Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wystąpienie ze spółki cywilnej z powodu nieuczciwości wspólnika

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 01.12.2009

„Jak mówią jaskółki najgorsze są spółki” – w moim przypadku się sprawdziło. Wspólnik zdefraudował z konta firmy pokaźną kwotę, a co więcej zabrał wszystkie dokumenty, pozbawiając mnie możliwości ruchu. Wypowiedziałem mu w liście poleconym upoważnienie do reprezentowania spółki i wezwałem pisemnie do zwrotu dokumentacji i wpłaty nienależnie wypłaconej kwoty na konto firmy. Niestety wspólnik nie przejmuje się tym wcale. Jakie powinienem podjąć kroki, aby nie narazić się na większe straty? Czy jego czyn jest przestępstwem gospodarczym?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z przedstawionej przez Pana sytuacji wynika, iż najbardziej zasadnym byłoby w pierwszej kolejności wystąpić ze spółki z nieuczciwym wspólnikiem.

 

Zgodnie art. 869 Kodeksu cywilnego, jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić, wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego. Natomiast z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony, a zastrzeżenie przeciwne jest nieważne.

 

Pod pojęciem „ważnych powodów” należy rozmieć m.in. utratę zaufania do wspólnika, gdyż to właśnie zaufanie stanowi niejako podstawę funkcjonowania spółki, w której wszyscy wspólnicy powinni dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, czyli działać na rzecz wspólnej korzyści. Z przedstawionego przez Pana stanu faktycznego wynika natomiast, iż Pański wspólnik naruszył Pana zaufanie i to w sposób rażący, co w pełni uzasadnia wystąpienie ze spółki i to ze skutkiem natychmiastowym.

 

Wskazać również należy, iż w takim wypadku spółka ulegnie rozwiązaniu, gdyż, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 20 października 1993 r. (sygn. akt I ACr 492/93), w przypadku dwuosobowej spółki cywilnej ulega ona rozwiązaniu w przypadku dokonania skutecznego wypowiedzenia udziału. Wspólnik nie ma wówczas interesu prawnego w dochodzeniu rozwiązania spółki na drodze sądowej w trybie art. 874 K.c. Ma on bowiem zastosowanie w odniesieniu do spółki wieloosobowej.

 

Takie oświadczenie o wystąpieniu ze spółki należy złożyć drugiemu wspólnikowi pisemnie z podaniem przyczyn wystąpienia.

 

Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 871 § 1 K.c. wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia –wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Z kolei § 2 tego artykułu stwierdza, iż ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

 

Powyższe oznacza, iż z chwilą rozwiązania spółki powinno nastąpić między wspólnikami zarówno rozliczenie wniesionych wkładów, jak i podział zysków pomniejszonych o zobowiązania spółki. Dlatego też zasadnym byłoby sporządzenie wyliczenia tych wkładów i kwoty zysku do podziału i po złożeniu wspólnikowi oświadczenia o wystąpieniu ze spółki, należałoby go wezwać do dokonania tego podziału, co także mogłoby się wiązać z koniecznością zwrotu całości lub części bezpodstawnie zabranych przez Pana wspólnika pieniędzy, jeżeli pozostałe aktywa spółki nie pokryją należnej Panu sumy.

 

W przypadku braku reakcji wspólnika lub jego odmowy spełnienia Pana roszczeń, zasadnym byłoby przeanalizowanie możliwości wystąpienia z tymi roszczeniami na drogę sądową.

 

Dla takiego Pana roszczenia termin przedawnienia wynosił będzie, zgodnie z art. 118 K.c., 3 lata, jako że roszczenie to związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, co potwierdził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. (sygn. akt IV CK 461/2004), który uznał, iż roszczenie wspólnika spółki cywilnej o wypłatę zysku jest roszczeniem z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej. Przedawnia się więc z upływem trzech lat. Początkiem biegu tego terminu będzie dzień złożenia wspólnikowi wypowiedzenia udziału w spółce.

 

Jeżeli zaś chodzi o ewentualną odpowiedzialność karną Pana wspólnika za zagarnięcie dokumentacji oraz nienależne pobranie funduszy spółki, to wskazać należy, iż przepisy Kodeksu karnego penalizują takie działania.

 

Otóż zgodnie z art. 296 § 1 K.k., kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Ponadto, jeżeli sprawca przestępstwa działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

 

Wobec powyższego warto by w pismach kierowanych do Pana wspólnika wskazać na przestępczy charakter jego działania, co może skłonić go do zwrotu zdefraudowanych pieniędzy i zabranych dokumentów spółki, w szczególności że zgodnie z § 5 wyżej wymienionego artykułu Kodeksu karnego nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną szkodę.

 

Jednak wszelkie kroki na drodze karnej powinny być podejmowane z należytą ostrożnością i w zasadzie dopiero w przypadku, gdy inne podjęte działania na drodze cywilnej okażą się nieskuteczne.

 

W przypadku podjęcia decyzji o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Pana wspólnika warto by także w zawiadomieniu tym zawrzeć wniosek o zobowiązanie wspólnika w razie skazania, na podstawie art. 46 K.k. do naprawienia wyrządzonej tym przestępstwem szkody, tj. zapłaty bezprawnie przywłaszczonych pieniędzy. Alternatywnie, w przypadku braku takiego wniosku, będzie Pan uprawniony do wytoczenia w tym postępowaniu karnym powództwa cywilnego przeciwko wspólnikowi. Uprawnienie takie przysługiwałoby Panu do chwili rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery - VII =

»Podobne materiały

Wystąpienie wspólnika z dwuosobowej spółki jawnej

Prowadzimy dwuosobową spółkę jawną. Uznałem, że wystąpienie wspólnika ze spółki jest konieczne, gdyż od dłuższego czasu nie przejawia zaangażowania w pracę. Wspólnik się na to zgodził. Chcielibyśmy teraz to załatwić w jak najkorzystniejszej formie, aby ponieść tylko nieuniknione koszt

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »