Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadaniowy system czasu pracy kierowcy w transporcie międzynarodowym

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 23.11.2016

Przygotowuję się do zatrudnienia pracownika – kierowcy w transporcie międzynarodowym, który wykonywać będzie pracę na busie do 3,5 tony. Nie będę ustalała regulaminu pracy, w związku z tym chcę wydać obwieszczenie, o którym mowa w art. 150 § 1 K.p. Zakładam, że przyjmę zadaniowy system czasu pracy, a rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego ustalał będzie kierowca. Czy regulacje odnośnie zadaniowego systemu czasu pracy muszę zawrzeć także w umowie o pracę? I drugie pytanie: czy wynagrodzenie minimalne tego pracownika może stanowić: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za pracę w porze nocnej, wynagrodzenie za czas dyżuru? W innych warunkach wynagrodzenia chciałabym wpisać: ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych oraz należność z tytułu podróży służbowej. Czy będzie to działanie prawidłowe?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zadaniowy system czasu pracy kierowcy w transporcie międzynarodowym

Fot. Fotolia

W kolejnych punktach odniosę się do poszczególnych problemów wskazanych w pytaniu.

 

1. Zadaniowy system czasu pracy.

 

Ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz.879. , z późniejszymi zmianami w tym z 2013 r.), która uwzględnia postanowienia dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnot Europejskich z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, konstruuje odrębny od Kodeksu pracy katalog systemów czasu pracy. Wskazuje na możliwość stosowania następujących systemów czasu pracy:

 

  • podstawowego,
  • równoważnego,
  • przerywanego,
  • zadaniowego,
  • przerywanego połączonego z równoważnym.

 

Oznacza to, że reguluje kwestie dopuszczalnych dla kierowców systemów czasu pracy całościowo. Nie można zastosować innych systemów czasu pracy spośród wskazanych w Kodeksie pracy (np. system pracy weekendowej).

 

System zadaniowego czasu pracy dotyczy tych sytuacji, w których pracownik, wykonując pracę, nie jest objęty normami czasu pracy i faktycznie pozostaje poza możliwą i realną kontrolą pracodawcy. Zgodnie z art. 140 Kodeksu pracy w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy, jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Niedopuszczalne jest stosowanie art. 140 K.p. do pracowników wykonujących pracę w zakładzie pracy lub w innym stałym, bądź długotrwałym miejscu wykonywania pracy, w sytuacji, gdy ich proces pracy musi być nadzorowany. Istotą systemu jest rezygnacja z bezpośredniego posługiwania się normami czasu pracy, a miernikiem pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy staje się wymiar zadań przydzielonych mu do wykonania. Samodzielność pracownika nie oznacza braku podporządkowania kierownictwu pracodawcy, ale to, że pracownik będzie mógł sam zdecydować, kiedy i z jaką intensywnością wykona wyznaczone mu zadania. Generalnie jednak cechą charakterystyczną zadaniowego systemu czasu pracy jest uzależnienie jej efektów od czasu jej wykonywania. Co do zasady więc w przypadku zadaniowego czasu pracy nie można mówić o nadgodzinach, gdy pracownik pracuje więcej niż 8 godzin.

 

Co dość ważne, w systemie zadaniowym pracodawca po porozumieniu z pracownikiem ustala czas niezbędny do wykonania zleconych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art.129 K.p. Oznacza to, że powierzone pracownikowi do wykonania zadania powinny być tak ustalone, aby ich realizacja mogła nastąpić w granicach podstawowej normy czasu pracy, przy dołożeniu przeciętnej staranności i sumienności pracownika, który jedynie pośrednio związany jest normami czasu pracy. Tym samym czas pracy pracownika zatrudnionego w systemie zadaniowym również nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129 K.p.). Jednocześnie, w razie wątpliwości w tym zakresie, pracodawca ma obowiązek wykazać, że powierzał pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy, który wynika z norm określonych w Kodeksie pracy, co podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 15 marca 2006 r. (II PK 165/05, OSNP 2007/5 – 6/69).

 

Jeśli zatem pracodawca wyznaczy pracownikowi zadania, których pracownik nie jest w stanie wykonać w normalnym czasie pracy, oznacza to wykonywanie pracy w czasie przekraczającym normy czasu pracy, a pracownik może domagać się zapłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

O zadaniowym systemie czasu pracy można mówić w sytuacji, gdy występuje uzależnienie jej efektów od czasu jej wykonywania, a pracownik rozliczany jest nie z ilości przepracowanych godzin, ale z ilości wykonanych zadań. Do kierowców zatrudnionych w transporcie drogowym może być stosowany, w przypadkach uzasadnionych rodzajem wykonywanych przewozów lub ich szczególną organizacją, zadaniowy czas pracy, w którym zadania przewozowe ustala pracodawca w takim wymiarze, aby mogły być wykonane w ramach czasu pracy określonego w art. 11 ustawy oraz z uwzględnieniem przepisów dotyczących przerw przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku. W tym systemie czasu pracy pracodawca wyznacza jedynie zadania, które kierowca ma wykonać, nie określając harmonogramu pracy. Rozkład czasu pracy kierowca wyznacza samodzielnie.

 

Rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego ustala kierowca.

 

Zadaniowy system czasu pracy może być wprowadzony przez pracodawcę dla jednego pracownika lub grupy albo grup pracowników.

 

Systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy (art. 150 § 1 K.p.). Powyższe sposoby dotyczą także wprowadzania zadaniowego czasu pracy.

 

Do wejścia w życie obwieszczenia stosuje się przepis dotyczący wejścia w życie regulaminu pracy (art. 150 § 4 K.p.), co oznacza, że obwieszczenie wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy, np. przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń, poinformowanie pracowników e-mailem lub przez wewnętrzny firmowy system intranet. Obwieszczenie nie wymaga żadnych konsultacji ani uzgodnień z organizacją związkową lub przedstawicielami pracowników.

 

2. Wynagrodzenie kierowcy transportu drogowego

 

Przepisy ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r. Nr 2000, poz. 1679, z późn. zm.) określają wysokość oraz zasady obliczania pensji, którą pracodawca obowiązany jest zapłacić pracownikowi za wykonaną pracę. Minimum gwarantowane zatrudnionemu w bieżącym roku nie może być niższe niż 1680 zł brutto, wyjątkiem od reguły jest sytuacja, gdy dla pracownika jest to jego pierwsza praca wówczas w pierwszym roku nie może być ono niższe niż 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia.

 

W myśl art. 5 komentowanej ustawy do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny. Wyjątkiem jest ust. 5 niniejszego przepisu, który wyłącza możliwość uwzględnienia do wysokości wynagrodzenia:

 

  1. nagrody jubileuszowej;
  2. odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
  3. wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Istotne elementy wynagrodzenia pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowcy transportu drogowego, w świetle przepisów ww. ustawy o czasie pracy kierowców oraz Kodeksu pracy są następujące:

 

  • wynagrodzenie zasadnicze,
  • dodatek za pracę w porze nocnej,
  • dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych (lub ryczałt)
  • rekompensata za pracę w niedziele i święta,
  • dyżury,
  • przestój.

 

A. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

 

Zasadniczo zadaniowy czas pracy nie przewiduje nadgodzin, co nie znaczy, że one nie wystąpią. Przepisy ww. ustawy o czasie pracy kierowców dopuszczają pracę w godzinach nadliczbowych w dwóch przypadkach:

 

1) sytuacji i zdarzeń wymagających od kierowcy podjęcia działań dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia albo usunięcia awarii;

2) szczególnych potrzeb pracodawcy.

 

Kierowcy za wykonywanie pracy ponad obowiązujące normy czasu pracy, a także ponad dobowy przedłużony wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, przysługuje: dodatkowe wynagrodzenie, ryczałt lub czas wolny.

Ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych można wprowadzić również w stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2008 r., II PK 366/05 LEX nr 328165).

 

Zatem kierowcom wykonującym pracę w transporcie międzynarodowym można rozliczenie z godzin nadliczbowych wypłacać w formie ryczałtu, należy jednak pamiętać, żeby faktycznie odpowiadało ono ilości przepracowanych godzin ponadnormatywnych, co podkreślił w orzecznictwie Sąd Najwyższy: „umowa stron może określać obok wynagrodzenia zasadniczego także stały ryczałt za godziny nadliczbowe. Takie ukształtowanie wynagrodzenia jest dopuszczalne. Nie pozbawia ono jednak pracownika roszczeń do wynagrodzenia za zatrudnienie w godzinach nadliczbowych nieobjętych ryczałtem. Umowa o pracę nie może bowiem naruszać uprawnień pracownika, wynikających z norm czasu pracy” (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 1971 r. II PR 211/71). Zatem ryczałt może być stosowany wyłącznie do pracowników wykonujących pracę poza zakładem pracy.

 

Trzeba pamiętać, że wysokość ryczałtu nie może być dowolna. Powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych. I chociaż Kodeks pracy wprost o tym nie stanowi, ryczałt – jako składnik wynagrodzenia wypłacany co do zasady co miesiąc – nie może przekroczyć 1/12 limitu rocznego godzin nadliczbowych z powodu szczególnych potrzeb pracodawców.

 

Zatem, przy limicie 150 godzin – liczba godzin w ryczałcie nie może być wyższa niż 12,5 godziny. Natomiast jeśli w firmie obowiązują wyższe niż kodeksowy (150 godzin) limity pracy w godzinach nadliczbowych z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, liczba godzin nadliczbowych, za które będzie przysługiwał ryczałt, nie może być wyższa niż:

 

  • 32 godziny – przy limicie 384 godziny,
  • 31 godzin – przy limicie 376 godzin.

 

Zgodnie ze stanowiskiem MPiPS (DPR-III-079-612/08), maksymalny wyższy limit godzin nadliczbowych, możliwych do przepracowania z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jaki pracodawca może wprowadzić w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub umowie o pracę pracownika, może wynosić:

 

  • dla pracowników ze stażem do 10 lat – 384 godziny,
  • dla pracowników ze stażem co najmniej 10 lat – 376 godzin.

 

Niemniej jednak, jeśli przykładowo ryczałt został ustalony na poziomie 100 zł miesięcznie, a okaże się, że w danym miesiącu pracownik pracował w nadgodzinach tyle czasu, że jego wynagrodzenie i dodatek przekroczyłyby wysokość ryczałtu, bo wynosiłyby np. 2000 zł, należy mu zapłacić kwotę wyższą, tj. 200 zł, a nie sam ryczałt.

 

Pracodawca, ustalając ryczałt za godziny nadliczbowe, musi to ustalić z pracownikiem w umowie o pracę. Natomiast konkretne zasady ustalania wysokości ryczałtu mogą już wynikać z obowiązującego regulaminu wynagradzania czy układu zbiorowego pracy. Wprowadzając ryczałt do regulaminu wynagradzania, należy wskazać, czy jest on pomniejszany za okresy nieobecności w pracy. Zważywszy na to, że ryczałt będzie miał charakter indywidualny, uzależniony od zadań danego pracownika i jego wynagrodzenia, kwotowo określona wysokość ryczałtu powinna zostać wprowadzona do umowy o pracę. Ustalony ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych musi stanowić wyodrębniony składnik wynagrodzenia pracownika wykazany na liście płac.

 

Istotą wynagrodzenia określonego ryczałtowo jest to, że bez względu na liczbę godzin nadliczbowych, jakie pracownik przepracuje w danym okresie (np. miesiącu), otrzyma całą kwotę ryczałtu. Ryzyko, że pracownik nie przepracuje puli planowanych godzin, które stanowiły podstawę do ustalenia ryczałtu, leży po stronie pracodawcy. Ryczałt za godziny nadliczbowe ustalony miesięcznie jest składnikiem wynagrodzenia pracownika i podlega ochronie tak, jak inne składniki.

 

B. Diety

 

W przypadku praktyki kierowców w transporcie międzynarodowym należności z tytułu diet były przedmiotem uchwały w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r. (sygn. akt II PZP 11/08). W myśl tej uchwały: „Kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 K.p.” Odnosząc się do pojęcia podróży służbowej, Sąd Najwyższy wskazał, iż „pracownicy mobilni są grupą osób pracujących w warunkach stałego przemieszczania się (podróży). Podróż nie stanowi u nich zjawiska wyjątkowego, lecz jest normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Tym bardziej możliwe i zarazem konieczne jest odmienne potraktowanie tej grupy pracujących z punktu widzenia art. 775 § 1 K.p. Z przepisu tego wynika, bowiem, wprost, że podróż służbowa ma charakter incydentalny”.

 

Pracownicy mobilni (np. kierowcy w transporcie międzynarodowym) nie wykonują incydentalnie zadania związanego z oddelegowaniem poza miejsce pracy, lecz charakter ich pracy wymusza nieustanne przebywanie w trasie. Nie ma więc do nich zastosowania art. 775 § 1 K.p. dotyczący podróży służbowej. Obecnie wprowadzono jednak nowe regulacje, które niwelują ten problem i są w opozycji do ww. uchwały SN. W kwietniu 2010 r. znowelizowano ustawę z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zwaną dalej ustawą o czasie pracy kierowców, w której dodano m.in. definicję podróży służbowej. W związku z tym za taką podróż należy uznać każde zadanie służbowe, polegające na wykonywaniu – na polecenie pracodawcy – przewozu drogowego lub wyjazdu poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub jego oddział, w celu wykonania przewozu drogowego (art. 2 ust. 7 ustawy o czasie pracy kierowców). Definicja ta oznacza, że niezależnie od tego, jakie miejsce pracy widnieje w umowie kierowcy, za podróż służbową trzeba będzie uznać każdy wyjazd kierowcy poza miejscowość, w której znajduje się pracodawca lub jego oddział. A zatem zatrudnieni kierowcy odbywają podróże służbowe i dlatego z tytułu odbytych wyjazdów służbowych przysługują im diety i inne należności z tytułu tych podróży na obszarze kraju lub poza jego granicami na takich samych zasadach jak innym zatrudnionym na podstawie Kodeksu pracy pracownikom. Wysokość diet w przypadku podróży zagranicznej została określona w załączniku do rozporządzenia dotyczącego podróży zagranicznych.

 

Reasumując – ustalenie zadaniowego czasu pracy dla kierowcy drogowego jest jak najbardziej możliwe i jeżeli w zakładzie pracy nie obowiązuje regulamin pracy, wystarczy o nim zawiadomić obwieszczeniem, wskazując pracowników, których ten system dotyczy.

 

W warunkach pracy jak najbardziej można ustalić ryczałt za godziny nadliczbowe przy zachowaniu wszystkich warunków wyżej opisanych, natomiast wyplata diet z tytułu podróży służbowych następuje na zasadach dotyczących wszystkich pracowników i nie muszą być objęte warunkami umowy o pracę.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery plus IX =

»Podobne materiały

Wliczanie do czasu pracy dojazdu do pracy za granicę

Pracuję w polskiej firmie, ale raz na dwa miesiące wyjeżdżam na kilka dni do pracy do Włoch. Jadę tam służbowym samochodem na koszt firmy. Chciałbym uzyskać informację, czy czas potrzebny na dojazd do Włoch jest wliczany do mojego czasu pracy, czy też powinienem brać na te dni urlop?

 

Zmniejszenie wymiaru czasu pracy

Pracuję w dwóch szkołach, jestem nauczycielem kontraktowym. W jednej szkole mam umowę na czas nieokreślony, w drugiej – na określony. Od września 2011 r. wyjątkowo będę miał zbyt dużo godzin pracy, by pogodzić zatrudnienie w obu placówkach. Po konsultacji z dyrektorami zdecydowałem, że w szkol

 

Zmiana grafiku pracy podczas urlopu

Ostatni tydzień byłam na urlopie. Przed nim sprawdziłam grafik pracy i wynikało z niego, że sobotę po urlopie mam wolną. Tymczasem dzisiaj (tj. w tę sobotę) zadzwoniła do mnie przełożona z pretensjami, czemu mnie nie ma w pracy. Powiedziała, że grafik zmienił się w czasie mojego urlopu i sama powinn

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »