Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek dla pasierba

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 02.07.2013

Po śmierci mojej matki nie przeprowadzono postępowania spadkowego; ojciec ożenił się ponownie, z nową żoną ma dwóch synów. Oboje rodzice nie żyją. Aktualnie moja macocha posiada nieruchomości, a także cenne przedmioty ruchome odziedziczone po moim ojcu. Czy jako pasierb mogę domagać się zachowku? Jakie byłyby koszty postępowania?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Niestety prawo nie przewiduje zachowku dla pasierba; po śmierci macochy nic się Panu nie należy, chyba że został Pan przez nią oficjalnie przysposobiony. W pierwszej kolejności do spadku zostaną powołane biologiczne dzieci zmarłej, jej małżonek, następnie rodzice i rodzeństwo. Niestety nie będzie Pan również uprawniony do żądania zachowku po śmierci macochy, ponieważ nie należy Pan do kręgu osób uprawnionych do takiego roszczenia.

 

Po śmierci Pańskiej mamy spadek dziedziczą dzieci i mąż. Natomiast po śmierci Pańskiego ojca spadek dziedziczą jego dzieci i druga żona. Udział małżonki zmarłego w spadku nie może być mniejszy niż ¼ udziału.

 

Wszystkie ruchomości i nieruchomości, które pozostawili zmarli, odziedziczyli ich spadkobiercy odpowiednio od swoich udziałów w spadku.

 

W tej chwili żeby załatwić sprawę, należy przeprowadzić stwierdzenie nabycia spadku po każdym ze zmarłych. 

 

Można wnioskować zatem, żeby sąd w jednym postępowaniu stwierdził nabycie spadku od razu po dwóch spadkobiercach, jeśli ostatnie miejsce zamieszkania tych osób jest objęte właściwością miejscową tego samego sądu rejonowego.

 

Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Zgodnie z art. 1025 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.

 

Do wniosku należy dołączyć:

 

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • testament w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

 

Wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, zasadniczo trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą.

 

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku. Innymi słowy, sąd po przeprowadzeniu postępowania spadkowego ustali, kto dziedziczy po śmierci każdej z osób i w jakich częściach.

 

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł. Jeśli postępowanie będzie dotyczyło dwóch spadkobierców, to opłata od wniosku będzie wynosić 100 zł.

 

Następnie należałoby przeprowadzić dział spadku.

 

Powinien Pan sporządzić listę rzeczy, które pozostawili po swojej śmierci rodzice (nieruchomości i ruchomości) i które będą podlegać podziałowi między spadkobiercami.

 

Jeśli będzie Pan miał problem z ustaleniem, co wchodzi w skład spadku po zmarłych, warto zrobić spis inwentarza.

 

Zgodnie z treścią art. 637 § 1 K.c. na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu, wierzyciela mającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy lub właściwego urzędu skarbowego sąd postanowi sporządzenie spisu inwentarza.

 

Wniosek taki podlega opłacie stałej w wysokości 50 zł. Wniosek złożyć można w sądzie rejonowym właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.

 

Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza może być zgłoszony bezpośrednio komornikowi, który byłby właściwy do wykonania postanowienia sądu spadku o sporządzeniu spisu inwentarza. W tym wypadku komornik przystąpi niezwłocznie do spisu, zawiadamiając o tym sąd spadku, który wyda postanowienie o sporządzeniu spisu. Jeżeli postanowienie takie nie zostanie wydane, spis dokonany przez komornika nie rodzi skutków przewidzianych w art. 1032 K.c.

 

Do opłaty za wniosek o dokonanie spisu inwentarza należy jednak doliczyć koszty komornika wykonującego postanowienie sądu o sporządzeniu spisu inwentarza. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882) za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdą rozpoczętą godzinę. Oprócz tego należy uwzględnić także koszty korespondencji oraz ewentualnie inne opłaty, które mogą pojawić się w toku czynności (np. gdy wnioskodawca nie posiada kluczy do mieszkania, w którym znajdują się ruchomości mające zostać objęte inwentarzem, komornik musi skorzystać z asysty policji, za co pobiera opłatę stałą w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego).

 

Nieruchomości i ruchomości nabyte w postępowaniu spadkowym stanowią współwłasność spadkobierców w częściach ułamkowych.

 

Aby znieść współwłasność odziedziczonego majątku i uregulować sprawę, w pierwszej kolejności spadkobiercy winni przeprowadzić dział spadku, który może być połączony ze zniesieniem współwłasności. Ustawa nie przewiduje określonych terminów, w jakim czasie powinien on zostać dokonany. 

 

Po pierwsze, z punktu widzenia trybu działu spadku można wyróżnić drogę sądową oraz notarialną. 

 

Umowny dział spadku może obejmować cały spadek lub jego część. W umowie powinno się wskazać wartość spadku oraz sposób dokonania działu spadku. Forma umowy jest zasadniczo dowolna, ale w analizowanym przypadku, skoro przedmiotem działu spadku jest nieruchomość, umowa powinna być zawarta przez notariusza. 

 

Jeżeli między spadkobiercami nie będzie sporu co do sposobu działu spadku, ewentualnych rozliczeń itp. najprostszym, najszybszym, ale z kolei droższym sposobem jest umowny dział spadku przeprowadzony w drodze umowy notarialnej, u notariusza. Zaletą tej formy działu spadku jest fakt, że notariusz załatwi wszelkie formalności.

 

Jeśli chodzi o koszty notarialne działu spadku, to podstawą do określenia maksymalnej stawki taksy notarialnej jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi.

 

Koszty notarialne oblicza notariusz w zależności od tego, jaką stawkę przyjmie. Stawki określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

 

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi i wynosi:

 

  • wartość majątku do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł;
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł;
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn więcej niż 7500 zł.

 

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do powyższych kwot notariusz doliczy 23% podatku VAT.

 

Inny sposób dokonania działu spadku – droga sądowa – wchodzi w grę przeważnie wtedy, gdy strony spierają się co do sposobu działu spadku. Takie postępowanie jest najtańsze, jednak może dłużej trwać.

 

Wniosek o dział spadku może złożyć każdy ze spadkobierców. We wniosku (który składa się do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli tego nie można ustalić – ze względu na położenie majątku spadkowego) należy powołać: 

 

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia;
  • spis inwentarza, jeśli taki został przeprowadzony;
  • podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

 

Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu.

 

W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy. Konieczny jest więc odpis z księgi wieczystej.

 

W postępowaniu spadkowym zarówno skład, jak i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, który dokonuje tego na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania. We wniosku o dział spadku można zaproponować sposób dokonania podziału majątku, ale to sąd decyduje ostatecznie o tym sposobie.

 

Sposób dokonania działu spadku

 

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku, zarówno w trybie umownym, jak i spadkowym, można wyróżnić:

 

  1. podział fizyczny spadku – podział w naturze;
  2. przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiej spłaty;
  3. podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w tej sumy między współspadkobiercami.

 

Jeśli spadkobiercy zgadzają się co do podziału majątku po zmarłym, sąd w zasadzie powinien przychylić się do ich wniosku. Może on od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy proponowany podział jest sprzeczny z prawem, zasadami współżycia społecznego albo naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych. W przypadku braku zgodnego wniosku uczestników postępowania sąd powinien dokonać działu z uwzględnieniem składu dzielonego spadku oraz interesów poszczególnych współspadkobierców.

 

Wysokość opłaty sądowej w sprawie o dział spadku wynosi (zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

 

  • 500 zł – od wniosku o dział spadku;
  • 300 zł – jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku;
  • 1000 zł – od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności;
  • 600 zł – od wniosku, jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności.

 

Reasumując: w Pańskim przypadku nie ma możliwości wystąpienia o zachowek dla pasierba, należy natomiast w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie spadkowe po zmarłych rodzicach, a następnie porozumieć się z pozostałymi spadkobiercami co do podziału spadku i wnieść stosowny wniosek o dział spadku do sądu (lub udać się z pozostałymi spadkobiercami do notariusza). Sąd wezwie wówczas wszystkich spadkobierców i przeprowadzi postępowanie działowe. Gdy nie będzie zgody co do sposobu podziału, sąd sam zdecyduje, jak majątek osoby zmarłej zostanie podzielony.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX + sześć =

»Podobne materiały

Alimenty dla pasierba

Czy mam obowiązek płacić alimenty pasierbowi (27 lat)? Pasierb jest chory na schizofrenię. Nie mieszka ze mną od 8 lat. Pasierb nie został przeze mnie adoptowany. Mój mąż, a jego ojciec nie żyje.  

 

Uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku

Od śmierci mojego taty minęło już 11 miesięcy, trzy miesiące po pogrzebie brat, który mieszkał z ojcem, złożył do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Z pozostałym rodzeństwem byliśmy pewni, że jeżeli wniosek został złożony w okresie do 6 miesięcy po śmierci ojca, to bez względu na datę rozpr

 

Prawa spadkowe osoby ubezwłasnowolnionej

Jakie prawa spadkowe po śmierci rodziców posiada osoba ubezwłasnowolniona przebywająca w ośrodku pomocy społecznej i posiadająca własną rentę, jeśli istnieje testament, wedle którego majątek dziedziczy jej rodzeństwo?

 

Oświadczenie spadkodawcy o wyłączeniu darowizny ze schedy spadkowej – wysokość zachowku

Czy mogę liczyć na zachowek po zmarłym ojcu, który swojej drugiej żonie przekazał darowizną mieszkanie z zastrzeżeniem, aby nie wchodziło ono do masy spadkowej? Porada u dwóch prawników skończyła się remisem. Jeden mówił, że zachowek się należy, drugi, że nie. W tej sytuacji nie wiem, czy zakładać s

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »