Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Żądanie zadośćuczynienia za bezprawne wykorzystywanie wizerunku w celach reklamowych

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 03.03.2010

Pewna sieć handlowa wykorzystuje mój wizerunek oraz nazwę mojej firmy do własnych celów reklamowych już od kilku lat. W jaki sposób mogę żądać zadośćuczynienia i w jakiej kwocie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kwestię rozpowszechniania wizerunku reguluje artykuł 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 z późn. zm.). Stanowi, iż „rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku zaś wyraźnego zastrzeżenia takiej zgody zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną opłatę za pozowanie”.

 

Zezwolenie może być udzielone w dowolnej formie. Nie mogą jednak zaistnieć jakiekolwiek wątpliwości, iż zgoda taka została udzielona, a ponadto nie może ona być ogólna. Zezwolenie powinno więc dotyczyć zarówno czasu, jak i miejsca rozpowszechniania wizerunku oraz formy, kontekstu i celu jego prezentacji. Zgodnie z ustawą, zezwolenie nie jest wymagane w przypadku, gdy osoba pozująca otrzymała umówioną opłatę za pozowanie, a ponadto nie zastrzegła w sposób niebudzący wątpliwości, iż dla rozpowszechniania jej wizerunku wymagana jest jej zgoda.

 

Art. 81 ust. 2 ustawy określa dwa wyjątki od zasady wymogu uzyskania zgody na rozpowszechnianie zezwolenia. Zgody takiej nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku „osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych,  zawodowych” oraz „osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, czy publiczna impreza”. W odniesieniu do pierwszego z tych wyjątków może wystąpić wątpliwość, kogo należy uznawać za osobę powszechnie znaną. Ustawa nie wprowadza bowiem definicji tego pojęcia. Ustalenie, czy dany wizerunek jest wizerunkiem osoby powszechnie znanej będzie więc każdorazowo zależne od konkretnego przypadku jego rozpowszechnienia, kręgu jego odbiorców lub terytorialnego zasięgu.

 

Możliwość rozpowszechniania wizerunku osoby powszechnie znanej bez jej zgody wymaga istnienia związku danej publikacji z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznych. Innymi słowy, jeżeli wizerunek osoby powszechnie znanej został wykonany w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, fakt sprzeciwienia się jej wykonaniu tego wizerunku nie ma znaczenia dla możliwości jego publikacji. W Pana przypadku powyższa sytuacja nie zachodzi.

 

W odniesieniu do osób niebędących powszechnie znanymi możliwość rozpowszechniania ich wizerunku bez wymaganej ustawą zgody ograniczona została tylko do sytuacji, gdy osoba, której wizerunek podlega rozpowszechnieniu, stanowi jedynie szczegół przedstawianej całości. Obowiązek uzyskania zgody takiej osoby w tej sytuacji nie będzie istniał nawet wówczas, gdy daną osobę można będzie zidentyfikować. Z punktu widzenia ustawy istotna jest bowiem obiektywna ocena konkretnych okoliczności, nie zaś subiektywne odczucie osoby zainteresowanej. Jeżeli więc publikacja danego zdjęcia nie ma na celu rozpowszechniania wizerunku właśnie tej osoby, nie może się ona jedynie powoływać na fakt, iż można ją na nim rozpoznać.

 

Zgodnie z art. 83 w związku z art. 78 ust. 1 ustawy w przypadku rozpowszechniania wizerunku osoby bez jej zezwolenia może ona żądać zaniechania tego działania oraz aby osoba, która dopuściła się takiego naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Do czynności takich należeć będzie w szczególności złożenie publicznego oświadczenia o odpowiedniej treści i formie. W przypadku gdy naruszenie było zawinione, sąd może przyznać osobie pokrzywdzonej odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub, na jej żądanie, zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez pokrzywdzonego cel społeczny. Roszczeń tych nie można dochodzić po upływie dwudziestu lat od śmierci osoby, której wizerunek został rozpowszechniony z naruszeniem przepisów ustawy.

 

Właściwym rzeczowo jest sąd okręgowy miejsca siedziby pozwanej lub sąd, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa opłatę tymczasową w granicach od 30 do 1000 zł. W orzeczeniu kończącym postępowanie w pierwszej instancji sąd określa wysokość opłaty ostatecznej, która jest bądź opłatą stosunkową, obliczoną od wartości przedmiotu sporu ustalonej w toku postępowania, bądź opłatą określoną przez sąd, jeżeli wartości tej nie udało się ustalić. W tym wypadku opłatę ostateczną sąd określa w kwocie nie wyższej niż 5000 zł, mając na względzie społeczną doniosłość rozstrzygnięcia i stopień zawiłości sprawy. W praktyce sądy często pobierają opłatę stałą w wysokości 600 zł.

 

Analiza treści art. 78 wskazuje, że dla zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie autorskich praw osobistych konieczne jest również istnienie krzywdy po stronie tegoż twórcy. Stąd też na Panu jako powodzie spoczywa ciężar wykazania krzywdy. Zdaniem judykatury krzywdą jest utrata zaufania, którym cieszył się Pan jako prowadzący określoną działalność, wykonujący określony zawód; narażenie dobrego imienia Pana i Pana firmy na jego utratę; dyskomfort psychiczny związany z koniecznością tłumaczenia się. W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego podkreśla się, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny – mający doprowadzić do naprawienia szkody niemajątkowej, a jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Wartość ta winna być utrzymana w rozsądnych granicach, przy uwzględnieniu stosunków społeczno-gospodarczych. Zasadność żądania podlega swobodnej ocenie sądu. Kwoty te mieszczą się w granicach od kilkuset do kilku tysięcy złotych. W Pana sprawie ze względu na długi okres trwania naruszenia zasadne jest dochodzenie zadośćuczynienia w wysokości kilku tysięcy złotych.

 

Jeżeli naruszeniu autorskich dóbr osobistych towarzyszy wyrządzenie szkody majątkowej, twórca może stosownie do art. 24 par. 2 Kodeksu cywilnego dochodzić naprawienia tej szkody na zasadach ogólnych. Oczywiście w tym wypadku także spoczywa na Panu ciężar udowodnienie wysokości szkody.

 

Reasumując, w pierwszym rzędzie należałoby zwrócić się do „naruszyciela”, wyznaczając mu odpowiedni termin o zaniechanie naruszeń i uzgodnić kwestię stosownego zadośćuczynienia. W zdecydowanej większości przypadków tego typu sprawy kończą się na etapie przedsądowym.

 

W razie bezskutecznego upływu terminu bądź niezadowalającego wyniku negocjacji w sprawie ewentualnego zadośćuczynienia będzie Pan zmuszony wystąpić na drogę sądową.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII + IX =

»Podobne materiały

Publikowanie danych dłużników w prasie

Wydaję czasopismo poświęcone wierzytelnościom. Chciałabym zamieszczać w nim artykuły dotyczące dłużników. Chodzi o sytuacje, w których dłużnicy – prezesi czy menadżerowie spółek kapitałowych – prezentują się jako prężni biznesmeni, a jednocześnie nie płacą zobowiązań wynikających z prawo

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »