Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie roszczeń z tytułu naruszenia praw własności intelektualnej

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 22.10.2009

Już na etapie procesu o naruszenie praw własności intelektualnej naruszyciel może zostać zmuszony do zapłaty uprawnionemu części dochodzonych kwot. Mamy wówczas do czynienia z sytuacją, jakby powód w pewnym stopniu wygrał spór. Instytucję taką nazywamy zabezpieczeniem antycypacyjnym.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawy prawne zabezpieczenia

 

Artykuł 730 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, iż: „W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia”. Co to znaczy? Otóż zasadniczo, jeśli dochodzimy np. odszkodowania za naruszenie naszych praw, wydania bezpodstawnie uzyskanych przez przeciwnika (pozwanego) korzyści czy też wynagrodzenia (opłat licencyjnych) za bezumowne korzystanie z utworów czy wynalazków, do czasu uprawomocnienia się wyroku sądowego nie mamy szans otrzymać jakichkolwiek pieniędzy. Nie możemy też zmusić pozwanego do np. zaprzestania wprowadzania do obrotu czy sprzedawania nielegalnych kopii programów komputerowych, ponieważ proces cały czas trwa i nie wiadomo, jaki będzie jego wynik. Dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia (o ile jest dla nas korzystne) możemy skutecznie domagać się od pozwanego zapłaty zasądzonej kwoty czy usunięcia przedmiotów naruszających nasze prawa z rynku, czy to dobrowolnie, czy też przymusowo (w formie egzekucji z jego majątku). A spór sądowy potrafi ciągnąć się latami. W tym czasie nasz przeciwnik może wyrządzić niepowetowaną szkodę, nie tylko materialną, ale także uderzającą w naszą renomę (jeśli np. podszywając się pod naszą markę sprzedaje towary kiepskiej jakości). A my tracimy kilka tysięcy złotych tygodniowo.

 

Krótko mówiąc: nie jest możliwa prowizoryczna realizacja roszczenia przed ustaleniem jego istnienia (tj. przed uprawomocnieniem się korzystnego dla nas wyroku).

 

Jest jednak od tego wyjątek. Otóż na podstawie art. 753 w zw. z art. 7531 K.p.c. możliwe jest żądanie zabezpieczenia, polegające na zobowiązaniu obowiązanego (przeciwnika) do zapłaty uprawnionemu (czyli nam) jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej już w trakcie trwania procesu. Zgodnie z art. 7531 § 1 pkt 6), 7), 8) dotyczy to także zabezpieczenia roszczeń o:

 

  1. należności wynikające z naruszenia autorskich praw majątkowych, praw pokrewnych i praw do baz danych oraz należności wynikające z naruszenia autorskich praw osobistych;
  2. należności wynikające z naruszenia patentu lub dodatkowego prawa ochronnego na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa ochronnego na znak towarowy, prawa z rejestracji oznaczenia geograficznego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego, wyłącznego prawa do odmiany roślin;
  3. wynagrodzenia przysługującego twórcy projektu wynalazczego.

 

 

W praktyce

 

Ta instytucja nazywana jest tzw. zabezpieczeniem antycypacyjnym. Jest to szczególny środek tymczasowego rozstrzygania sporów. Uprawniony już w trakcie postępowania zabezpieczającego uzyskuje od obowiązanego (pozwanego) sumę pieniężną. Zostaje więc postawiony w podobnej sytuacji, jak gdyby wygrał proces. Zabezpieczenie to polega na stworzeniu „prowizorycznej sytuacji, w której obowiązany zobowiązany jest do zapłaty jednorazowo albo okresowo pewnej sumy pieniężnej” na rzecz dochodzącego roszczenia (powoda).* Celem jest więc tutaj dostarczenie powodowi natychmiast środków pieniężnych.

 

Przykład 1: Malarz, którego autorskie prawa zostały naruszone poprzez sprzedaż kopii jego obrazów, dochodzi odszkodowania od sprzedawcy, który zajmuje się dystrybucją falsyfikatów. Swoje straty, wynikające z faktu, że klienci kupują tańsze podróbki zamiast oryginałów, ocenia na 10 tys. zł miesięcznie. Żąda więc, aby sąd zabezpieczył roszczenie i od razu, już w trakcie trwania procesu, zobowiązał pozwanego, by ten co miesiąc płacił mu kwotę równą szacowanej szkodzie, czyli 10 tys. zł do dnia np. 10-tego każdego miesiąca za każdy miesiąc, wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat od tejże zaległej raty.

 

Przykład 2: Producent software odkrył, że pan X nielegalnie, bez licencji korzysta z jego oprogramowania. Występuje więc z pozwem o odszkodowanie w wysokości należnej opłaty licencyjnej. Opłata wynosi np. 100 zł miesięcznie. Sąd może więc od razu zobowiązać pana X, by ten, podczas postępowania, płacił producentowi sumę równą miesięcznej opłacie licencyjnej.

 

Można żądać zarówno zapłaty w formie jednorazowej jak i okresowej (np. 100 zł na miesiąc). W przypadku naruszenia praw własności intelektualnej często punktem odniesienia do określania wysokości odszkodowania jest równowartość opłaty licencyjnej (która płatna jest okresowo), zatem znacznie częściej stosowane jest to drugie rozwiązanie.

 

Dzięki tej instytucji łagodzone są skutki przewlekłości postępowania sądowego w sprawach o naruszenie praw własności intelektualnej. Co ważne, zgodnie z art. 730 § 1 K.p.c., zabezpieczenia roszczenia można żądać również przed sądem polubownym (np. rozstrzygającym spory z zakresu domen internetowych), a nie tylko sądem powszechnym.

 

 

Co musimy zrobić, aby uzyskać takie zabezpieczenie?

 

W tym celu należy złożyć w sądzie stosowny wniosek, najlepiej zrobić to wraz z wniesieniem pozwu (choć można to zrobić również na dalszym etapie postępowania). Wniosek powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, ponadto powinien zawierać:

 

  1. wskazanie sposobu zabezpieczenia (w tym wypadku, czy żądamy płatności jednorazowej czy okresowej);
  2. wskazanie sumy zabezpieczenia (ile żądamy?) – nie może być ona wyższa niż dochodzona pozwem;
  3. uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek.

 

Co ważne, w sytuacjach opisanych w art. 7531 K.p.c. przesłanką zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie roszczenia. Nie musimy wykazywać interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia (o czym niestety sądy często zapominają). Uprawdopodobnienie to coś znacznie mniej niż udowodnienie, oznacza w skrócie, że przytoczone okoliczności faktyczne „na pierwszy rzut oka” w znacznym stopniu przemawiają za zasadnością naszego żądania.

 

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia w powyższej formie podlega opłacie stałej 100 zł.

 

 

 

 


 

*A. Jakubecki, Komentarz do art. 753, Nb 1. [w:] Bodio J., „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz”, Oficyna 2008, wyd. III.



Stan prawny obowiązujący na dzień 22.10.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV + VI =

 

»Podobne materiały

Autorskie prawa majątkowe pracownika do stworzonego utworu

Obowiązuje generalna zasada, że prawa autorskie do utworu przysługują twórcy. Jednakże, zgodnie z art. 12 ust. 1 Prawa autorskiego: jeśli pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, autorskie prawa majątkowe do tego utworu z chwilą jego przyjęcia przysługują prac

Rozważania o cytowaniu utworów literackich

Jednym z największych osiągnięć nowoczesnej cywilizacji jest dostęp do informacji. To, co jeszcze kilkanaście lat temu wymagało nieraz poświęcenia całego dnia: wizyty w bibliotece, przewertowania tomów książek w celu znalezienia interesującego nas rozdziału czy fragmentu, dzisiaj jesteśmy w stanie z

Opracowanie cudzego utworu czy tylko inspiracja?

Utwór samoistny, utwór zależny, opracowanie, utwór z zapożyczeniem, utwór inspirowany, cytat – jaka jest różnica między tymi pojęciami?
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »