Mamy 11 432 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wypowiedzenie zmieniające dla pracownika kopalni w okresie ochronnym

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 01.11.2014

Pracuję na kopalni. Z moich wyliczeń wynika, że mam 1,5-3 lat (w zależności od uznania ZUS) do emerytury. Z początkiem miesiąca zostało zlikwidowane moje stanowisko pracy i spodziewam się wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy i pracy. Posiadam 23,5-letni staż pracy w górnictwie oraz umowę o pracę na czas nieokreślony. Spodziewam się propozycji gorszego miejsca pracy, proszę o informację, co mówią przepisy: czy należy mi się odszkodowanie, zachowanie płacy w obecnej wysokości? Proszę również o potwierdzenie, że jestem w okresie ochrony przedemerytalnej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W Pana sytuacji istotna jest treść art. 39 K.p., zgodnie z którym: „Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku”.

 

Pracownik, aby skorzystać z tej ochrony, musi spełnić 2 przesłanki:

 

Po pierwsze – być osobą, której brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego.

Po drugie – z osiągnięciem wieku emerytalnego ta osoba ma mieć zapewnione uprawnienia emerytalne. Ma to istotne znaczenie, bo może być osoba zaawansowana wiekiem, a mieć taki staż składkowy i nieskładkowy, który do emerytury nie uprawnia. Pracodawca musi sam ocenić, czy ma do czynienia z takim pracownikiem. Co do wieku nie ma większych problemów. Problemy pojawiają się właśnie z wykazaniem stażu uprawniającego do uzyskania emerytury. Trzeba się liczyć z tym, że nie zawsze to, co znajduje się w dokumentacji osobowej pracownika, odpowiada rzeczywistości. Mogą pojawić się np. jakieś dodatkowe świadectwa pracy, czy dowody potwierdzające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16-go roku życia. Wtedy okaże się, że wypowiedzenie, które ewentualnie pracownik otrzymał, zostało dokonane nieprawidłowo.

 

Co rozumie się przez pojęcie wieku emerytalnego? Początkowo Sąd Najwyższy uważał, że „wiek emerytalny” z art. 39 Kodeksu pracy, to jest ten powszechny wiek emerytalny. Tak wypowiedział się przykładowo w wyrokach dotyczących nauczycieli, dziennikarzy itd. Stanowisko jednak uległo zmianie. Zaczęło się od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 1995 sygn. II SA 1894/95. NSA uznał, że wiek emerytalny przewidziany dla pracowników NIK-u jest wiekiem objętym ochroną z art. 39 K.p. W tym kierunku poszło orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 28 marca 2002 sygn. I PKN 141/01, Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli w ustawie jest mowa o wieku przedemerytalnym, to także jest to wcześniejszy wiek emerytalny w przypadku pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

 

Przewidziany w art. 39 K.p. zakaz wypowiedzenia umowy o pracę obejmuje również pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 2 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego wieku emerytalnego, jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem niższego wieku emerytalnego (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 marca 2002 r. I PKN 141/2001)

 

Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę wynikający z art. 39 K.p. nie dotyczy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy i pobierającego jednocześnie emeryturę. (uchwała Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 1991 r. I PZP 19/91).

 

Na jaką datę oceniamy, czy komuś brakuje 4 lat do wieku emerytalnego? Ocenia się to na datę złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu. Gdyby złożyło się, że w dacie składania oświadczenia woli pracownikowi brakowało więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego i dopiero w trakcie biegu okresu wypowiedzenia uzyskałby wiek chroniony, to ta okoliczność nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wypowiedzenia.

 

Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę z art. 39 K.p. nie obowiązuje przed osiągnięciem wieku „przedemerytalnego”, chociażby wiek ten pracownik przekroczył w okresie wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 kwietnia 1999 r. I PKN 643/98).

 

Ta ochrona zaczyna się w momencie, kiedy brakuje nie więcej niż 4 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Kończy się natomiast wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego.

 

  • Ta ochrona jest generalnie uchylona w trybie art. 41[1] K.p., a więc upadłość, likwidacja pracodawcy. Można wypowiedzieć umowę w takich okolicznościach również pracownikowi w wieku przedemerytalnym.
  • Ochrona podlega modyfikacji w przypadku art. 5 ustawy o zwolnieniach grupowych.
  • Ochrona jest również uchylona w trybie art. 40 K.p., a więc jeżeli ktoś osiąga uprawnienie do renty z tytułu niezdolności do pracy, to wypada z ochrony pracownika w wieku przedemerytalnym.

 

Ochrona nie dotyczy takich sytuacji, kiedy ktoś już nabył uprawnienia do wcześniejszej emerytury, jeszcze pracuje i zbliża się do powszechnego wieku emerytalnego. Ochrona przysługuje tylko raz. Skoro już pracownik nabył uprawnienia emerytalne i kontynuuje zatrudnienie, to nie podpada pod hipotezę normy art. 39 K.p.

 

W tym miejscu odnieść należy się do treści przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w szczególności do treści przepisów rozdziału 3a.

 

Zgodnie z art. 50a ww. ustawy:

 

„Art. 50a. 1. Górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) ukończył 55 lat życia;

2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

2. Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat”.

 

Nie podaje Pan w treści pytania swojego wieku, co byłoby zasadne, ale mamy za to informację, że do uzyskania prawa do emerytury górniczej brakuje Panu od 1,5 do 3 lat. Z powyższego można wnioskować, iż Pana wiek wynosi ponad 51 lat, chyba że zastosowanie ma przepis art. 50e ww. ustawy.

 

Zgodnie z art. 50e. „1. Prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 2.

2. Do okresów pracy górniczej, o której mowa w ust. 1, zalicza się także okresy:

1) niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne,

2) czasowego oddelegowania pracowników, o których mowa w art. 50c ust. 1 pkt 6, do zawodowego pogotowia ratowniczego w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu, w KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego w Lubinie lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego

– bezpośrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy.

3. Prawo do emerytury, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem, że pracownik nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa”.

 

W mojej ocenie nie zmienia to jednak faktu, iż podlega Pan pod ochronę z art. 39 K.p. Skutkiem powyższego jest niemożność rozwiązania z Panem umowy o pracę. Przepis art. 39 K.p. chroni przed wypowiedzeniem także zmieniającym. Pracownikowi w wieku przedemerytalnym można skutecznie złożyć oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy w trybie art. 52 i 53 K.p. W Pana sytuacji doszło jednak do likwidacji stanowiska pracy, co uzasadnia stosowanie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników powszechnie nazywanej ustawą o zwolnieniach grupowych. W takiej sytuacji pracodawca ma prawo złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ww. ustawy pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikom, o których mowa w ust. 2, jeżeli z przyczyn określonych w ust. 1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy. W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy. Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy w okolicznościach określonych w ust. 3 powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom przysługuje, przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy. Prawo do dodatku wyrównawczego nie przysługuje pracownikom, których szczególna ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę wynika z art. 41 Kodeksu pracy.

 

Chyba że mamy do czynienia ze zwolnieniami grupowymi w przypadku Pana pracodawcy, wówczas istotnym jest, iż zastosowanie ma art. 5 ww. ustawy. W takiej sytuacji, jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom, o których mowa w ust. 5, przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV + 10 =

»Podobne materiały

Okres ochronny a zmiana miejsca wykonywania pracy

W moim zakładzie pracy trwa restrukturyzacja. 20 lipca kończę 56 lat, mam przepracowane 35 lat. Jestem zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony. Czy w okresie ochronnym po 20.07 pracodawca może mnie przenieść do nowego miejsca pracy oddalonego o 120 km od obecnej siedziby? Czy w przypa

 

Reorganizacja firmy i zmiana miejsca pracy na bardzo odległe

Moja firma jest w trakcie reorganizacji, co wiąże się ze zwolnieniami pracowników. Ja jestem w okresie ochronnym (mam 57 lat i 38 lat racy). Czy mogę otrzymać wypowiedzenie zmieniające warunki pracy – tj. nowe stanowisko w bardzo odległym miejscu? Co powinnam zrobić?

 

Emerytura górnicza – okres ochrony przedemerytalnej górnika

Pracuję w kopalni, w sumie wraz z „dniówkami” (1.8) mam 25 lat pracy pod ziemią. Przysługuje mi więc prawo odejścia na emeryturę z ukończeniem 50 lat. Właśnie skończyłem 49 lat, czyli brakuje mi tylko roku, a tymczasem na naszej kopalni coraz głośniej mówi się o prywatyzac

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »