Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wzór użytkowy i środki jego ochrony

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 28.01.2008

Artykuł omawia istotę wzoru użytkowego oraz środki prawne służące jego ochronie.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Unormowania prawne podstawowych kwestii, będących przedmiotem tego artykułu, w przeważającej mierze zawarte zostały w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. Nr 119 z 2003 r., poz. 1117 z późn. zm.) – dalej nazywanej w skrócie ustawą.

 

Stosownie do art. 94 § 1 ustawy wzorem użytkowym jest każde „nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci”.

 

W przypadku, gdy dany wzór użytkowy spełnia te ustawowe przesłanki, może on zostać zgłoszony przez swojego twórcę do Urzędu Patentowego celem jego wpisania do rejestru wzorów użytkowych oraz uzyskania tzw. prawa ochronnego. „Poprzez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo do wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej” (art. 95 § 2 ustawy). Czas trwania prawa ochronnego został określony przez ustawę na 10 lat, licząc od daty dokonania zgłoszenia wzoru użytkowego w Urzędzie Patentowym (art. 95 § 3 ustawy). Dokumentem, potwierdzającym udzielenie danej osobie prawa ochronnego na wzór użytkowy, jest świadectwo ochronne. Świadectwo ochronne ma więc w swej istocie stanowić szczególnego rodzaju legitymację uprawnień osoby upoważnionej do korzystania z zarejestrowanego wzoru użytkowego.

 

Częścią składową świadectwa ochronnego jest opis ochronny wzoru użytkowego obejmujący – jak sama nazwa wskazuje – opis tego wzoru oraz zastrzeżenia ochronne i rysunki (art. 99 § 2 ustawy). Opis ochronny wzoru użytkowego jest udostępniany osobom trzecim i podlega rozpowszechnianiu przez Urząd Patentowy. Skrót opisu ochronnego dostępny jest m.in. na stronie internetowej Urzędu Patentowego (www.uprp.pl). Szczególną częścią opisu ochronnego są tzw. zastrzeżenia ochronne (art. 96 ustawy), które określają zakres przedmiotowy prawa ochronnego.

 

Niezwykle ważna jest świadomość, na czym może polegać naruszenie prawa ochronnego oraz jakie środki ochronne przysługują uprawnionemu w przypadku naruszenia tego prawa.

 

Naruszenia praw twórcy dopuszcza się ten, kto w sposób zarobkowy lub zawodowy wkracza w zakres wyłączności uprawnionego. Zgodnie z tym co wskazano powyżej, zakres wyłączności wyznaczają zastrzeżenia ochronne. Należy przy tym zauważyć, że o naruszeniu prawa ochronnego będziemy mówić tylko wtedy, gdy w ramach działalności przemysłowej naruszającego prawo ochronne realizowana jest całość rozwiązania technicznego zawartego w zastrzeżeniach patentowych, nie zaś tylko jego część. Na marginesie można wspomnieć, iż naruszenie prawa ochronnego nie zachodzi „gdy korzystanie z wzoru użytkowego przez osobę trzecią jest konieczne dla zaspokojenia potrzeb rynku krajowego, a zwłaszcza gdy wymaga tego interes publiczny, a wyrób jest dostępny społeczeństwu w niedostatecznej ilości lub jakości albo po nadmiernie wysokich cenach” (art. 68 ustawy).

 

W określonych okolicznościach naruszenie praw twórcy może zostać uznane za czyn nieuczciwej konkurencji, w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz. U. Nr 153 z 2003 r., poz. 1503 z późn. zm.) i podlegać sankcjom tam określonym.

 

W razie sporu co do faktu naruszenia prawa ochronnego istotne znaczenie ma ustalenie, komu przysługiwało pierwszeństwo do jego uzyskania. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o pierwszeństwie w powyższym zakresie decyduje data zgłoszenia wzoru użytkowego do Urzędu Patentowego, przy czym zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu, w którym wpłynęło ono do Urzędu Patentowego z zachowaniem formy pisemnej, również za pomocą telefaksu lub w postaci elektronicznej.

 

Uprawniony do wzoru użytkowego – w przypadku naruszenia przysługującego mu prawa ochronnego – może zakazać osobie trzeciej, niemającej jego zgody, korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy. Stosownie do art. 292 § 1, w związku z art. 287 ustawy, dalsze roszczenia, przysługujące uprawnionemu w przypadku naruszenia prawa ochronnego, podzielić można na niemajątkowe i majątkowe.

 

Do roszczeń niemajątkowych należą: roszczenie o zaniechanie naruszeń oraz żądanie podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia o naruszeniu prawa ochronnego lub informacji o takim orzeczeniu, w sposób i w zakresie określonym przez sąd.

 

Do roszczeń majątkowych zaś zaliczają się: roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w przypadku naruszenia zawinionego: żądanie naprawienia szkody na zasadach ogólnych (stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego) lub poprzez zapłatę sumy pieniężnej, w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej, albo innego, stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze wzoru użytkowego.

 

Trzeba podkreślić, że wszystkie wskazane powyżej roszczenia ulegają przedawnieniu zasadniczo z upływem 3 lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o naruszeniu swego prawa i o osobie, która naruszyła prawo ochronne, oddzielnie co do każdego naruszenia. Jednakże, w każdym przypadku, niezależnie od wiedzy uprawnionego, roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od dnia, w którym nastąpiło naruszenie prawa ochronnego (art. 289 ustawy).

 

Dochodzenie roszczeń cywilnoprawnych z zakresu ochrony własności przemysłowej, nienależących do właściwości innych organów, odbywa się w postępowaniu przed sądami powszechnymi.


Stan prawny obowiązujący na dzień 28.01.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII - 10 =

 

»Podobne materiały

Obowiązek dołączenia do pozwu w postępowaniu gospodarczym odpisu reklamacji lub wezwania do dobrowolnego spełnienia żądania

Autor omawia obowiązki formalne, jakie ciążą na powodzie w postępowaniu gospodarczym. Jeśli przedsiębiorca drogą sądową chce dochodzić od dłużnika należnych mu roszczeń, nie może zapomnieć o takich wymogach proceduralnych jak dołączenie odpisu reklamacji czy wezwania do dobrowolnego spełnienia żądan

 

Nieprawomocny wyrok sądu I instancji tytułem zabezpieczenia w sprawach gospodarczych

Zasadniczym celem wymienionej w tytule instytucji jest zabezpieczenie majątkowych interesów uprawnionego – którego roszczenia zostały uwzględnione przez sąd pierwszej instancji – przed niekorzystnymi zmianami w majątku zobowiązanego (np. wyzbywaniem się majątku).

 

Kontrakt menadżerski jako umowa cywilnoprawna

Kontrakt menadżerski może być umową cywilnoprawną oraz umową o pracę regulowaną przez przepisy prawa pracy. W niniejszym artykule zostały omówione cechy kontraktu menadżerskiego jako umowy cywilnoprawnej.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »