udziału.

 

Zadłużony małżonek a wspólność majątkowa

Fakt zadłużania się jednego z małżonków w czasie trwania małżeństwa oraz wspólności majątkowej reguluje art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), zgodnie z którym:

 

„§ 1. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

§ 3. Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9.”

 

Jak z tego wynika, jeżeli nie jest Pan współpożyczkobiorcą ani nie wyrażał Pan zgody na zaciągnięcie przez Pana żonę pożyczek, to nie odpowiada Pan za ich spłatę majątkiem osobistym, ani swoim udziałem w majątku wspólnym. Za te zobowiązania odpowiada jedynie Pana żona całym majątkiem osobistym oraz udziałem w majątku wspólnym, który w wyniku podziału jej przypadnie.

 

Tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę wykonalności

Sam windykator takiej firmy nie ma żadnych uprawnień umożliwiających mu zajęcie jakiegokolwiek majątku, żądania wydania rzeczy itp. Takie uprawnienia w toku prowadzonej egzekucji ma jedynie komornik.

 

Zanim jednak sprawa zostanie skierowana do egzekucji i komornika, wierzyciel musi posiadać tytuł wykonawczy, którym jest orzeczenie sądowe (nakaz zapłaty lub wyrok zasądzający określoną kwotę od Pana żony) zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Dopiero potem sprawa może trafić do komornika. Komornik może zająć majątek osobisty żony, a w razie stwierdzenia przez Pana i żonę, że dane przedmioty wchodzą do majątku wspólnego, wierzyciel powinien zająć uprawnienie Pana żony do podziału majątku wspólnego i wnieść w jej imieniu sprawę o podział majątku wspólnego. W ten sposób, jeżeli w wyniku podziału majątku Pańskiej żonie przypadną poszczególne przedmioty lub spłaty z ich wartości, takie przedmioty faktycznie zajmuje wierzyciel. Podstawą takiego zajęcia jest art. 912 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), zgodnie z którym:

 

„§ 1. Jeżeli zajęte zostało prawo, z mocy którego dłużnik może żądać działu majątku, zajęcie obejmuje wszystko to, co dłużnikowi z działu przypadnie. Gdy dłużnik otrzyma z działu nieruchomość lub ułamkową jej część, sąd przeprowadziwszy dział zawiadomi o zajęciu sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej w celu ujawnienia zajęcia przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie zawiadomienia do zbioru dokumentów. Jeżeli wierzyciel w ciągu miesiąca po ukończeniu działu nie zażądał przeprowadzenia egzekucji z mienia przypadłego dłużnikowi, przedmioty majątkowe, z których egzekucji nie żądał, będą wolne od zajęcia.

§ 2. O zajęciu prawa, z mocy którego dłużnik może żądać działu, komornik zawiadomi wskazane przez wierzyciela osoby, przeciwko którym dłużnikowi przysługuje prawo żądania działu.”

 

Powyższy przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim do takich sytuacji, w których dłużnikowi służy prawo w majątku objętym współwłasnością łączną, a przepisy postępowania egzekucyjnego (w tym przepisy postępowania klauzulowego) nie umożliwiają przeprowadzenia egzekucji z tego majątku innymi sposobami egzekucji świadczeń pieniężnych, gdyż wierzyciel nie dysponuje tytułem wykonawczym, na podstawie którego może przeprowadzić egzekucję ze składników majątkowych objętych taką współwłasnością (np. tytułem wykonawczym z klauzulą wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika), a obecnie nie może go uzyskać, albo dopiero z chwilą powstania prawa dłużnika do działu majątku może zostać zastosowany ten sposób egzekucji (np. co do działu spadku).

 

Wierzyciel uczestnikiem postępowania o dział majątku wspólnego

Dotyczy to sytuacji, gdy zajęcie wierzytelności kieruje się do dłużnika, który ma prawo żądać działu m.in. majątku wspólnego, na skutek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 35, 42-46 K.r.o. w zw. z art. 566 i n. K.p.c.; odmiennie uchwała SN z dnia 17 kwietnia 2015 r. III CZP 9/15, w której dopuszczono zajęcie udziału w nieruchomości wspólnej).

 

Wierzyciel po zajęciu prawa dłużnika może wystąpić w jego zastępstwie do sądu o dokonanie działu albo wziąć udział w tym postępowaniu jako jego uczestnik w postępowaniu nieprocesowym (art. 510). Po zakończeniu działu wierzyciel w ciągu miesiąca może zażądać w postępowaniu egzekucyjnym, w którym nastąpiło zajęcie, przeprowadzenia egzekucji ze wszystkich albo wskazanych przez niego składników majątku, które przypadły dłużnikowi, przy zastosowaniu sposobów prowadzenia egzekucji świadczeń pieniężnych stosownie do tego, czy będą to rzeczy, prawa czy inne wierzytelności.

 

Zajęcie udział w przedmiocie należącym do majątku wspólnego

Zajęcie prawa jest zasadą, jednak muszę Panu wskazać jeden z nowszych poglądów, które bez podziału majątku, a jedynie na skutek ustanowienia rozdzielności majątkowej pozwala zająć udział w przedmiocie należącym do majątku wspólnego. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt: III CZP 9/15: „wierzyciel jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej może prowadzić egzekucję z udziału tego małżonka we własności nieruchomości wchodzącej poprzednio w skład majątku wspólnego”. Była to odpowiedź na pytanie Sądu Okręgowego w Szczecinie, które brzmiało: „Czy wierzyciel jednego z małżonków może prowadzić egzekucję z ułamkowej części nieruchomości po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, czy też zaspokojenie jego wierzytelności powinno nastąpić przez zajęcie prawa dłużnika do żądania podziału majątku wspólnego (art. 912 K.p.c.), a po przeprowadzeniu działu, skierowanie egzekucji do tej nieruchomości, jeżeli przypadnie dłużnikowi?”.

 

Przedstawiłem Panu różne praktyk w tym zakresie. Moim zdaniem, należy obecnie wszcząć postępowanie o podział majątku, powołując się na liczne zobowiązania Pana żony i groźbę nieuprawnionej egzekucji z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład wspólności majątkowej. Wszystkie przedmioty, które nabył Pan po ustaniu wspólności majątkowej, musi Pan opisać i wykazać swoje prawo własności do nich (dowód zakupu wyłącznie na Pana).

 

Zakres dozwolonych działań windykatora

Reasumując, windykator z firmy pożyczkowej nie może zająć żadnych przedmiotów, nawet należących do Pana żony, gdyż nie ma po prostu takich uprawnień. Nie musi Pan go wpuszczać do mieszkania ani niczego mu wyjaśniać. Jego prawo, a raczej obowiązek nakazany mu przez pracodawcę to wywrzeć na niezorientowanym dłużniku lub jego rodzinie takie wrażenie, ażeby byli oni skłonni uregulować zadłużenie. Niestety działa on w ten sposób, że wypytuje sąsiadów o różne informacje i swoim działaniem rozpowszechnia niewygodne informacje o zadłużeniach danej osoby, co często przynosi efekty. Nic poza tym zrobić nie może.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX minus I =

»Podobne materiały

Podział majątku bez rozwodu

Od roku 1999 jestem w związku małżeńskim, w 2001 roku kupiliśmy mieszkanie, na które założona jest księga wieczysta pod kredyt, który będzie spłacany do 2018. Od roku 2011 mamy z mężem rozdzielność majątkową. Od trzech lat mąż nie mieszka z nami, posiada swój dom, prowadzi firmę prywatną. Chcielibyś

 

Zawarcie intercyzy po latach wspólnego życia

Jesteśmy małżeństwem z 30-letnim stażem. Moje dochody ostatnio są znacznie wyższe od dochodów męża i dlatego zastanawiam się nad intercyzą. Mam oddzielne konto, na które wpływa moja emerytura, oraz konto wspólne z mężem, na które wpływają wyłącznie moje dochody z pracy. Mąż ma oddzielne konto, na kt

 

Podpisanie umowy o rozdzielności majątkowej

Chcemy z mężem podpisać umowę o rozdzielności majątkowej. Mamy dom obciążony kredytem hipotecznym. Ja obecnie jestem na urlopie wychowawczym, mąż prowadzi działalność gospodarczą. 1. Czy pieniądze, które otrzymam od niego na utrzymanie domu, stanowić będą mój dochód? 2. Czy dom może wejść do mojego

 

Budowa domu na wspólnej działce

Moje pytanie dotyczy domu budowanego na wspólnej działce. Mamy z mężem rozdzielność majątkową, rok temu zakupiliśmy na kredyt działkę budowlaną. Potem mąż sprzedał mieszkanie otrzymane nieco wcześniej w darowiźnie i za pieniądze ze sprzedaży buduje na naszej działce dom. Do tej pory poniósł większoś

 

Podział majątku bez rozwodu

Od roku 1999 jestem w związku małżeńskim, w 2001 roku kupiliśmy mieszkanie, na które założona jest księga wieczysta pod kredyt, który będzie spłacany do 2018. Od roku 2011 mamy z mężem rozdzielność majątkową. Od trzech lat mąż nie mieszka z nami, posiada swój dom, prowadzi firmę prywatną. Chcielibyś

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »