.
Mamy 13 183 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Czy zapłacę zachowek w myśl art. 5 Kodeksu cywilnego?

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 24.09.2008

Czy muszę zapłacić zachowek, jeśli jedynym składnikiem spadku jest spółdzielcze mieszkanie własnościowe? Nie mam dużych dochodów ani innego mieszkania. Mojemu starszemu bratu w testamencie nic nie przypadło, ale nie jest też wydziedziczony. Brat uważa, że przysługuje mu zachowek, jednak nie chce wytaczać mi sprawy, gdyż jak uważa: „sądy się od takich spraw opędzają, bo one są banalne i intelektualnie mało pobudzające”. Wyczytałem w periodyku prawniczym, że w takich sytuacjach może ochronić mnie art. 5 Kodeksu cywilnego. Jakie mam szanse na to, że sąd zastosuje ten artykuł i nie będę musiał płacić zachowku? Czy jest sens dopuścić do tego, by brat (skłonny do ugody) jednak wytoczył mi sprawę o zachowek? Czy mogę ją wygrać?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy zapłacę zachowek w myśl art. 5 Kodeksu cywilnego?

Czy bratu niewydziedziczonemu należy się zachowek?

Rzeczywiście przepis art. 991 Kodeksu cywilnego przewiduje zachowek dla zstępnych spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, w wysokości połowy wartości udziału spadkowego, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Skoro według ustawy dziedziczyliby po Pana matce wyłącznie dwaj synowie, to Pana brat ma prawo żądać połowy udziału, jaki by mu przysługiwał. W tym przypadku 1/4 wartości mieszkania.

 

Sąd uzna jego roszczenie za zasadne, jeśli nie otrzymał od spadkodawcy – w żadnej postaci – należnego mu udziału, np. nie otrzymał zapisu; spadkodawca za życia nie dokonał na jego rzecz darowizny; nie powołał go do dziedziczenia. Zobowiązanym z tytułu zachowku jest spadkobierca.

Stosowanie art.5 Kodeksu cywilnego w sprawach o zachowek

Nie można wykluczyć stosowania art. 5 Kodeksu cywilnego w sprawach o zachowek. Co do zasady do tego przepisu sądy odwołują się bardzo rzadko. Nie może on stanowić samodzielnej podstawy ograniczenia uprawnienia. Jednak należy zauważyć, że coraz częściej komentatorzy wskazują, iż art. 5 K.c. powinien być stosowany w takich przypadkach. W szczególności wtedy, gdy spadkodawca pominął w testamencie pewnych spadkobierców ustawowych, nie wydziedziczając ich jednak, tak aby spadek otrzymali spadkobiercy, którzy są bardziej doświadczeni przez los, ubożsi, mniej zaradni życiowo czy po prostu nie dysponują takimi środkami, którymi dysponują pozostali spadkobiercy ustawowi.

 

Nikt zatem nie zagwarantuje Panu, iż sąd, rozpoznając żądanie zapłaty zachowku, przychyli się do Pana stanowiska i zastosuje przepis art. 5 K.c. Jest to bowiem prawo sędziowskie, tj. pozostawione woli i swobodnej ocenie dokonywanej przez skład orzekający w ramach konkretnego przypadku.

 

Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Pana brata, iż sądy podchodzą do takich spraw rutynowo i naliczają zachowek mechanicznie. Może o tym świadczyć stanowiska zarówno profesora Szpunara, jak i profesora Bieńka wyrażone w ich komentarzach do Kodeksu cywilnego.

Czy zamożny brat powinien dostać zachowek?

Nie można wykluczyć zastosowania przez sąd przepisu art. 5 Kodeksu cywilnego z uwagi na fakt, iż Pana brat jest osobą majętną, posiadającą stałe dochody i własne mieszkanie. Pańscy rodzice, wskazując Pana jako jedynego spadkobiercę, chcieli Pana zabezpieczyć na przyszłość, zatem mogą tu mieć zastosowanie zasady współżycia społecznego, o których mówi ustawodawca w przepisie art. 5 K.c. Zasady te bowiem mają chronić wartości moralne. Pana brat natomiast ma zaspokojone podstawowe potrzeby, a mimo to żąda od Pana zapłaty kwoty, której, co prawda, ma prawo żądać, jednak z uwagi na zasady moralne – jego roszczenie nie musi zostać uwzględnione.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV plus zero =

19.03.2012

Nie zgadzam się z twierdzeniem odnośnie tego, że np. drugi brat ma zaspokojone podstawowe potrzeby i nie powinien żądać zapłaty zachowku. Mam podobny przykład: przez 20 lat oszczędzałam, żeby kupić 35-metrowe mieszkanie, a brat całe życie swoje pieniądze wydawał na siebie, żył z mamą, nie martwił się o rachunki, a później jeszcze dostał całe mieszkanie. To gdzie jest sprawiedliwość? Rodzice, jeżeli mają dwoje dzieci, powinni zadbać o nie jednakowo. Na pewno jeżeli bratu powodziłoby się źle, wtedy bym mu pomogła, ale jak go stać na kawiarnie i wczasy, i nie oszczędza, to powinien zapłacić zachowek.

Terka

.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl