.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek po żonie wydziedziczonej przez swojego ojca

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 19.11.2010

Moja zmarła żona została wydziedziczona w testamencie przez swojego ojca (a była jego jedynym dzieckiem). Czy należy mi się po niej zachowek? Dodam, że mamy jedno dziecko, a w postępowaniu spadkowym ja i ono dziedziczymy po 1/2.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego spadkodawcom pominiętym w testamencie należy się zachowek w wysokości 1/2 tego, co by im przypadło w razie dziedziczenia ustawowego, którego reguły obowiązuje automatycznie, jeśli spadkodawca nie zostawił testamentu. Jeśli jednak spadkobierca jest małoletni albo niezdolny do pracy, należy mu się zachowek w wysokości 2/3 schedy spadkowej.

 

Jak wynika z opisanej przez Pana sytuacji, Pańska zmarła żona została wydziedziczona przez swojego ojca w testamencie.

 

Zstępni (dzieci, wnuki) wydziedziczonego są uprawnieni do zachowku, chociażby wydziedziczony przeżył spadkodawcę (art. 1011 Kodeksu cywilnego). Udział spadkowy, który przypadłby wydziedziczonemu przez spadkodawcę dziecku, przypada zstępnym wydziedziczonego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.1971 r., sygn. akt III CZP 5/71, RPEiS 1972, nr 1, s. 350).

 

Jak wynika z powyższego, to nie Pan, ale Państwa wspólne dziecko (jako zstępny wydziedziczonej) może dochodzić zachowku w wysokości 1/2 albo 2/3 (gdy jest trwale niezdolne do pracy albo małoletnie) tego, co dziedziczyłaby Pana zmarła żona, jeżeli nie byłaby wydziedziczona.

 

W procesie o zachowek małoletniego musi reprezentować kurator wyznaczony przez sąd opiekuńczy.

 

Jeżeli dziecko jest małoletnie, może Pan reprezentować jego interesy jako kurator, jednak najpierw musi Pan otrzymać zgodę na to w sądzie.

 

Zasadą jest, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania. Dzięki temu istnieje możliwość uwzględnienia realnej wartości spadku. Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26.03.1985 r. (sygn. akt III CZP 75/84).

 

Jeśli chodzi o obliczenie zachowku, to najpierw należy obliczyć wartość całego spadku po zmarłym, a następnie udział spadkowy, jaki by przypadł uprawnionemu do dziedziczenia. Na podstawie tych informacji można określić wysokość zachowku.

 

Najpierw trzeba dodać wartości wszystkich rzeczy i praw majątkowych należących do spadku. Do tej wartości spadku trzeba doliczyć wartość darowizn uczynionych przez spadkodawcę – dolicza się nie tylko darowizny dokonane na rzecz osób uprawnionych do zachowku, ale również darowizny na rzecz innych osób, np. spadkobierców. Przy obliczaniu wysokości zachowku nie dolicza się do spadku wartości drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, np. prezentów urodzinowych. Nie dolicza się także wartości darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięcioma laty, licząc wstecz od chwili otwarcia spadku, ale tylko wtedy, gdy obdarowany nie jest spadkobiercą albo uprawnionym do zachowku. Natomiast darowizny dokonane na rzecz spadkobierców bądź osób uprawnionych do zachowku zawsze dolicza się do spadku, niezależnie od tego, kiedy ich dokonano. Stwierdzono to w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 01.06.2004 r. (sygn. akt I ACa 285/04), w którym sąd uznał, iż „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 kc)”. Przeciwnie należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonani.

 

Taka interpretacja przepisu akceptowana jest też przez naukę prawa (Komentarz do art. 994 Kodeksu cywilnego w: A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz, Tom IV. Spadki, LEX, 2008).

 

Dochodzić swoich praw do zachowku można w ciągu 3 lat od:

 

  • ogłoszenia testamentu,
  • otwarcia spadku (jeśli spadkodawcy wnoszą o wyrównanie zachowku od obdarowanego przez spadkodawcę).

 

Po tym czasie roszczenie ulega przedawnieniu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery - 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »