Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie majątku osobistego sprzed małżeństwa

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 25.08.2019

Posiadam ziemię rolną i działki budowlane darowane przez rodziców. Chciałabym zawrzeć związek małżeński i wspólnie jako małżeństwo ze swoich wspólnych pieniędzy chcielibyśmy kupić dom. Jednakże chciałabym zabezpieczyć się na przyszłość i mieć pewność, że mój majątek osobisty sprzed małżeństwa nie wejdzie w skład naszego wspólnego majątku. Założywszy, że się rozwodzimy po paru latach lub np. w przypadku śmierci męża, sytuacja skomplikowałaby się trochę, ponieważ mój parter był już żonaty i ma dziecko z poprzedniego małżeństwa. Po zawarciu małżeństwa, w przyszłości, z mojego majątku osobistego chciałabym sprzedać działki i zainwestować w inne nieruchomości, które chcę potem wynajmować w celach dochodowych. Czy te nowe nieruchomości nabyte z pieniędzy z darowizny będą tylko i wyłącznie moją własnością? A pieniądze z wynajmu będą wchodziły do majątku wspólnego? Chciałabym mieć pewność, zanim zawrę związek małżeński. Proszę o odpowiedź i poradę, co mam uczynić przed zawarciem małżeństwa, żeby zabezpieczyć swoje prawa i interesy.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zabezpieczenie majątku osobistego sprzed małżeństwa

Fot. Fotolia

Przynależność do majątku osobistego każdego z małżonków przedmiotów majątkowych nabytych przed powstaniem wspólności ustawowej wynika już z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i osobistego. Dla przynależności określonych przedmiotów do majątku osobistego jednego z małżonków decydujące jest nabycie ich przed powstaniem wspólności ustawowej, a nie przed zawarciem małżeństwa, jakkolwiek najczęściej oba te zdarzenia następują w tym samym czasie.

 

Na równi z przedmiotami majątkowymi nabytymi przed powstaniem wspólności ustawowej należy traktować przedmioty nabyte w okresie rozdzielności majątkowej między małżonkami, gdy wspólność majątkowa ustała, a następnie ponownie powstała. Przywrócenie wspólności nie powoduje, że przedmioty nabyte w czasie, gdy wspólność nie obowiązywała, stają się składnikami majątku wspólnego.

Dla oceny, czy dany przedmiot majątkowy został nabyty przed powstaniem wspólności ustawowej, rozstrzygający jest w zasadzie dzień formalnego nabycia.

 

Odnosząc się do nurtującej Pani kwestii nabycia przedmiotu za cenę uzyskaną ze zbycia innego, wyjaśniam, iż zgodnie z art. 33 pkt 10 Kodeksu mamy do czynienia z tzw. surogacją. Polega ona na zaliczeniu do majątku osobistego każdego z małżonków przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania wspólności ustawowej w zamian za inne przedmioty majątkowe stanowiące majątek osobisty tego z małżonków. Jak ujął to Sąd Najwyższy w wyroku z 12 maja 2000 r. (V CKN 50/2000), przesłankami surogacji są dwa wymagania: po pierwsze, aby jedno i to samo zdarzenie spowodowało wyjście określonego przedmiotu z majątku osobistego i nabycie innego przedmiotu majątkowego, oraz po drugie, aby przedmiot nabyty był uzyskany, także w sensie ekonomicznym, kosztem majątku osobistego (patrz E. Kitłowski, Surogacja rzeczowa w prawie cywilnym).

 

Surogacja polega nie tylko na nabyciu przez jedno z małżonków przedmiotów majątkowych bezpośrednio za przedmioty należące do jego majątku osobistego (tzw. surogacja bezpośrednia), np. nieruchomość nabyta w drodze zamiany z nieruchomością stanowiącą majątek osobisty jednego z małżonków, lecz także na nabyciu przedmiotów majątkowych ze środków uzyskanych za przedmioty należące do majątku osobistego tego z małżonków (tzw. surogacja pośrednia), np. samochód kupiony za pieniądze uzyskane ze sprzedaży innego samochodu należącego do majątku osobistego tego z małżonków.

 

Surogacja nie jest wyłączona w przypadku, gdy jedno z małżonków w zamian za przedmiot majątkowy należący do jego majątku osobistego otrzymał określoną kwotę pieniężną, która uległa zmieszaniu z innymi jego środkami pieniężnymi. Kwota ta, a w razie wydania jej na nabycie innego przedmiotu majątkowego – ten przedmiot, stanowią surogat przedmiotu majątkowego należącego do majątku osobistego tego z małżonków, także należący do tego majątku.

 

Przedmiot majątkowy, który jest surogatem dotychczasowego składnika majątku osobistego jednego z małżonków, może być zupełnie innej natury niż ten składnik, np. surogatem sprzedanej nieruchomości jest roszczenie o zapłatę ceny. Surogacja może być wielokrotna. Na przykład, kolejnymi surogatami sprzedanej rzeczy może być roszczenie o zapłatę ceny, kwota pieniężna zapłacona przez nabywcę tytułem tej ceny i nabyta za nią rzecz.

 

Skutek surogacji – przynależność do majątku osobistego jednego z małżonków przedmiotu majątkowego nabytego w zamian za składnik tego majątku – następuje z mocy samego prawa. Nabycie w drodze surogacji nie wymaga ujawnienia w treści czynności prawnej. Do jego osiągnięcia nie jest w szczególności potrzebne oświadczenie woli małżonków. Może ono być pożądane dla uzyskania jasności stosunków prawnych.

 

Działanie zasady surogacji może być zmodyfikowane wolą jednego z małżonków, na rzecz którego surogacja ma nastąpić. Mianowicie, małżonek ten może postanowić, że nabyty przedmiot wejdzie w skład majątku wspólnego, np. z zastrzeżeniem zwrotu na jego rzecz równowartości środków majątku osobistego, w zamian za które przedmiot ten został nabyty (art. 45 § 1). Wola uchylenia surogacji jednak musi być wyrażona w tej samej czynności prawnej, przez którą nastąpiło nabycie przedmiotu majątkowego.

 

majątku osobistego jednego z małżonków (patrz postanowienie SN z 6 grudnia 1974 r., sygn. akt III CRN 311/74, i glosę B. Dobrzańskiego do tego postanowienia, oraz uchwałę SN z 18 września 1989 r., sygn. akt III CZP 80/89).

 

Surogacja nie zachodzi wówczas, gdy przedmiot stanowiący osobistą własność jednego z małżonków został zużyty, skonsumowany bądź sprzedany, uzyskane pieniądze zużyte, a nowy przedmiot tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu gospodarczym został następnie zakupiony za pieniądze pochodzące z bieżących dochodów małżonków (orzeczenie SN z 18 października 1961 r., sygn. akt 4 CR 957/60). Oczywiście czynsz z najmu uzyskiwany ze składników majątku osobistego wchodzi w skład majątku wspólnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI plus 5 =

»Podobne materiały

Intercyza z wyrównaniem dorobków

Chciałabym podpisać intercyzę z wyrównaniem dorobków. Proszę o podanie jak największej liczby informacji na jej temat, z uwzględnieniem jej wad i zalet. Interesuje mnie szczególnie, czy można w takiej intercyzie zrobić zapis, że przyszły małżonek zobowiązuje się, iż w przypadku rozwodu oprócz wyrówn

 

Wyrównanie dorobków

Mój mąż prowadzi działalność gospodarczą i zaciąga duże kredyty, ale dzięki temu też dużo zarabia. Ja pracuję, ale mam niską pensję. Nie chciałabym odpowiadać za długi męża ani w czasie trwania małżeństwa, ani w przypadku rozwodu. Czy w mojej sytuacji najkorzystniejszym dla mnie rozwiązaniem będzie

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »