.
Mamy 11 988 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wysiedlenie przed I wojną i uzyskanie rekompensaty

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 06.07.2011

Z opowiadań i dziennika pradziadka wiem, że miał on przed I wojną światową tereny (łącznie z bogatymi zabudowaniami) w konkretnej miejscowości na Mazurach. Wraz z rodziną został jednak przymusowo przesiedlony na Ukrainę i utracił majątek. Do Polski wrócił po rewolucji w 1917 r. Czy jako prawnuczka mam jakieś szanse na odnalezienie tych majątków i uzyskanie odszkodowania za nie? Gdzie powinnam się zgłosić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przedstawiony przez Panią problem jest bardzo skomplikowany. Przede wszystkim dlatego, że nie ma polskich przepisów prawa, które spadkobiercom chłopów, wysiedlonych do Rosji z terenów zaboru rosyjskiego przed 1914 r., dawałyby prawo do ubiegania się o rekompensatę.

 

Były to działania władz carskiej Rosji. W związku z tym, kierując się utrwalonymi zasadami prawa, można wysnuć pogląd, że obecna Federacja Rosyjska jest jej sukcesorem (następcą prawnym). Konstrukcja odpowiedzialności odszkodowawczej za działania caratu nie jest pozbawiona podstaw.

 

Trudno przyjąć za zasadne, aby nasz Skarb Państwa odpowiadał za szkodę wyrządzoną przez władze obcego mocarstwa. Ponadto państwa polskiego nie było wówczas na mapie politycznej Europy.

 

Temat, jaki Pani poruszyła, nie jest też przedmiotem analiz i kontrowersji. Zupełnie inaczej niż masowe repatriacje Polaków w czasie II wojny światowej, kwestia majątków opuszczonych, poniemieckich, zagrabionych w latach wojny oraz znacjonalizowanych w okresie powojennym.

 

Od 2005 roku obowiązuje w Polsce ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418). Zgodnie z treścią przepisu art. 1 tej ustawy ma ona zastosowanie do przypadków pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w wyniku wypędzenia z byłego terytorium RP lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. – chodzi o obecne terytoria Ukrainy, Litwy, Białorusi, ZSRR.

 

Prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomość poza obecnymi granicami RP w związku z umową pomiędzy RP a ZSRR o zamianie odcinków terytoriów państwowych, zawartą w dniu 15 lutego 1951 r. (umowa o ustaleniu granic powojennych) – art. 1 ust. 1a ustawy.

 

Ponadto przepisy ustawy rekompensacyjnej stosuje się do osób, które na skutek innych okoliczności, związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., zmuszone były opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Wniosek o realizację prawa do rekompensaty na podstawie tej ustawy, po spełnieniu szczegółowych warunków z niej wynikających, można było składać do dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 5 ust. 1 ustawy).

 

Prawo do rekompensaty potwierdza w drodze decyzji wojewoda (art. 5 ust. 3 ustawy). Organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody w świetle tej ustawy jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa (art. 9 ustawy). Obecnie więc jest to Minister Skarbu Państwa.

 

Proponuję zacząć od ustalenia, co stało się po wysiedleniu Pani pradziadka z majątkiem pozostawionym przymusowo na terenie, o którym Pani wspomina. Z pewnością nie będzie to łatwe. Proszę też spróbować dowiedzieć się, jaki jest stan prawny tego majątku obecnie (jeśli w jakiejkolwiek postaci istnieje nadal).

 

Jak jednak Pani pisze, pradziadek wraz z rodziną po Rewolucji Październikowej w 1917 r. powrócił do dawnego miejsca zamieszkania. Czy ma Pani informację, czy wówczas podejmował, jeśli było to możliwe, działania zmierzające do odzyskania swego dorobku i włości ziemskich?

 

Skoro prawo do rekompensaty w związku z opuszczeniem byłych terenów RP jest prawnie uregulowane i są określone organy właściwe do orzekania w tych sprawach, proponowałabym wystąpić do wojewody (według swojego miejsca zamieszkania) o udzielenie informacji czy wydanie opinii, jakie ewentualnie środki prawne może Pani, jako spadkobierczyni, przedsięwziąć w swojej sprawie.

 

W dalszej kolejności (lub równoległe) sugerowałabym zapytać o to w Ministerstwie Skarbu Państwa. Istnieje tam Departament Reprywatyzacji i Rekompensat, który z racji wielości roszczeń, z jakimi się spotyka, może udzielić przydatnych informacji. Problem tkwi jedynie w tym, że jako urząd reprezentujący Skarb Państwa raczej nie wskaże na ewentualną drogę dochodzenia odszkodowania od państwa polskiego.

 

Ale tak jak pisałam wcześniej, wątpliwa jest konstrukcja odpowiedzialności polskiego Skarbu Państwa za wysiedlenia z roku 1917. Dlatego uważam, że należałoby jednak wystąpić o opinię do Ministerstwa Skarbu Państwa w tej sprawie. Adresy kontaktowe i numery telefonów poszczególnych departamentów może Pani odnaleźć na stronie internetowej www. msp.gov.pl.

 

Od strony teoretycznej i prawnej pomóc może również Biuro Analiz Sejmowych Sejmu RP (www.bas.sejm.gov.pl). Tam może Pani się dowiedzieć, czy dochodzenie odszkodowania jest w takiej sprawie realne, ewentualnie na jakiej podstawie prawnej. Możliwe jest to jednak tylko za pośrednictwem posła na Sejm RP, gdyż Biuro nie pomaga wyborcom indywidualnie. Wybrany przez Panią poseł może wystąpić do Biura i zlecić sporządzenie opinii w danej sprawie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem plus 5 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe spadek.info

porady budowlane prawo-budowlane.info

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton