Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wyrównanie dorobków

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 15.05.2013

Mój mąż prowadzi działalność gospodarczą i zaciąga duże kredyty, ale dzięki temu też dużo zarabia. Ja pracuję, ale mam niską pensję. Nie chciałabym odpowiadać za długi męża ani w czasie trwania małżeństwa, ani w przypadku rozwodu. Czy w mojej sytuacji najkorzystniejszym dla mnie rozwiązaniem będzie podpisanie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, czy może zwykłej?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Nowelą z 17 czerwca 2004 r. wprowadzono do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) nieznany dotąd na gruncie prawa polskiego ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.

 

Ustrój ten, chyba najlepiej dostosowany do zasad gospodarki rynkowej, chciano nawet podnieść do rangi ustroju ustawowego. Ostatecznie pozostał jednak ustrojem umownym. Nie osłabia to jednak wagi zmiany znacząco wpływającej na poszerzenie swobody małżonków w zakresie kształtowania ich praw majątkowych.

 

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków określana jest także jako wspólnota zysków lub podział dorobku. Z założenia ma ona na celu zabezpieczenie interesów niepracującego małżonka przez zagwarantowanie mu udziału w przyroście majątku powstałego w trakcie małżeństwa. Jednocześnie ustrój ten zapewnia pewność i swobodę obrotu prawnego i gospodarczego z pełną jasnością w zakresie odpowiedzialności za długi zaciągnięte w trakcie związku przez jednego z małżonków.

 

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków może zastąpić ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej tylko przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego. Intercyzę taką można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i po ślubie.

 

Ogólnie rzecz biorąc, istota tego ustroju sprowadza się do dwóch elementów:

 

  1. rozdzielności majątkowej oraz
  2. wspólności dorobku rozumianego jako wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej (art. 513 § 1 K.r.o.).

 

Pomiędzy wyszczególnionymi elementami istnieje łatwa do uchwycenia granica. Jest nią w zasadzie moment ustania małżeństwa. Do tego czasu małżonków obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Stąd też odesłanie w przepisie art. 512 K.r.o. do przepisów o rozdzielności majątkowej. To, co stanowi novum, ujawnia się z chwilą ustania rozdzielności majątkowej. Od tego momentu małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa (art. 514 § 1 K.r.o.).

 

Cechy tego ustroju ujawniają się bowiem dopiero z chwilą ustania rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku, a więc z chwilą:

 

  1. ustania małżeństwa (rozwód, unieważnienie małżeństwa),
  2. zmiany umowy majątkowej z rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku na zwykłą rozdzielność majątkową,
  3. ustanowienia przymusowej rozdzielności, czy to z mocy prawa, czy na skutek prawomocnego orzeczenia sądu (np. w razie ubezwłasnowolnienia małżonka, ogłoszenia jego upadłości, orzeczenia przez sąd separacji).

 

Z powyższego wynika, że po ustaniu rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków małżonek, który uważa, że jego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może zwrócić się do współmałżonka o wyrównanie dorobków. Powinno doprowadzić ono do zniwelowania różnicy wartości między dorobkami małżonków.

 

Może ono nastąpić bądź przez zapłatę przez małżonka zobowiązanego na rzecz małżonka uprawnionego połowy różnicy wartości między dorobkami małżonków, bądź przez przeniesienie przez małżonka zobowiązanego na rzecz małżonka uprawnionego określonego prawa (przedmiotu) stanowiącego dorobek małżonka zobowiązanego, którego wartość odpowiada tej wielkości. Oba te sposoby mogą być zastosowane jednocześnie, jako wzajemnie się uzupełniające.

 

Wyrównanie dorobków powinno nastąpić w drodze porozumienia (umowy) między małżonkami. Dla umowy takiej nie jest wymagana żadna forma szczególna.

 

Jeśli brak jest porozumienia co do wyrównania dorobku zainteresowany małżonek może wytoczyć do sądu odpowiednie powództwo. W pozwie wytoczonym przeciwko drugiemu małżonkowi można żądać zasądzenia od niego określonej kwoty pieniężnej lub zobowiązania go do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na niego określonego prawa tytułem wyrównania dorobków.

 

Roszczenia o wyrównanie dorobków oraz o zmniejszenie obowiązku wyrównania dorobków, jako roszczenia majątkowe, ulegają przedawnieniu (art. 117 § 1 Kodeksu cywilnego – dalej K.c.). Wobec braku przepisów szczególnych do przedawnienia będzie miał zastosowanie ogólny 10-letni termin. Rozpoczęcie jego biegu następuje od dnia ustania rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków (art. 120 § 1 K.c.), a gdy małżeństwo ustało później – to od dnia jego ustania (art. 121 pkt 3 K.c.).

 

Z powyższego wynika, że rozdzielność z wyrównaniem nie ogranicza swobody małżonków w podejmowaniu decyzji majątkowych. Ma to szczególne znaczenie w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez jednego z małżonków. Z drugiej strony rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków z założenia zapewnia słabszemu ekonomicznie małżonkowi sprawiedliwy podział przyrostu wartości majątku osobistego współmałżonka, czyli tego, czego się dorobił w trakcie związku (dorobek małżeństwa).

 

Podsumowując, w świetle powyższych okoliczności, biorąc pod uwagę Pani sytuację, ustrojem majątkowym najlepiej zabezpieczającym Pani interesy będzie ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. W trakcie trwania tego ustroju nie będzie Pani odpowiadać za zobowiązania zaciągane przez Pani męża, po rozwodzie zaś będzie Pani przysługiwało roszczenie o wyrównanie Państwa dorobków.

 

Oczywiście w związku z licznymi zobowiązaniami Pani męża na uwadze należy mieć art. 513 § 3 K.r.o. stanowiący, że: „dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia”. W konsekwencji pasywa obciążające majątek czynny małżonka zmniejszają wartość dorobku, a tym samym również obowiązek wyrównawczy określony w art. 513 K.r.o. Obliczanie zatem wzrostu wartości majątku dokonuje się przez porównanie stanu końcowego tego majątku z początkowym i odjęcie obciążających małżonka w momencie ustania ustroju długów. Jest to więc ustalenie przyrostu wartości majątku netto.

 

Na koniec jeszcze raz przypominam, że małżonkowi słabszemu ekonomicznie np. z chwilą rozwodu nic się automatycznie nie należy. Musi on żądać swoistej rekompensaty za lata pracy na rzecz gospodarstwa domowego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 minus II =

»Podobne materiały

Intercyza z wyrównaniem dorobków

Chciałabym podpisać intercyzę z wyrównaniem dorobków. Proszę o podanie jak największej liczby informacji na jej temat, z uwzględnieniem jej wad i zalet. Interesuje mnie szczególnie, czy można w takiej intercyzie zrobić zapis, że przyszły małżonek zobowiązuje się, iż w przypadku rozwodu oprócz wyrówn

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »