Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek – co zrobić, by uprawniony go nie otrzymał?

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 01.12.2009

Ojciec przepisał mi aktem darowizny mieszkanie. Mam jedną siostrę. Ojciec nie chce, aby po jego śmierci córka dostała zachowek. Co powinien zrobić, by do tego nie doszło?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zachowek – co zrobić, by uprawniony go nie otrzymał?

Komu przysługuje prawo do otrzymania zachowku?

Jeżeli w wyniku spadkobrania po ojcu Pani siostra nie nabędzie żadnego majątku, ponieważ cały swój majątek ojciec za życia przekaże Pani w drodze darowizny, to siostra po śmierci ojca będzie miała prawo ubiegać się o zachowek.

 

Prawo do zachowku będzie przysługiwało Pani siostrze, jeżeli nie otrzyma ona należnego jej zachowku w wyniku dziedziczenia (w przypadku dziedziczenia ustawowego wartość spadków po ojcu będzie równa zeru – ojciec nie pozostawi żadnego majątku albo siostra zostanie pominięta w testamencie) lub w wyniku darowizny uczynionej na jej rzecz za życia ojca.

 

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Roszczenie o zapłatę zachowku przeciwko spadkobiercy

Według § 2 art. 991 K.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, w postaci powołania do spadku lub też w formie zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Należy jednak podkreślić, iż w kwestii zachowku trzeba wziąć pod uwagę, prócz art. 991 § 2, także inne przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 994, 1000 i 1001.

 

Z przywołanych przepisów regulujących problematykę zachowku wynika, iż spadkobierca zobowiązany jest w pierwszej kolejności. Poza spadkobiercą odpowiedzialność z tytułu zachowku mogą ponosić również osoby, które otrzymały od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku.

Czy darowizny uczynione przez spadkodawcę uwzględnia się przy obliczaniu zachowku?

Według art. 993 K.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę.

 

Zgodnie z art. 994 § 1 K.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięcioma laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 

Darowiznę uczynioną przez Pani ojca na Pani rzecz będzie się zaliczało do spadku po nim nawet w sytuacji, w której od dnia dokonania darowizny do dnia śmierci ojca upłynie ponad 10 lat, ponieważ została ona dokonana na rzecz osoby uprawnionej do zachowku.

 

Według art. 1000 § 1 K.c., jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Pozbawienie dziecka prawa do zachowku przez wydziedziczenie

Pani ojciec może wydziedziczyć Pani siostrę, czyli pozbawić ją prawa do zachowku. Jednak wydziedziczenie będzie skuteczne tylko w sytuacji, jeżeli Pani siostra:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy (ojca) postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuściła się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Jeżeli któraś z powyższych przesłanek w przypadku Pani siostry została spełniona, to wówczas wydziedziczenie będzie skuteczne.

Jak przeprowadzić wydziedziczenie jednego z dzieci?

Wydziedziczenie powinno być zawarte w testamencie. Ojciec musiałby więc sporządzić testament, w którym wyraźnie oświadcza, iż wydziedzicza Pani siostrę.

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Ojciec musiałby więc wyraźnie wskazać, z jakich przyczyn wydziedzicza Pani siostrę.

 

Pamiętać też należy, że spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

 

Jeżeli więc Pani siostra zachowuje się względem ojca nagannie, nie pomaga mu, nie interesuje się nim, nie kontaktuje się z nim lub dopuszcza się względem niego innych nieprzyjaznych działań, doprowadziła do zerwania więzi rodzinnych itp., ojciec może siostrę wydziedziczyć.

 

Ocena, czy wydziedziczenie jest skuteczne, będzie należała do sądu w toku ewentualnego postępowania o zachowek.

 

W przypadku gdy nie zostaną spełnione przesłanki skutecznego wydziedziczenia, nie dojdzie ono do skutku i siostra będzie mogła domagać się od Pani zapłaty zachowku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI - 9 =

»Podobne materiały

Czy można wypowiedzieć pracę po kilku dniach?

Parę dni temu podpisałam umowę na czas nieokreślony. Jest to praca, w której wynagrodzenie jest prowizyjne i teraz widzę, iż nie starczy mi na utrzymanie i opłacenie studiów. Czy zatem mogę skorzystać z zawartego w umowie 7-dniowego wypowiedzenia, czy jestem zobowiązana przepracować jednak jakiś min

 

Wypowiedzenie umowy leasingu

Od 2 lat mamy umowę leasingu podpisaną na 4 lata. Leasing został udzielony w obcej walucie i w pewnym momencie kwota długu wzrosła dwukrotnie. Obecnie mamy zaległość w wysokości 1 mln zł, a nie jesteśmy w stanie regularnie spłacać rat. Czy możliwe jest wcześniejsze wypowiedzenie umowy

 

Wezwanie do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych

Żona wydzwania do mojego szefa, do pracy z oszczerstwami i pomówieniami na mój temat. Opowiada o mnie niestworzone rzeczy, całkowicie nie prawdziwe. Czuję się bezradny, proszę o pomoc?

 

Nie wiem, co znajduje się w spadku – jak starać się o zachowek?

Mam niepełnoletniego syna. Jego babcia zmarła w październiku 2007 r., jej mąż nie żyje. Babcia miała trójkę dzieci. Jeden z jej synów to mój były mąż – zmarł on jeszcze przed październikiem 2007 r. Babcia zapisała notarialnie w listopadzie 2006 r. cały swój majątek na jednego z wnuków, nie wyd

 

Zwrot kosztów podróży dla świadka

Dostałam wezwanie do prokuratury w charakterze świadka – na konkretny dzień. Mieszkam jednak w Anglii. Czy mogę starać się o zwrot kosztów podróży? Jak to się robi?

 

Działalność wytwórcza

Pracuję na etat, zarabiam miesięcznie ok. 2300 zł netto. Czasami szyję ubrania dla znajomych i chciałabym mieć możliwość sprzedawania ich też osobom trzecim. Czy będzie to działalność wytwórcza? Jak ją zarejestrować, jakie warunki trzeba spełnić? Jakie składki będą mnie obowiązywały? Dodam, że

 

Błędne rozliczenie podatku przez księgową

Na początku zeszłego roku do rozliczania mojej DG zatrudniłem księgową. Przekazałem jej także jako wzór zeszłoroczne rozliczenie podatku rocznego (rozliczanie z żoną). Księgowa bez porozumienia ze mną wypełniła i złożyła w US PIT. Okazało się, że rozliczyła mnie indywidualnie, a nie – jak zaws

 

Przerwa w posiadaniu gospodarstwa a ustalenie prawa do emerytury rolniczej

Mąż był od 20 lipca 1995 r. ubezpieczony w KRUS-IE na postawie umowy dzierżawy ziemi. Umowa wygasła 20 lipca 2005 r. Potem była przerwa do 27 września 2005 r., kiedy to mąż został właścicielem ziemi zakupionej notarialnie. Nie ma żadnej przerwy w opłacaniu składek. Nie ma żadnych zaległości w opłaca

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »