Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Żądanie zapłaty przez podwykonawcę od głównego inwestora

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 08.04.2010

Jestem podwykonawcą podwykonawcy pewnego zlecenia. Nie otrzymałem zapłaty – czy mam szansę na odzyskanie pieniędzy, jeśli poinformuję o tej sytuacji głównego inwestora?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakładam, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową o roboty budowlane regulowaną przepisami Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.)

 

Zgodnie z art. 647 K.c. „przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia”.

 

Odpowiadając na Pańskie pytanie, należy zwrócić uwagę na art. 6471 K.c. (a zwłaszcza § 3 tego przepisu), który przytaczam poniżej w całości:

 

§ 1. „W umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647, zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców.

 

§ 2. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy.

 

§ 3. Do zawarcia przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

 

§ 4. Umowy, o których mowa w § 2 i 3, powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

 

§ 5. Zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.

 

§ 6. Odmienne postanowienia umów, o których mowa w niniejszym artykule, są nieważne”.

 

Wskazany wyżej przepis wprowadza zasadę solidarnej odpowiedzialności inwestora, wykonawcy i podwykonawcy za zapłatę na rzecz dalszego podwykonawcy. Odpowiedzialność solidarna polega na tym, że każdy ze współdłużników odpowiada za całość długu, a wierzyciel może dochodzić całości lub części długu od wszystkich dłużników łącznie, od jednego z nich albo od każdego z osobna. Zaspokojenie wierzyciela przez jednego lub niektórych współdłużników zwalnia z odpowiedzialności pozostałych. Odpowiedzialność taka dotyczy całości zobowiązania i jest niezależna od czyjejkolwiek winy.

 

Aby jednak możliwe było dochodzenie przez dalszego podwykonawcę zapłaty od inwestora, wykonawcy czy podwykonawcy, muszą zostać spełnione określone warunki.

 

Podwykonawca może zawrzeć umowę z dalszym podwykonawcą jedynie za zgodą wykonawcy i inwestora. Jeżeli ani inwestor, ani główny wykonawca, w terminie 14 dni od przedstawienia im przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłoszą na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyrazili zgodę na zawarcie umowy.

 

Pragnę zauważyć, iż jest kwestią sporną, czy w takim przypadku wystarcza, że zgodę poprzez niezłożenie sprzeciwu wyraża tylko jeden z nich, czy też konieczna jest zgoda wszystkich osób wymienionych przez ustawę, a więc inwestora i wykonawcy głównego. Aby nie doprowadzać do sporu, czy sprzeciw został złożony, czy nie, brak zgody musi być zastrzeżony na piśmie. Termin 14-dniowy biegnie dla inwestora osobno, a dla wykonawcy, jeśli jego zgoda jest wymagana, także osobno, od dnia dostarczenia każdemu z nich odpowiednich dokumentów.

 

Jeśli chodzi o formę wyrażenia zgody, to warto w tym miejscu przytoczyć uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 29.04.2008 r. (sygn. akt III CZP 6/08), w której Sąd uznał, że zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą, o której mowa w omawianym przypadku, może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia wolę w sposób dostateczny, w tym również przez jej ujawnienie w formie elektronicznej. W uchwale stwierdzono także, że zgodę uważa się za wyrażoną także, jeśli w terminie 14 dni od przedstawienia umowy z podwykonawcą lub dalszym wykonawcą wraz z odpowiednią częścią dokumentacji technicznej inwestor nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń do projektu umowy z podwykonawcą.

 

Na marginesie warto zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje rozbieżność opinii na temat konieczności przedstawienia umowy lub projektu umowy z podwykonawcą oraz odpowiedniej dokumentacji do powstania solidarnej odpowiedzialności wykonawcy, inwestora i ewentualnie podwykonawcy. W starszym orzecznictwie przyjmowano, że jest to warunek niezbędny.

 

W uchwale z 28.06.2006 r. (sygn. akt III CZP 36/06) Sąd Najwyższy potwierdził, iż skuteczność zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o wykonywanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane wymaga przedstawienia mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu oraz odpowiedniej dokumentacji. W uzasadnieniu Sąd uznał, że stwierdzenie solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy (art. 6471 § 5 K.c.) wymaga przyjęcia założenia o potrzebie zapewnienia inwestorowi minimum ochrony prawnej. Umowa bądź jej projekt musi więc zostać inwestorowi „przedstawiona”, a nie tylko „doręczona”. Sąd podkreślił ponadto, że równie ważne jest przedstawienie inwestorowi dokumentacji robót powierzonych podwykonawcy. Dopiero po dopełnieniu tego wymogu powstaje odpowiedzialność solidarna inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku z 15.11.2006 r. (sygn. akt V CSK 256/06).

 

Od 2007 r. Sąd Najwyższy nieco zliberalizował swoje podejście. Wyrok z 20.06.2007 r. (sygn. akt II CSK 108/07) zawiera stwierdzenie, że nie jest przekonujący pogląd, zgodnie z którym inwestor może skutecznie wyrazić zgodę na zawarcie przez podwykonawcę umowy o wykonywaniu zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane jedynie przy zachowaniu wymogów z art. 647.1 § 2 K.c., to jest po przedstawieniu mu umowy generalnego wykonawcy z podwykonawcą lub jej projektu z odpowiednią dokumentacją. Sąd Najwyższy potwierdził wyrażane w orzecznictwie stanowisko, iż zgoda inwestora powinna się odnosić do zindywidualizowanego podwykonawcy i do treści określonej umowy o roboty budowlane. Oznacza to jednak, że skoro zgoda ma się odnosić tylko do tych dwóch elementów, to nie jest ważne, kto przedstawił umowę lub jej projekt inwestorowi. Nie ma nawet znaczenia, czy dokumenty te zostały przedstawione w sposób przewidziany w art. 647.1 § 2 K.c. Sąd wskazał, że do powstania odpowiedzialności solidarnej inwestora wystarcza jego wiedza o treści (nieprzedstawionej) umowy, która może wynikać także z innych źródeł.

 

Podobnie w wyroku z dnia 03.10.2008 r. (sygn. akt I CSK 123/08) Sąd Najwyższy stwierdził, że zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą może być wyrażona w każdy sposób, bez konieczności przedstawienia inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu z odpowiednią dokumentacją. Przy uprzedniej zgodzie nie jest wymagane przedstawienie inwestorowi umowy generalnego wykonawcy zawartej z podwykonawcą lub jej projektu z odpowiednią dokumentacją.

 

Taki sam pogląd Sąd Najwyższy wyraził w wyroku z dnia 26.06.2008 r. (sygn. akt II CSK 80/08), w którym stwierdził, iż dla uzyskania zgody przez inwestora nie jest konieczne przedstawienie inwestorowi przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji – wystarczy, że inwestor uzyska informacje o osobie podwykonawcy oraz o treści umowy zawartej pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. Nieistotne jest źródło tej wiedzy, natomiast niezbędne jest, aby umowa została zindywidualizowana podmiotowo i przedmiotowo. Po uzyskaniu takiej wiedzy inwestor może w dowolnej formie oraz w dowolnym czasie wyrazić zgodę. Zgoda ta może zostać wyrażona w sposób dorozumiany (art. 60 K.c.)

 

Umowa podwykonawcy z dalszym podwykonawcą musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Brak umowy w formie pisemnej powoduje skutki takie, jakby umowy w ogóle nie zawarto. Wynika to z art. 6471 § 4 K.c.

 

Reasumując, należy stwierdzić, że podstawowym warunkiem, jaki musi zostać spełniony, aby możliwe było dochodzenie przez dalszego podwykonawcę zapłaty od inwestora, jest zgoda inwestora i wykonawcy głównego. Jeśli więc Pan jako dalszy podwykonawca jest w stanie wykazać przed sądem, iż wskazane osoby wiedziały o tym, iż wykonuje Pan określone prace i nie przeciwstawiły się temu w określonym terminie, wówczas ma Pan prawo dochodzić zapłaty nie tylko od inwestora, ale również od generalnego wykonawcy.

 

Potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 08.02.2007 r. (sygn. Akt I ACa 940/06), zgodnie z którym warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora jest wyrażenie przez niego zgody na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą (art. 6471 § 2 K.c.). Natomiast warunkiem odpowiedzialności inwestora i wykonawcy (generalnego wykonawcy) jest wyrażenie przez nich zgody na zawarcie umowy przez podwykonawcę z dalszym podwykonawcą (art. 6471 § 3 K.c.). Zgody tych dwóch podmiotów są od siebie niezależne i ten z podmiotów, który wyrazi zgodę, będzie solidarnie współodpowiedzialny za wynagrodzenie dalszego podwykonawcy w takim zakresie, w jakim wyraził zgodę na przedstawioną mu treść umowy lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X plus VI =

»Podobne materiały

Anulowanie zamówienia przez zleceniodawcę – co robić?

Nie prowadzę działalności gospodarczej, ale rok temu otrzymałem od pewnej firmy zamówienie na wykonanie programu komputerowego. Po ukończeniu pracy miałem otrzymać umowę i udzielenie licencji. Z czasem kontakt stawał się coraz rzadszy, mimo że potrzebowałem wielu danych do pisanego programu. Ostatec

 

Obecność przy spisywaniu aktu notarialnego

Moja mama chce podarować mi mieszkanie własnościowe. Czy ja musze być obecny u notariusza przy przepisywaniu, czy mama może to załatwić sama?  

 

Brak zgody rodzeństwa na pobyt ojca w domu opieki społecznej

Rodzice przepisali mi dom za opiekę nad nimi. Pozostała trójka rodzeństwa otrzymała działki. Mama zmarła 4 lata temu. Opiekowałam się nią do końca w domu. Tata jest po dwóch udarach, zawale. Niedawno kolejny raz przeszedł mikroudar i jego stan psychiczny znacznie się pogorszył. Wstawał kilka razy w

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »